Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν χάνει ευκαιρία εδώ και ένα χρόνο τώρα να διακηρύσσει σχεδόν σε κάθε δημόσια ομιλία του ότι είναι ένας άνθρωπος της ειρήνης. Αμέσως μόλις ξέσπασε ο πόλεμος στην Ουκρανία είπε ότι ήταν θέμα ημερών να τον τερματίσει. Εντάξει, αυτό δεν το κατάφερε, αλλά ισχυρίζεται ότι σταμάτησε οκτώ πολέμους σε οκτώ μήνες, επιτυχίες για τις οποίες ανταμείφθηκε στα τέλη του 2025 με το πρώτο αθλοθετηθέν Βραβείο Ειρήνης της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου (FIFA), που φιλοτέχνησαν δύο Αζέροι γλύπτες.
Επίσης ο Αμερικανός πρόεδρος ίδρυσε το Συμβούλιο Ειρήνης, του οποίου και προεδρεύει, ενώ δεν κρύβει ότι αισθάνεται ότι περιφρονήθηκε αδίκως από την Επιτροπή του Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης κατά την περυσινή απονομή – άσχετα αν στη συνέχεια, μετά την κινηματογραφική σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, του το πρόσφερε η τιμηθείσα επικεφαλής της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας Μαρία Κορίνα Ματσάδο.
«Τα τελευταία χρόνια, πάρα πολλοί Αμερικανοί πρόεδροι έχουν εμμονή με την ιδέα ότι είναι δική μας ευθύνη να αναλύουμε τις ψυχές των ξένων ηγετών και να χρησιμοποιούμε την αμερικανική πολιτική για να αποδώσουμε δικαιοσύνη στις αμαρτίες τους», είχε δηλώσει από το Ριάντ τον περασμένο Μάιο ο Ντόναλντ Τραμπ. «Πιστεύω ότι αυτό είναι δουλειά του Θεού. Η δική μου δουλειά είναι να υπερασπίζομαι την Αμερική και να προωθώ τα θεμελιώδη για τη χώρα μου συμφέροντα της σταθερότητας, της ευημερίας και της ειρήνης», είχε προσθέσει.
Αλλά και καθ’ όλη τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του, όταν κατηγορούσε την Κάμαλα Χάρις ως πολεμοκάπηλη, είχε υποσχεθεί ότι δεν θα ξεκινούσε πόλεμο, αλλά ότι θα τερμάτιζε πολέμους. «Αυτοί που αυτοαποκαλούνται ‘δημιουργοί εθνών’ έχουν καταστρέψει πολύ περισσότερα έθνη από όσα έχουν χτίσει. Και οι οπαδοί των ξένων επεμβάσεων έχουν παρέμβει σε πολύπλοκες κοινωνίες που οι ίδιοι δεν καταλάβαιναν καν», είχε πει τότε.
Τι συνέβη και ο «αρχι-ειρηνοποιός», όπως τον έχουν χαρακτηρίσει πρόσφατα οι σύμμαχοί του, άλλαξε γνώμη το Σαββατοκύριακο που πέρασε; Γιατί ο Ντόναλντ Τραμπ μεταμορφώθηκε σε πολεμικό ηγέτη ανακοινώνοντας την έναρξη «μεγάλων στρατιωτικών επιχειρήσεων» στο Ιράν, με τον φιλόδοξο στόχο την ανατροπή του καθεστώτος των Μουλάδων – διότι τις προφάσεις με τα πυρηνικά, που αναμασούν τα ευρωπαϊκά ΜΜΕ, δεν τις πιστεύουν πλέον ούτε μικρά παιδιά; Εξάλλου ο ίδιος ο Τραμπ μετά τον πρόσφατο «πόλεμο των 12 ημερών» κατά του Ιράν είχε πανηγυρικά ανακοινώσει την καταστροφή όλων των πυρηνικών εγκαταστάσεων της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Επένδυση στο μέλλον
«Η μεταμόρφωση του ειρηνοποιού σε πολέμαρχο δεν έγινε από τη μια μέρα στην άλλη. Τα χτυπήματα κατά του Ιράν σηματοδοτούν την κορύφωση ενός μοτίβου ολοένα και πιο τολμηρών στρατιωτικών επεμβάσεων, που κορυφώθηκαν με τη θεαματική σύλληψη του δικτάτορα της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο στις αρχές Ιανουαρίου. Προηγουμένως, ο πρόεδρος είχε εγκρίνει χτυπήματα στο Ιράν και τη Νιγηρία, την κατάσχεση πετρελαιοφόρων στα ανοικτά των ακτών της Βενεζουέλας και την καταστροφή πλοίων που ήταν ύποπτα για μεταφορά ναρκωτικών στην Καραϊβική. Στη συνέχεια ομολόγησε ότι επεξεργάζεται την ιδέα της εισβολής στη Γροιλανδία», μεταδίδει από τη Νέα Υόρκη ο ανταποκριτής της «Les Echos» Μπαστιάν Μπουσό.
