Πιέσεις να επιτρέψει στην ΕΕ να επιθεωρήσει έναν κατεστραμμένο αγωγό που μεταφέρει ρωσικό πετρέλαιο στην Ουγγαρία και τη Σλοβακία δέχεται η Ουκρανία, καθώς οι δύο φιλο-ρωσικές χώρες κατηγορούν το Κίεβο ότι υπερβάλλει για τις καταστροφές από επίθεση της Μόσχας – παρά τα όσα λένε Ουκρανοί αξιωματούχοι ως στοιχεία εκτεταμένης καταστροφής.
Η Ουκρανία λέει ότι χρειάζεται χρόνο για να επισκευάσει τον αγωγό Ντρούζμπα και έχει προσκομίσει στοιχεία για ζημιές από ρωσική αεροπορική επιδρομή τον Ιανουάριο, αλλά η Ουγγαρία και η Σλοβακία ισχυρίζονται ότι το Κίεβο τον έκλεισε σκόπιμα, αναφέρουν οι Financial Times.
Η Ουγγαρία έχει καθυστερήσει την έγκριση ενός δανείου της ΕΕ για την Ουκρανία μέχρι να ανοίξει ξανά και πρότεινε να στείλει μια διερευνητική αποστολή στην Ουκρανία, μαζί με τη Σλοβακία.
Τώρα, ορισμένες φιλο-ουκρανικές κυβερνήσεις της ΕΕ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητούν επίσης από το Κίεβο να επιτρέψει μια επίσκεψη για να αποδείξει ότι προσπαθεί να αποκαταστήσει τις ροές πετρελαίου, σύμφωνα με διπλωμάτες και αξιωματούχους της ΕΕ που μίλησαν στους FT.
Δύο από αυτούς ανέφεραν ότι η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και ο Αντόνιο Κόστα, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ζήτησαν συγκεκριμένα από την ηγεσία της Ουκρανίας κατά την πρόσφατη επίσκεψή τους στο Κίεβο, πρόσβαση στον αγωγό Ντρούζμπα, προκειμένου να αξιολογήσουν ανεξάρτητα τις ζημιές, αλλά η αίτησή τους απορρίφθηκε.
Η διαμάχη έχει γίνει πιο επείγουσα καθώς οι τιμές της ενέργειας έχουν εκτοξευθεί μετά την στρατιωτική δράση των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν που διέκοψε τον παγκόσμιο εφοδιασμό με πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Και έχει ενταθεί καθώς το Κίεβο συνεχίζει να αρνείται την πρόσβαση στους Ευρωπαίους επιθεωρητές.
Η Ουκρανία σκοράρει αυτογκόλ
Ένας ανώτερος διπλωμάτης της ΕΕ δήλωσε στους FT ότι το Κίεβο είχε σκοράρει «αυτογκόλ» δίνοντας στην Ουγγαρία μια δικαιολογία για να μπλοκάρει το δάνειο.
«Δεν μπορούμε να πούμε αν υπάρχει ζημιά ή όχι. Υπάρχουν πολύ εύκολοι τρόποι να την τεκμηριώσουμε και να δείξουμε ότι εργάζονται σκληρά για να την επισκευάσουν. Δεν το έχουν κάνει», είπαν.
Ένας ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος κοντά στον Πρόεδρο Ζελένσκι απέρριψε τους ισχυρισμούς ότι το Κίεβο κωλυσιεργούσε, λέγοντας ότι τεχνικοί από την κρατική εταιρεία ενέργειας της Ουκρανίας Naftogaz είχαν δώσει σε Ευρωπαίους ομολόγους τους στοιχεία ότι ο αγωγός είχε υποστεί σοβαρές ζημιές.
Ο Σεργκέι Κορέτσκι, διευθύνων σύμβουλος της Naftogaz, δήλωσε στους FT ότι η ρωσική επιδρομή προκάλεσε μια πυρκαγιά σε μια δεξαμενή αποθήκευσης που περιείχε 75.000 κυβικά μέτρα πετρελαίου «η οποία χρειάστηκε 10 ημέρες για να σβήσει».
