Νομοθετικές ρυθμίσεις – «εργαλεία» για έκτακτες περιπτώσεις προσφέρει στην Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης. Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι το φαινόμενο των «έμμεσων» ανατιμήσεων που παρατηρήθηκε κυρίως από την άνοιξη του 2022 σε κατηγορίες τροφίμων, μετά από την κρίση που προκάλεσε ο ρωσο – ουκρανικός πόλεμος.
Πρόκειται για την μείωση του όγκου ενός προϊόντος, αλλά με αμετάβλητη την τιμή του. Κάτι τέτοιο δεν παρατηρείται σήμερα, αλλά δεν αποκλείεται να εμφανιστεί μελλοντικά και να προκαλέσει αναστάτωση της αγοράς. Σύμφωνα με τη σχετική ρύθμιση που περιλαμβάνεται στο πολυνομοσχέδιο τα προϊόντα των οποίων ο όγκος έχει μειωθεί αλλά όχι και η τιμή τους θα φέρουν πλέον υποχρεωτική και ευδιάκριτη σήμανση στα ράφια για τουλάχιστον δύο μήνες!
Η ακρίβεια και οι έμμεσες ανατιμήσεις
Στόχος εν προκειμένω είναι οι καταναλωτές να γνωρίζουν ότι στα εν λόγω προϊόντα έχουν γίνει έμμεσες ανατιμήσεις – κάτι δηλαδή ως «τιμωρία» προς τις επιχειρήσεις που έχουν ακολουθήσει αυτή την εμπορική πρακτική. Υπενθυμίζεται ότι το εν λόγω φαινόμενο πήρε μαζικές διαστάσεις κυρίως σε γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι, επιδόρπια κλπ).
Και συνέβη το αξιοπερίεργο γεγονός, διατηρήθηκε το μέγεθος της συσκευασίας, αλλά μειώθηκε το περιεχόμενο – και σε ορισμένες περιπτώσεις το περιεχόμενο ήταν περίπου στη μέση της συσκευασίας! Όλα αυτά βέβαια συνέβησαν, όπως προαναφέρθηκε, στη διάρκεια του 2022.
Η σχετική ρύθμιση – «τιμωρία» προβλέπεται στο άρθρο 228 του πολυνομοσχεδίου, το οποίο ήδη βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση. Ενώ της κόστος της σήμανσης επιβαρύνει τις προμηθευτικές επιχειρήσεις – παραγωγικές ή εισαγωγικές – αντιθέτως η τοποθέτηση και η διατήρηση της σήμανσης είναι στην ευθύνη των αλυσίδων σούπερ μάρκετ. Και αρμόδια αρχή για την παρακολούθηση της εφαρμογής της ρύθμισης είναι η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή.
Τα πρόστιμα και ο διασυρμός του παραβάτη
Μάλιστα στην περίπτωση παράβασης προβλέπονται κλιμακωτά πρόστιμα, που εκτείνονται από την παρατήρηση για την άμεση παύση αυτής της πρακτικής – δηλαδή της μη σήμανσης – έως και διοικητικά πρόστιμα από 5.000 ευρώ ως και 2 εκατ. ευρώ ανά περίπτωση.
Αν μάλιστα το πρόστιμο είναι μεγαλύτερο των 50.000 ευρώ θα υπάρχει και ο σχετικός … «διασυρμός» παραβάτη – δηλαδή θα ανακοινώνεται ποιος είναι και ποιο είναι το προϊόν ή τα προιόντα.
Παράλληλα με σχετική υπουργική απόφαση θα γίνουν γνωστές οι τεχνικές λεπτομέρειες της σήμανσης, το είδος, το περιεχόμενο και το μέγεθος, καθώς και η διαδικασία ελέγχου, η κλιμάκωση των προστίμων και κάθε αναγκαία εφαρμοστική διάταξη.
