Η χώρα της Κεντρικής Ασίας δηλώνει έτοιμη να αντιδράσει σε περίπτωση επιβολής δευτερογενών κυρώσεων για φερόμενες εξαγωγές προς τη Ρωσία.
Το Κιργιστάν είναι έτοιμο να αμφισβητήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση στο δικαστήριο, εάν η ΕΕ επιβάλει κυρώσεις στο κράτος για τις φερόμενες εξαγωγές του προς τη Ρωσία, δήλωσε ανώτερος υπουργός. Πρόκειται για την πρώτη σημαντική δοκιμασία της ικανότητας των Βρυξελλών να αποτρέψουν τη διαρροή στρατιωτικά ευαίσθητου εξοπλισμού μέσω του καθεστώτος κυρώσεων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει την απαγόρευση πώλησης στο Κιργιστάν ορισμένων αγαθών διπλής χρήσης, τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στρατιωτικά. Σύμφωνα με έγγραφα που είδαν οι Financial Times, οι Βρυξέλλες θεωρούν ότι εταιρείες του Κιργιστάν παραβιάζουν τις κυρώσεις επανεξάγοντας τα αγαθά στη Ρωσία.
Ωστόσο, ο Ντανιγιάρ Αμανγκέλντιεφ, πρώτος αντιπρόεδρος του υπουργικού συμβουλίου του Κιργιστάν, δήλωσε στους FT ότι η πρώην σοβιετική δημοκρατία εργάζεται σκληρά για να συμμορφωθεί με τις δυτικές κυρώσεις. Τόνισε ότι η ΕΕ δεν έχει διευκρινίσει ποια βήματα θα μπορούσε να κάνει το Μπισκέκ για να αποδείξει τη συμμόρφωσή του και να αποφύγει τις κυρώσεις.
«Αυτή η απόφαση θα έχει συνέπειες για την εικόνα μας. Εάν ληφθεί μια τέτοια απόφαση, θα είμαστε έτοιμοι να την αμφισβητήσουμε στο δικαστήριο», είπε, προσθέτοντας ότι το Κιργιστάν έχει «αποδεικτικά στοιχεία ότι λάβαμε μέτρα» ενώ οι Βρυξέλλες «δεν πρότειναν κατάλληλους μηχανισμούς συμμόρφωσης».
Οι κυρώσεις στις επανεξαγωγές
Τα έγγραφα της ΕΕ αναφέρουν ότι το Κιργιστάν επανεξάγει αγαθά διπλής χρήσης, όπως εργαλειομηχανές και ηλεκτρονικά είδη, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε όπλα και μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Μια πιθανή απαγόρευση θα αποτελούσε τις πρώτες δευτερογενείς κυρώσεις της ΕΕ σε κράτος και την πρώτη εφαρμογή των εξουσιών της κατά της καταστρατήγησης.
Σύμφωνα με τα ίδια έγγραφα, οι εισαγωγές ειδών υψηλής προτεραιότητας από το Κιργιστάν από την ΕΕ αυξήθηκαν σχεδόν κατά 800% από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022. Παράλληλα, οι εξαγωγές προς τη Ρωσία εκτινάχθηκαν κατά 1.200%, δείχνοντας «έναν συνεχιζόμενο και ιδιαίτερα υψηλό κίνδυνο καταστρατήγησης».
Ο Αμανγκέλντιεφ εξήγησε ότι μεγάλο μέρος της αύξησης των εισαγωγών οφείλεται σε μερικές μεγάλες, υψηλής αξίας συμφωνίες με ευρωπαϊκές χώρες, όπως για την κατασκευή υδροηλεκτρικών σταθμών. Αναγνώρισε ότι κάποια αγαθά περνούν από το Κιργιστάν προς τη Ρωσία, αλλά τόνισε ότι η χώρα δεσμεύεται να το αποτρέψει. Ως εκ τούτου, υποστήριξε ότι οι κυρώσεις θα πρέπει να επικεντρωθούν σε μεμονωμένες παραβιάσεις και όχι στην ίδια τη χώρα.
Το Μπισκέκ είχε στείλει στην ΕΕ ένα πακέτο εγγράφων τον Φεβρουάριο που περιέγραφε λεπτομερώς τις προσπάθειες συμμόρφωσης, αλλά οι Βρυξέλλες δεν έχουν, για παράδειγμα, εξηγήσει πώς θα καθαριστούν τα ονόματα των κυρώσεων σε τράπεζες του Κιργιστάν.
Οι κατηγορίες της Δύσης και οι έλεγχοι
Κάποιες πρωτεύουσες στη Δύση έχουν κατηγορήσει το Κιργιστάν ότι διευκολύνει τη Ρωσία στην παράκαμψη περιορισμών στον χρηματοπιστωτικό τομέα, επιβάλλοντας κυρώσεις σε οντότητες, συμπεριλαμβανομένης της εταιρείας που εκδίδει σταθερό κρυπτονόμισμα συνδεδεμένο με ρούβλι και υψηλό όγκο συναλλαγών.
Αξιωματούχοι της ΕΕ αναγνωρίζουν ότι το Μπισκέκ έχει δώσει διαβεβαιώσεις για αυστηροποίηση των ελέγχων, αλλά η εφαρμογή τους παραμένει ελλιπής. Ο απεσταλμένος της ΕΕ για τις κυρώσεις, Ντέιβιντ Ο’Σάλιβαν, επισκέφθηκε το Μπισκέκ και δήλωσε ότι η ΕΕ δεν ζητά την πλήρη διακοπή εμπορικών σχέσεων με τη Ρωσία, αλλά ότι δεν πρέπει να περιλαμβάνουν «σκόπιμη παράκαμψη των κυρώσεών μας».
Το 20ό πακέτο κυρώσεων της ΕΕ είχε μπλοκαριστεί από την Ουγγαρία, εξαιτίας της διακοπής προμήθειας πετρελαίου μέσω του αγωγού Ντρούζμπα που υπέστη ζημιές.
Οι οικονομικές και γεωπολιτικές επιπτώσεις
Η εφαρμογή κυρώσεων σε επίπεδο χώρας θα πλήξει σοβαρά τη φήμη του Κιργιστάν και την ανάπτυξή του, δήλωσε ο Αμανγκέλντιεφ. «Είμαστε μια σχετικά μικρή οικονομία και δεν μπορούμε να αντέξουμε μια τέτοια εικόνα».
Η οικονομία της χώρας βασίζεται στο εμπόριο και βρίσκεται γεωγραφικά στη διασταύρωση του ιστορικού Δρόμου του Μεταξιού. Παράλληλα, εξαρτάται εδώ και καιρό από τη Ρωσία, με σημαντικό μέρος του πληθυσμού να ζει από εμβάσματα Κιργιζίων μεταναστών.
«Έχουμε ιστορικούς και εμπορικούς δεσμούς με τη Ρωσική Ομοσπονδία», τόνισε ο υπουργός, προσθέτοντας ότι η χώρα είναι αναγκασμένη να περπατά σε δύσκολο γεωπολιτικά τεντωμένο σχοινί.