Δεδομένου του μεγέθους της ζημιάς, είπε, «μια πλήρης αξιολόγηση απαιτεί χρόνο και αναμένεται σύντομα».
Η κρατική εταιρεία UkrTransNafta της Ουκρανίας δήλωσε κατά τη στιγμή της επίθεσης ότι εκτελούνταν «επείγουσες εργασίες αποκατάστασης», αλλά ότι οι αδιάκοπες επιθέσεις της Ρωσίας δυσκόλευαν τις ασφαλείς επιχειρήσεις.
Ο Ουκρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η επανεκκίνηση των ροών θα απαιτούσε την αποστολή συνεργείων επισκευής σε δυνητικά επικίνδυνες περιοχές και την εκτροπή περιορισμένων πόρων.
«Γιατί πρέπει να επισκευάσουμε τον αγωγό – σε περιόδους πολέμου και χωρίς εκεχειρία – που δίνει πετρέλαιο από τη Ρωσία στους φίλους της Ρωσίας;» ρώτησε ο αξιωματούχος.
Το βέτο Όρμπαν και η σύνδεση με τον αγωγό
Ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν καθυστέρησε την έγκριση ενός πακέτου βοήθειας 90 δισεκατομμυρίων ευρώ από την ΕΕ για το Κίεβο λόγω της διαμάχης, καθώς εντείνει την αντιουκρανική του στάση ενόψει των εκλογών που οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι μπορεί να χάσει.
Ο Ζελένσκι κατηγόρησε τον Όρμπαν ότι χρησιμοποίησε το ζήτημα για να ενισχύσει την εκστρατεία επανεκλογής του και σε συνέντευξή του στους FT τη Δευτέρα υπέδειξε ότι δεν ήταν διατεθειμένος να διευκολύνει την κατάσταση για τον Ούγγρο ομόλογό του.
«Τώρα μπλοκάρετε 90 δισεκατομμύρια ευρώ… χρήματα που χρειαζόμαστε για όπλα, για επιβίωση», δήλωσε ο ηγέτης της Ουκρανίας.
Καθώς οι εντάσεις επιδεινώνονταν, η πρέσβειρα της ΕΕ στην Ουκρανία, Καταρίνα Μαθερνόβα, ζήτησε μέσω του γραφείου του Ζελένσκι να επιθεωρήσει τον κατεστραμμένο αγωγό ή να στείλει άλλους διπλωμάτες της ΕΕ, σύμφωνα με τους FT. Το αίτημα απορρίφθηκε για λόγους ασφαλείας, ανέφεραν οι πηγές.
Ο Όρμπαν ισχυρίστηκε τη Δευτέρα ότι είχε δορυφορικά στοιχεία που έδειχναν ότι ο αγωγός δεν είχε υποστεί αρκετή ζημιά ώστε να καταστεί μη λειτουργικός και δήλωσε ότι θα διατηρήσει τα «αντίμετρα» μέχρι η Ουκρανία να ξαναρχίσει τις αποστολές πετρελαίου.
Οι δορυφορικές εικόνες που είδαν οι FT έδειξαν ξεκάθαρα τις ζημιές στην τοποθεσία του αγωγού από τη ρωσική αεροπορική επιδρομή. Αλλά η έκταση της καταστροφής δεν μπορούσε να εκτιμηθεί μόνο από τις εικόνες.
Ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας, Ρόμπερτ Φίτσο, δήλωσε ότι η προσφορά του και του Όρμπαν για μια «αποστολή διερεύνησης γεγονότων» για να διαπιστωθεί η έκταση της ζημιάς απορρίφθηκε.
Ο Ουκρανός αξιωματούχος επέμεινε ότι ο Ζελένσκι είχε προσκαλέσει τον Φίτσο να συζητήσει το θέμα απευθείας στο Κίεβο, αλλά η πρόσκληση απορρίφθηκε.
