Βόρεια Μακεδονία: Το αποτύπωμα των ελληνικών επενδύσεων στη γειτονική χώρα 

Η ελληνική επιχειρηματική παρουσία στη Βόρεια Μακεδονία ισχυροποιήθηκε ακόμη περισσότερο στη διάρκεια του 2025, ενώ παράλληλα έχουν ενισχυθεί η ελληνική επενδυτική δραστηριότητα στη γειτονική χώρα και οι εμπορικές συναλλαγές.

Αναλυτικότερα σύμφωνα με τα στοιχεία του Οικονομικού και Εμπορικού Γραφείου της ελληνικής πρεσβείας στα Σκόπια που προέρχονται από τον ετήσιο κατάλογο του Κέντρου Ευρωπαϊκών Επιχειρήσεων Σκοπίων «μεταξύ των 200 μεγαλύτερων επιχειρήσεων στη Βόρεια Μακεδονία για το 2024-2025, περιλαμβάνονται εννέα επιχειρήσεις ελληνικών ή μεικτών συμφερόντων» έναντι επτά το 2022.

Ειδικότερα, με βάση τον κύκλο εργασιών, την δεύτερη θέση στον σχετικό κατάλογο διατηρεί η εταιρεία ΟΚΤΑ που ανήκει στον όμιλο HELLENiQ ENERGY, και αποτελεί τον κυριότερο προμηθευτή καυσίμων στην Βόρεια Μακεδονία, με πωλήσεις περίπου 722 εκατ. ευρώ. Στην 29η θέση εντοπίζεται η εταιρεία PIVARA SKOPJE AD – πρόκειται για μικτή εταιρεία της Coca Cola HBC και της Heineken, με κύκλο εργασιών 138,5 εκατ. ευρώ. Η εταιρεία VEROPOULOS DOOEL βρίσκεται στην 35η με συνολικές πωλήσεις περίπου 115 εκατ. ευρώ.

Τι δείχνουν τα στοιχεία για το εμπόριο με την Βόρεια Μακεδονία

Η εταιρεία USJE AD – που ανήκει στον όμιλο ΤΙΤΑΝ – βρέθηκε πέρυσι στην 41η θέση με ετήσιο κύκλο εργασιών 104 εκατ. ευρώ. Στην 58η θέση ήταν η εταιρεία DOJRAN STEEL – που ανήκει στον όμιλο  ΣΙΔΕΝΟΡ – με κύκλο εργασιών 82,6 εκατ. ευρώ. Η εταιρεία PROTERGIA ENERGY DOOEL – που ανήκει στον όμιλο METLEN –  ενίσχυσε την θέση της σημαντικά και ανήλθε στην 66η θέση με κύκλο εργασιών 74,2 εκατ. ευρώ. Στην 73η βρέθηκε η εταιρεία η θυγατρική εταιρεία της ΔΕΗ ΑΕ, η EDS, η οποία εμφάνισε  κύκλο εργασιών 66,7 εκατ. ευρώ, ενώ την 166η θέση κατέλαβε η εταιρεία MERMEREN KOMBINAT του ομίλου Παυλίδης Μάρμαρα Α.Ε., με κύκλο εργασιών ύψους περίπου 32,1 εκατ. ευρώ. Και η εταιρεία καπνικών προϊόντων SEKE DOOEL – θυγατρική του ομίλου ΣΕΚΕ – κατέχει την 186η θέση με κύκλο εργασιών 26,9 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κρατικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Βόρειας Μακεδονίας που επεξεργάστηκε το Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της Ελληνικής Πρεσβείας στα Σκόπια, η αξία των Αποθεμάτων των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΑΞΕ) στη Βόρεια Μακεδονία, στις 31 Δεκεμβρίου 2024 – που είναι και τα πλέον πρόσφατα- ανήλθε στα 8,47 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση κατά 12,5% σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο.

Στη διάρκεια της τελευταίας πενταετίας, 2020-2024 το Απόθεμα των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων αυξήθηκε κατά 45%  – από 5,8 δισ. ευρώ το 2020 σε 8,4 δισ.  ευρώ το 2024. Με βάση τα ίδια στοιχεία το 2024 τα «ελληνικά Αποθέματα Άμεσων Επενδύσεων στη Βόρεια Μακεδονία διευρύνθηκαν επίσης σημαντικά και διαμορφώθηκαν στα 869,04 εκ. ευρώ από 750,98 εκ. ευρώ το 2023, σημειώνοντας θετική μεταβολή ύψους 13,6%». Οπως επισημαίνεται σχετικά τα ελληνικά αποθέματα αντιπροσωπεύουν το 10,2% (από 10% το 2023) του συνόλου των ΑΞΕ στη γειτονική χώρα, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται στην τέταρτη πλέον θέση (από την δεύτερη το προηγούμενο έτος) μεταξύ των χωρών που διαθέτουν τα μεγαλύτερα αποθέματα ΑΞΕ στη Βόρεια Μακεδονία.

Οι ελληνικές επενδύσεις στη Βόρεια Μακεδονία

Οι ελληνικές επενδύσεις συνδέονται κατά κύριο λόγο με τους τομείς ενέργειας, μετάλλων, κλάδους λιανεμπορίου και ιδιαίτερα των τροφίμων, καθώς και τον χρηματοπιστωτικό τομέα». Ενώ «παρατηρείται επίσης, διαχρονική αύξηση των ελληνικών ΑΞΕ στην Βόρεια Μακεδονία και σωρευτικά την πενταετία 2020-2024 έχουν σημειώσει άνοδο άνω του 50%».

Το μεγαλύτερο απόθεμα ΑΞΕ στη χώρα διατηρεί διαχρονικά η Αυστρία (16,1% επί των συνολικών ΑΞΕ) ενώ ακολουθεί η Τουρκία με 875,45 εκ. ευρώ – η οποία σημείωσε αύξηση κατά 18,3% σε σχέση με το 2023. Στην τρίτη θέση βρίσκεται η Γερμανία με σημαντική αύξηση των επενδύσεων της σε ετήσια βάση – της τάξης του 25,5%. Μετά την Ελλάδα ακολουθούν η Ολλανδία – με αύξηση επενδύσεων 18,7% το 2024 – και η Σλοβενία με αύξηση 9,6%.

Ο ρόλος των τιμών της ενέργειας

Εν τω μεταξύ οι ελληνικές εξαγωγές παρά το γεγονός ότι κινούνται σε υψηλά επίπεδα, ωστόσο στο πρώτο εξάμηνο του του 2025, σύμφωνα με στοιχεία της Κρατικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Βόρειας Μακεδονίας, σημείωσαν κάμψη, λόγω της πτώσης των διεθνών τιμών της ενέργειας. Ειδικότερα «οι σημαντικότεροι εμπορικοί εταίροι της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας ήταν η Γερμανία, η Μεγάλη Βρετανία, η Ελλάδα, η Κίνα και η Σερβία, οι οποίες αποτελούσαν το 47,3% του συνολικού όγκου εμπορίου.

Τα κράτη μέλη της ΕΕ αντιπροσώπευαν το 60,4% του συνολικού εμπορίου». Αναφορικά με την Ελλάδα σημειώνεται ότι ο όγκος των εμπορικών συναλλαγών ανήλθε στα 730,3 εκατ. ευρώ σημειώνοντας μείωση ύψους 3,2% σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του 2024. Αντίθετα οι εξαγωγές της Βόρειας Μακεδονίας προς την Ελλάδα σημείωσαν σημαντική αύξηση ύψους 11,5% και ανήλθαν στα 174,5 εκατ. ευρώ.