Αυτές οι επιδείξεις δύναμης, ωστόσο, περιορίζονταν σε επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους, ελαχιστοποιώντας έτσι τον κίνδυνο να υπάρξουν θύματα μεταξύ των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων. «Στη Βενεζουέλα ο Λευκός Οίκος αδιαφόρησε εν τέλει για την αποκατάσταση της δημοκρατίας και φαίνεται ικανοποιημένος με την εγκαθίδρυση ενός καθεστώτος που θα εξασφάλιζε την ελεύθερη ροή του πετρελαίου», παρατηρεί ο ανταποκριτής της γαλλικής εφημερίδας. Στην περίπτωση του Ιράν δρομολογήθηκαν ήδη για τις ΗΠΑ τα πρώτα φέρετρα στρατιωτών με την αμερικανική σημαία.
«Γενναίοι Αμερικανοί ήρωες μπορεί να χάσουν τη ζωή τους, όπως συμβαίνει συχνά σε καιρό πολέμου. Αλλά δεν το κάνουμε αυτό για το παρόν. Το κάνουμε για το μέλλον», εξήγησε ο πρόεδρος από το νέο πολεμικό στρατηγείο του στο Μαρ-α-Λάγκο στη Φλόριντα. «Θα κάνω ειρήνη όπου μπορώ, αλλά ποτέ δεν θα διστάσω να αντιμετωπίσω τις απειλές που αντιμετωπίζει η Αμερική, όπου κι αν χρειαστεί», είχε προειδοποιήσει ο πρόεδρος το βράδυ της περασμένης Τρίτης κατά την ομιλία του για την Κατάσταση του Έθνους προετοιμάζοντας την κοινή γνώμη για την επικείμενη στρατιωτική επιχείρηση.
Τα λάθη του παρελθόντος
Η ίδια η πολιτική ταυτότητα του κινήματος MAGA (Make America Great Again) είναι αδιαχώριστη από τις επανειλημμένα διατυπωμένες θέσεις του Ντόναλντ Τραμπ ενάντια στους «ατέλειωτους πολέμους», παρατηρεί ο Μπαστιάν Μπουσό. Κατά τη διάρκεια της εκστρατείας για την επανεκλογή του Μπαράκ Ομπάμα το 2012, ο σημερινός πρόεδρος ήταν ακόμα ένας αστέρας του τηλεοπτικού ριάλιτι και διαχειριστής ακινήτων. Τότε εξέφραζε συχνά από τηλεοράσεως την ανησυχία του για τον κίνδυνο να δει τον πρόεδρο «να ξεκινά εχθροπραξίες κατά του Ιράν για να ενισχύσει το ανάστημά του πριν από τις εκλογές», εξηγεί ο ανταποκριτής της «Les Echos».
Η αλλαγή παραδείγματος για τον Τραμπ είναι θεαματική. Μόλις την περασμένη Πέμπτη ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, μια από τις ηγετικές φυσιογνωμίες των αντιπαρεμβατιστικών Ρεπουμπλικανών, διαβεβαίωσε την «Washington Post» ότι ο πρόεδρος ήταν ανέκαθεν «δύσπιστος απέναντι στις στρατιωτικές επεμβάσεις στο εξωτερικό».
«Δεν υπάρχει περίπτωση να εμπλακούμε σε έναν μακροχρόνιο, χωρίς τέλος πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Πρέπει να αποφύγουμε να επαναλάβουμε τα λάθη του παρελθόντος. Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί με αυτό, αλλά νομίζω ότι ο πρόεδρος είναι προσεκτικός», είχε δηλώσει εν πτήσει με το Air Force Two ο Τζέι Ντι Βανς.
Αποδοκιμασία της επιχείρησης
Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, σε μια ιστορική περίοδο κατά την οποία οι ΗΠΑ απολάμβαναν την αίγλη του νικητή του Ψυχρού Πολέμου, «όλοι οι Αμερικανοί πρόεδροι κατάφεραν να ψαλιδίσουν τα φτερά τους στη Μέση Ανατολή», όπως γράφει ο Μπαστιάν Μπουσό.
