Σε «εμφύλιο» πόλεμο οδηγεί την αυτοκινητοβιομηχανία ( κατασκευαστές αυτοκινήτων και προμηθευτές ανταλλακτικών), ο νέος νόμος της ΕΕ για την επιτάχυνση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας (Industrial Accelerator Act – IAA) που έχει ως στόχο την προστασία βασικών βιομηχανικών κλάδων.
Οι αυτοκινητοβιομηχανίες υποστηρίζουν ότι οι προτιμήσεις «Αγοράστε Ευρωπαϊκά» του νόμου για την επιτάχυνση της βιομηχανίας που ψηφίστηκε την Τετάρτη θα αυξήσουν το κόστος και θα υπονομεύσουν τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού τους, ενώ οι προμηθευτές — εταιρείες που κατασκευάζουν τα πάντα, από φρένα έως μπουζί — υποστηρίζουν ότι οι κανόνες θα προστατεύσουν τις θέσεις εργασίας και τα εγχώρια εργοστάσια.
Ο νόμος για την επιτάχυνση της βιομηχανίας στοχεύει στην προστασία των βιομηχανιών της ΕΕ και στην ενίσχυση της πράσινης παραγωγής με αυστηρούς κανόνες τοπικού περιεχομένου, συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρικών οχημάτων και των μπαταριών. Η Επιτροπή τον παρουσίασε ως θεόσταλτο δώρο που θα προστατεύσει τις βιομηχανίες της ΕΕ, σχολιάζει το Politico.
Η αυτοκινητοβιομηχανία αντιδρά
«Η Ευρώπη πρέπει να είναι μια ολοκληρωμένη βιομηχανική βάση. Όχι απλώς μια απλή πλατφόρμα συναρμολόγησης», δήλωσε ο επίτροπος Βιομηχανίας και αντιπρόεδρος της Κομισιόν Στεφάν Σεζουρνέ σε συνέντευξη Τύπου την Τετάρτη. «Χωρίς μια ισχυρή βιομηχανική βάση, δεν μπορεί να υπάρξει ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο, κλιματική μετάβαση, στρατηγική αυτονομία».
Ωστόσο, οι αυτοκινητοβιομηχανίες δεν το πιστεύουν. Για αυτές, η IAA είναι ένα από τα πιο καθολικά μισητά νομοθετήματα που προέκυψαν από τη δεύτερη θητεία της προέδρου της Επιτροπής, Ουρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Τους τελευταίους μήνες, ο Στεφάν Σεζουρνέ παρακάλεσε τις εταιρείες να υπογράψουν μια κοινή ανοιχτή επιστολή που προωθούσε τη νομοθεσία, αφού αντιμετώπισε έντονη αντίδραση από τους συναδέλφους του επιτρόπους, τις εθνικές πρωτεύουσες και τους εμπορικούς εταίρους της ΕΕ.
Nous y voilà : l’accélérateur industriel proposé par la @EU_Commission !
Le #MadeInEurope fait sa grande entrée dans la loi européenne. C’est un changement majeur de doctrine.
Dans un monde sous tension, l’Europe renforce ses secteurs stratégiques & sa production industrielle. pic.twitter.com/dAp5w74kab
— Stéphane Séjourné (@steph_sejourne) March 4, 2026
Καμία αυτοκινητοβιομηχανία δεν υπέγραψε. Παρόλο που το Παρίσι υποστηρίζει σθεναρά την IAA, γαλλικές μάρκες όπως η Renault και η Stellantis επίσης αρνήθηκαν.
Ωστόσο, η ομάδα πίεσης των προμηθευτών αυτοκινήτων της ΕΕ, CLEPA, υπέγραψε, μαζί με πολλά από τα μέλη της, όπως οι γερμανικές εταιρείες Bosch και Schaeffler.
«Λαμβάνει υπόψη την πραγματικότητα της επιχείρησης και τον αθέμιτο ανταγωνισμό που αντιμετωπίζουμε», δήλωσε ο Τζεφ Πίτερς, επικεφαλής κυβερνητικών υποθέσεων της CLEPA. «Είναι μια σημαντική στιγμή για εμάς και ένα πολλά υποσχόμενο ξεκίνημα».
Βαθιά διαίρεση
Στον πυρήνα της διαίρεσης μεταξύ προμηθευτών και κατασκευαστών αυτοκινήτων βρίσκεται το τι θεωρείται ευρωπαϊκό στις προτιμησιακές απαιτήσεις της νομοθεσίας, επισημαίνει το Politico.
Η παγκοσμιοποίηση έχει επιτρέψει στους κατασκευαστές αυτοκινήτων να δημιουργήσουν εξαιρετικά ενοποιημένες αλυσίδες εφοδιασμού σε όλες τις αγορές, γεγονός που με τη σειρά του έχει μειώσει το κόστος, καθώς αναζητούν φθηνότερους χώρους παραγωγής και εξαρτήματα.
