Με τη μεγάλης κλίμακας επίθεσή του εναντίον του Ιράν, ο Ντόναλντ Τραμπ άδραξε μια ιστορική ευκαιρία για να αποδείξει την ετοιμότητά του να ασκήσει την ωμή στρατιωτική δύναμη των ΗΠΑ.
Ωστόσο, με αυτή του την ενέργεια, αναλαμβάνει επίσης το μεγαλύτερο ρίσκο της προεδρίας του στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, ένα ρίσκο γεμάτο κινδύνους και άγνωστες παραμέτρους, όπως επισημαίνει σε ανάλυσή του το Reuters.
Ο Τραμπ έχει θέσει έναν τρομακτικό στόχο για αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη
Ο Τραμπ ένωσε τις δυνάμεις του με το Ισραήλ το Σάββατο για να βυθιστεί στον πόλεμο με το Ιράν, χωρίς να δώσει πολλές εξηγήσεις στην αμερικανική κοινή γνώμη για αυτό που θα μπορούσε να γίνει η μεγαλύτερη στρατιωτική εκστρατεία των ΗΠΑ μετά τους πολέμους στο Αφγανιστάν και το Ιράκ.
Ο Τραμπ έχει απομακρυνθεί από την προτίμησή του για γρήγορες, περιορισμένες επιχειρήσεις, όπως η αιφνιδιαστική επιδρομή του περασμένου μήνα στη Βενεζουέλα, και έχει στραφεί προς αυτό που οι ειδικοί προειδοποιούν ότι θα μπορούσε να είναι μια πιο παρατεταμένη σύγκρουση με το Ιράν, η οποία κινδυνεύει να εξελιχθεί σε μια περιφερειακή σύρραξη που θα κατακλύσει την πλούσια σε πετρέλαιο Μέση Ανατολή.
Ο στόχος που τρομάζει
Έχει επίσης θέσει έναν τρομακτικό στόχο για αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη, προωθώντας την ιδέα ότι οι αεροπορικές επιδρομές μπορούν να προκαλέσουν μια λαϊκή εξέγερση για την ανατροπή των ηγετών του Ιράν.
Πρόκειται για ένα αποτέλεσμα που η εξωτερική αεροπορική δύναμη δεν έχει επιτύχει ποτέ άμεσα χωρίς τη συμμετοχή κάποιου είδους ένοπλων δυνάμεων στο έδαφος, και το οποίο οι περισσότεροι αναλυτές αμφιβάλλουν ότι θα επιτευχθεί αυτή τη φορά.
«Οι περισσότεροι Αμερικανοί θα ξυπνήσουν το Σάββατο το πρωί και θα αναρωτηθούν γιατί είμαστε σε πόλεμο με το Ιράν, ποιος είναι ο στόχος και γιατί οι αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή δέχονται επιθέσεις», δήλωσε ο Ντάνιελ Σάπιρο, πρώην ανώτερος αξιωματούχος του Πενταγώνου και πρέσβης των ΗΠΑ στο Ισραήλ, ο οποίος τώρα εργάζεται στο think tank Atlantic Council στην Ουάσινγκτον.
Η εμμονή του Τραμπ με το Ιράν έχει αναδειχθεί ως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα μέχρι στιγμής του τρόπου με τον οποίο η εξωτερική πολιτική, συμπεριλαμβανομένης της εκτεταμένης χρήσης της στρατιωτικής δύναμης, έχει καταλάβει την πρώτη θέση στην ατζέντα του κατά τους πρώτους 13 μήνες της δεύτερης θητείας του, επισκιάζοντας συχνά εσωτερικά ζητήματα όπως το κόστος ζωής, τα οποία, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, αποτελούν πολύ υψηλότερες προτεραιότητες για τους περισσότερους Αμερικανούς.
Οι ίδιοι οι σύμβουλοί του τον προτρέπουν εδώ και εβδομάδες να επικεντρωθεί περισσότερο στις οικονομικές ανησυχίες των ψηφοφόρων, επισημαίνοντας τους πολιτικούς κινδύνους ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, στις οποίες το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα του Τραμπ κινδυνεύει να χάσει μία ή και τις δύο αίθουσες του Κογκρέσου.
Το σύντομο βίντεο που δημοσίευσε ο Τραμπ στην πλατφόρμα Truth Social πριν από την αυγή, ανακοινώνοντας αυτό που το Πεντάγωνο ονόμασε «Επιχείρηση Epic Fury», παρέθετε μόνο γενικούς λόγους για να ξεκινήσει τώρα πόλεμος με μια χώρα με την οποία οι ΗΠΑ έχουν διαμάχες εδώ και δεκαετίες, αποφεύγοντας όμως τις ανοιχτές εχθροπραξίες.
Επέμεινε ότι θα τερμάτιζε αυτό που χαρακτήρισε ως απειλή από τους βαλλιστικούς πυραύλους του Τεχεράνη – τα οποία, σύμφωνα με τους περισσότερους ειδικούς, δεν αποτελούν απειλή για τις ΗΠΑ – και θα έδινε στους Ιρανούς την ευκαιρία να ανατρέψουν τους ηγέτες τους.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι, για να επιτύχει τους στόχους του, οι αμερικανικές δυνάμεις θα κατέστρεφαν μεγάλο μέρος του ιρανικού στρατού και θα του στερούσαν τη δυνατότητα να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Το Ιράν αρνείται ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα έχει στρατιωτικούς στόχους.