Ο ανταποκριτής θυμίζει τους ατελέσφορους πολέμους στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, που θα σκιάζουν για πάντα τις προεδρίες των Τζορτζ Μπους, πατρός και υιού. Θυμίζει την αποχώρηση από το Ιράκ επί Μπαράκ Ομπάμα αλλά και την άρνησή του να επέμβει στη Συρία ανοίγοντας το δρόμο για δέκα χρόνια εμφυλίου πολέμου. Θυμίζει την κατάρρευση της δημοτικότητας του Τζο Μπάιντεν μετά τις εικόνες της εσπευσμένης αποχώρησης των αμερικανικών στρατευμάτων από το Αφγανιστάν.
«Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Αμερικανοί βλέπουν το Ιράν ως απειλή, αλλά δεν εμπιστεύονται τον Ντόναλντ Τραμπ να λάβει τις σωστές αποφάσεις σε στρατιωτικά θέματα. Ένα χάσμα γενεών είναι επίσης εμφανές, με την ιρανική απειλή να λαμβάνεται πολύ πιο σοβαρά από Αμερικανούς άνω των 45 ετών, σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση του Associated Press», σημειώνει ο ανταποκριτής της «Les Echos».
Θα προσέθετε κανείς και μια νεότερη δημοσκόπηση της Ipsos που δείχνει ότι μόνο ένας στους τέσσερις Αμερικανούς πολίτες τάσσεται υπέρ των επιθέσεων στο Ιράν – σημειωτέον ότι η δημοσκόπηση αυτή διενεργήθηκε προτού ανακοινωθούν οι πρώτοι τρεις νεκροί Αμερικανοί στρατιώτες και οι πέντε βαριά τραυματισμένοι στις επιχειρήσεις κατά του Ιράν.
Επικίνδυνο στοίχημα
Στην πραγματικότητα, η κυβέρνηση Τραμπ δεν έκανε τον κόπο να πείσει την κοινή γνώμη για την αναγκαιότητα της στρατιωτικής εμπλοκής των ΗΠΑ στο Ιράν, υπογραμμίζει ο Γάλλος ανταποκριτής από τη Νέα Υόρκη. Και εξηγεί ότι «ο αρχηγός του Πενταγώνου Πιτ Χέγκσεθ πέρασε την περασμένη εβδομάδα σε διαμάχη με τους πρωταγωνιστές της τεχνητής νοημοσύνης της Αμερικής (σ.σ. αναφέρεται στην υπόθεση αποκλεισμού της Anthropic), ενώ διαρροές στον αμερικανικό Τύπο εμφανίζουν τον αρχηγό του αμερικανικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγό Νταν Κέιν, να είναι επιφυλακτικος για την εμπλοκή σε μια μεγάλης κλίμακας επιχείρηση στο Ιράν».
Πέρα από τις όποιες «απώτερες» οικονομικές βλέψεις, γεωπολιτικές επιδιώξεις ή πολιτικές εξυπηρετήσεις κρύβει ο πόλεμος στο Ιράν, η όλη επιχείρηση αντιπροσωπεύει ένα πολύ επικίνδυνο στοίχημα για τον πρόεδρο, λίγους μήνες πριν από τις εφετινές ενδιάμεσες εκλογές. «Εάν το καθεστώς πέσει μετά από μερικούς βομβαρδισμούς, χάρη σε μια νέα αύξηση της λαϊκής κινητοποίησης, οι Δημοκρατικοί που οδεύουν πλησίστιοι για την ανακατάληψη ενός εκ των δύο νομοθετικών Σωμάτων, όπως κατά κανόνα συμβαίνει από την αντιπολίτευση στις ενδιάμεσες εκλογές, θα δυσκολευτούν να αμφισβητήσουν την επιτυχία του», ξεκαθαρίζει ο Μπαστιάν Μπουσό.
Αλλά εάν ο πόλεμος τραβήξει σε διάρκεια, αν οι τιμές του πετρελαίου εκτοξευθούν ξανά προς τα 100 δολάρια το βαρέλι ξυπνώντας και πάλι το «τέρας του πληθωρισμού» και βέβαια αν πολλαπλασιαστούν τα τρία πρώτα φέρετρα με την αστερόεσσα που επιστρέφουν στην πατρίδα, η πολιτική και κοινωνική πίεση προς τον Ντόναλντ Τραμπ και την κυβέρνησή του θα επιταθεί. Και στις 3 του προσεχούς Νοεμβρίου, όταν ανοίξουν οι κάλπες, ο πρόεδρος θα γευθεί τους πικρούς καρπούς της μεταστροφής του σε πολέμαρχο – με τη λογοτεχνική έννοια του όρου βέβαια, όχι με την έννοια του αρχηγού παραστρατιωτικών ενόπλων ομάδων.