Η Renault, για παράδειγμα, διαθέτει εκτεταμένες εγκαταστάσεις παραγωγής στο Μαρόκο, όπου κατασκευάζει το Dacia Sandero, το οποίο είναι το αυτοκίνητο με τις υψηλότερες πωλήσεις στην Ευρώπη.
Ένα προηγούμενο σχέδιο της IAA που έλαβε το Poitico απέκλειε αξιόπιστους εταίρους όπως το Μαρόκο ή το Ηνωμένο Βασίλειο, απαιτώντας μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη για να θεωρηθούν ως «Κατασκευασμένα στην Ευρώπη». Αυτό ώθησε το Παρίσι να ασκήσει πιέσεις εκ μέρους των αυτοκινητοβιομηχανιών του, ώστε το Μαρόκο να θεωρηθεί ευρωπαϊκό.
Η τελική πρόταση ανέτρεψε την πορεία, μεταβαίνοντας σε ένα σενάριο εξαίρεσης όπου δεκάδες χώρες με συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με την ΕΕ — συμπεριλαμβανομένων του Μαρόκου, της Τουρκίας, του Καναδά και της Ιαπωνίας — θεωρούνται αυτόματα ευρωπαϊκές. Αυτό σημαίνει ότι η Επιτροπή πρέπει να ενεργήσει προληπτικά για να διαγράψει μια χώρα από τον κατάλογο των αξιόπιστων εταίρων.
Οι ξένοι κατασκευαστές αυτοκινήτων, όπως η Honda, ανασάναν με ανακούφιση μετά την αλλαγή.
«Καθώς ο νόμος περνά από τη διαδικασία της συναπόφασης, θα συνεργαστούμε με το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για να τονίσουμε τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα που συναρμολογούνται στην Ιαπωνία, βοηθώντας την Ευρώπη να επιτύχει τους στόχους της για βιώσιμη κινητικότητα», δήλωσε ο Πάτρικ Κίτινγκ, επικεφαλής των κυβερνητικών υποθέσεων της Honda.
Τι λένε οι ευρωπαίοι κατασκευαστές
Οι αυτοκινητοβιομηχανίες της ΕΕ θεωρούν ότι η αποδυναμωμένη έκδοση [του νόμου] είναι καλύτερη από την αρχική, αλλά εξακολουθούν να μην είναι ικανοποιημένες.
«Αντί να αντιμετωπίσει τις βαθιές αιτίες της ανεπαρκούς ανταγωνιστικότητας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεχίζει την προστατευτική της πολιτική με τον νόμο για την επιτάχυνση της βιομηχανίας — η προσδοκία ότι αυτό θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας στη βιομηχανία είναι μη ρεαλιστική», δήλωσε η BMW σε ανακοίνωσή της, χαρακτηρίζοντας την πρόταση «αντεπαγωγική».
Ωστόσο, οι προμηθευτές προειδοποιούν ότι, εάν οι κατευθυντήριες γραμμές χαλαρώσουν στην τελική έκδοση της IAA, οι ανταγωνιστές τους θα μπορούσαν να παρακάμψουν τις απαιτήσεις ευρωπαϊκής προτίμησης, δημιουργώντας μονάδες παραγωγής σε μία από τις αξιόπιστες χώρες-εταίρους.
Αυτό συμβαίνει ήδη με τους κινέζους προμηθευτές που πλημμυρίζουν την ΕΕ με τα εξαρτήματά τους, χάρη στην πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα στην πατρίδα τους, η οποία έχει ενισχυθεί από τις επιδοτήσεις, δήλωσε ο Πίτερς.
Πριν απο λίγο καιρό, προμηθευτές και κατασκευαστές αυτοκινήτων ένωσαν τις δυνάμεις τους για να ασκήσουν πιέσεις στην Επιτροπή ώστε να αποδυναμώσει σημαντικά τους στόχους για τις εκπομπές CO2 για το 2035.
Ωστόσο, αυτή η νίκη έφερε τα πρώτα σημάδια της τρέχουσας διαμάχης.
Τα όρια εκπομπών CO2
Όταν η Επιτροπή παρουσίασε ένα πακέτο μέτρων για την αυτοκινητοβιομηχανία τον Δεκέμβριο με στόχο την αποδυνάμωση των κανόνων για το 2035, αυτό συνοδευόταν από έναν όρο: οποιαδήποτε ευελιξία όσον αφορά τα πρότυπα εκπομπών συνδέονταν με τις ευρωπαϊκές προτιμήσεις που ορίζονταν στην IAA.
Οι αντικρουόμενες απαιτήσεις των διαφόρων τμημάτων της αυτοκινητοβιομηχανίας προστίθενται στις συγκρούσεις μεταξύ των κρατών μελών και εντός των θεσμικών οργάνων της ΕΕ.
«Πρέπει να παραδεχτώ ότι ήταν πολύ δύσκολο να επιτευχθεί πολιτική ισορροπία εντός της Επιτροπής», δήλωσε ο Γάλλος επίτροπος Στεφάν Σεζουρνέ.
Σε κάθε περίπτωση , η πρόταση της Ευρωπαικής Επιτροπής πρέπει ακόμη να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη προτού γίνει νόμος.