Καταρρέουν οι ελπίδες για διπλωματικη λύση
Η ξαφνική προσφυγή του Τραμπ στη βία, χρησιμοποιώντας τα τεράστια στρατιωτικά μέσα που έχουν συγκεντρωθεί στην περιοχή τις τελευταίες εβδομάδες, φαίνεται να κλείνει οριστικά, προς το παρόν, την πόρτα στη διπλωματία με το Ιράν. Ο τελευταίος γύρος συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν στη Γενεύη την Πέμπτη δεν κατάφερε να επιτύχει κάποια σημαντική πρόοδο.
Ορισμένοι σύμβουλοι του Τραμπ είχαν προηγουμένως υποδείξει ότι θα μπορούσε να βομβαρδίσει την Τεχεράνη για να την αναγκάσει να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να κάνει σημαντικές παραχωρήσεις. Αντ’ αυτού, το Ιράν απάντησε το Σάββατο εκτοξεύοντας πυραύλους εναντίον των συμμάχων των ΗΠΑ, του Ισραήλ και των πετρελαιοπαραγωγών χωρών του Κόλπου.
Η έμφαση που έδωσε ο Τραμπ στο βίντεο στην επείγουσα απειλή που αποτελούν τα βαλλιστικά και πυρηνικά προγράμματα του Ιράν θύμισε την περίπτωση του προέδρου Τζορτζ Μπους που προκάλεσε τον πόλεμο κατά του Ιράκ το 2003, ο οποίος αργότερα αποδείχθηκε ότι βασίστηκε σε λανθασμένες πληροφορίες και ψευδείς ισχυρισμούς.
Η δήλωση του Τραμπ στην ομιλία του για την κατάσταση της Ένωσης την Τρίτη ότι το Ιράν θα διαθέτει σύντομα πυραύλους που μπορούν να χτυπήσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν υποστηρίζεται από τις εκθέσεις των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, σύμφωνα με πηγές που είναι εξοικειωμένες με τις εκτιμήσεις, ενώ και οι ειδικοί έχουν εκφράσει αμφιβολίες για τους πρόσφατους ισχυρισμούς των βοηθών του σχετικά με την ικανότητα της Τεχεράνης να προωθήσει γρήγορα τις πυρηνικές της δυνατότητες.
Όρεξη για σστρατιωτικοί κίνδυνοι
Ο Τραμπ, του οποίου η όρεξη για στρατιωτικές επιχειρήσεις έχει αυξηθεί από την αρχή της δεύτερης θητείας του, έλαβε ενημερώσεις πριν από τις επιθέσεις στο Ιράν, οι οποίες όχι μόνο περιείχαν ωμές εκτιμήσεις σχετικά με τον κίνδυνο σημαντικών αμερικανικών απωλειών, αλλά και προωθούσαν την προοπτική μιας αλλαγής στη Μέση Ανατολή υπέρ των αμερικανικών συμφερόντων, όπως δήλωσε ένας αμερικανός αξιωματούχος στο Reuters.
Ο Τραμπ φαίνεται να έχει ενθαρρυνθεί από τον βομβαρδισμό των κύριων πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν από τις ΗΠΑ τον Ιούνιο, κάτι που θεωρεί μεγάλη επιτυχία, και από την αιφνιδιαστική επιδρομή που οδήγησε στη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολά Μαδούρο τον Ιανουάριο και έδωσε στις ΗΠΑ σημαντική επιρροή στα τεράστια αποθέματα πετρελαίου της χώρας μέλους του ΟΠΕΚ.
Ίσως να έχει πιέσει τον εαυτό του με το Ιράν με τις συχνές απειλές του για στρατιωτική δράση, ενώ παράλληλα έχει δημιουργήσει μια τεράστια ναυτική δύναμη που δεν μπορεί να διατηρήσει επ’ αόριστον στην περιοχή.
Οι αναλυτές θεωρούν το Ιράν πολύ πιο σκληρό και καλύτερα οπλισμένο εχθρό από τη Βενεζουέλα, παρόλο που η αεροπορική άμυνα και οι πυραυλικές του δυνατότητες έχουν υποστεί σοβαρή υποβάθμιση από τις κοινές επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ τον Ιούνιο.
«Το Ιράν είναι μια πιο ισχυρή στρατιωτική δύναμη, και ακόμη και η αντίδραση που βλέπουμε αυτή τη στιγμή στον Κόλπο – είναι διατεθειμένοι να ξεπεράσουν όρια που πριν δεν ήταν διατεθειμένοι να ξεπεράσουν», δήλωσε η Nicole Grajewski, από το Carnegie Endowment for International Peace.
Ωστόσο, ο Μαρκ Ντουμποβιτς, διευθύνων σύμβουλος του Ιδρύματος για την Υπεράσπιση των Δημοκρατιών, ενός μη κερδοσκοπικού ερευνητικού ιδρύματος που θεωρείται φιλοϊσραηλινό και σκληροπυρηνικό έναντι του Ιράν, δήλωσε ότι η Τεχεράνη βρίσκεται σε τόσο εξασθενημένη κατάσταση που αξίζει ο Τραμπ να αναλάβει τους κινδύνους για να περιορίσει τις πυρηνικές δυνατότητες της Τεχεράνης.
Ανεξάρτητα από το αν η ιρανική κυβέρνηση θα πέσει ή όχι, δήλωσε ότι η σοβαρή υποβάθμιση των πυρηνικών και πυραυλικών προγραμμάτων του Ιράν θα μπορούσε να αποτελέσει νίκη για τον Τραμπ.
