Πετρέλαιο: Προβλέψεις σοκ – Μια ανάσα από τα 100 δολ.

Πριν από λιγότερο από δέκα ημέρες, η πρόβλεψη για 100 δολάρια στην τιμή του πετρελαίου ακουγόταν σοκαριστική και για ορισμένους φάνταζε υπερβολική, όταν η τιμή του Brent βρισκόταν μόλις πάνω από τα 70 δολάρια το βαρέλι.

Μια εβδομάδα μετά από μια από τις μεγαλύτερες διαταραχές που έχουν σημειωθεί ποτέ στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, λόγω του κλεισίματος -ουσιαστικά- του Στενού του Ορμούζ, οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν πολύ χαμηλότερες από τα επίπεδα που είχαν παρατηρηθεί σε προηγούμενες κρίσεις. Ωστόσο, όλο και περισσότεροι ειδικοί στον τομέα της ενέργειας κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου ότι κάθε μέρα που συνεχίζεται ο πόλεμος φέρνει τον κόσμο πιο κοντά στην τιμή των 100 δολαρίων για το πετρέλαιο.

Πράγματι, αυτό που φάνταζε σοκαριστικό, μέσα σε μια εβδμάδα από την επίθεση ΗΠΑ – Ισραήλ στον Ιράν οι τιμές του πετρελαίου ανέβηκαν στο υψηλότερο επίπεδο από το 2023 και το σοκ γίνεται πραγματικότητα.

Το Brent έκλεισε την Παρασκευή με άνοδο 8,5%, με άνοδο 28% αυτή την εβδομάδα, στα 92,69 δολάρια το βαρέλι. Το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate σημείωσε άνοδο 36% αυτή την εβδομάδα στα 90,90 δολάρια, την μεγαλύτερη εβδομαδιαία άνοδο που έχει καταγραφεί από το 1983.

Τις πρώτες πρωινές ώρες του Σαββάτου, όταν οι αγορές ήταν κλειστές, η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε ότι είχε αναχαιτίσει 10 drones που στόχευαν το πετρελαϊκό κοίτασμα Shaybah, με παραγωγή 1 εκατομμυρίου βαρελιών την ημέρα, στην πρώτη απόπειρα να χτυπηθεί η καρδιά της ενεργειακής παραγωγής του βασιλείου, όπως επισημαίνουν οι FT.

Η ένταση κλιμακώθηκε απότομα την Παρασκευή, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι δεν θα υπάρξει «συμφωνία» με το Ιράν, εάν η χώρα δεν δεχθεί «άνευ όρων παράδοση».

Οι εκτιμήσεις

Η Goldman Sachs ανακοίνωσε ότι «οι τιμές του πετρελαίου θα ξεπεράσουν πιθανώς τα 100 δολάρια την επόμενη εβδομάδα, εάν μέχρι τότε δεν εμφανιστούν σημάδια λύσης»,εννοώντας την αποκατάσταση της διέλευσης από το στενό του Ορμούζ. «Πιστεύουμε πλέον ότι είναι πιθανό οι τιμές του πετρελαίου, ειδικά των διυλισμένων προϊόντων, να ξεπεράσουν τα υψηλά επίπεδα του 2008 και του 2022, εάν η ροή του πετρελαίου στο Στενό του Ορμούζ παραμείνει σε χαμηλά επίπεδα καθ’ όλη τη διάρκεια του Μαρτίου», προειδοποίησαν οι αναλυτές. Σημειωτέον, ότι όταν γίνεται αναφορά στην τιμή του Brent το 2008, πρόκειται για πάνω από 140 δολάρια το βαρέλι.

Με το στενό να είναι πρακτικά αδιάβατο, τα ευρωπαϊκά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης φυσικού αερίου έχουν επίσης εκτοξευθεί στα ύψη και θα μπορούσαν να υπερδιπλασιαστούν σε σχέση με τα επίπεδα που παρατηρούνταν πριν από τον πόλεμο, εάν οι μεταφορές μέσω του στενού διακοπούν για περισσότερο από δύο μήνες, σύμφωνα με την Goldman Sachs.

Οι ευρωπαϊκές τιμές εξακολουθούν να είναι πολύ χαμηλότερες από τα υψηλά επίπεδα που έφτασαν το 2022, μετά την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, αλλά τα αποθέματα της περιοχής είναι πολύ χαμηλότερα από ό,τι τα τελευταία χρόνια και θα πρέπει να αναπληρωθούν πριν από τον επόμενο χειμώνα, με πιθανώς πολύ μεγαλύτερο κόστος.

Η άνοδος του Brent αυτή την εβδομάδα ήταν ταχύτερη από την άνοδο που σημειώθηκε στην αρχή της πλήρους εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, αν και -για την ώρα- παραμένει πολύ κάτω από τα υψηλά επίπεδα άνω των 120 δολαρίων που σημειώθηκαν εκείνη την περίοδο.

Το Ιράκ έχει σταματήσει το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής πετρελαίου, ενώ το Κουβέιτ αναμένεται να ακολουθήσει τις επόμενες ημέρες, καθώς οι αποθηκευτικές εγκαταστάσεις πλησιάζουν τα όρια της χωρητικότητάς τους.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι η Σαουδική Αραβία, ο μεγαλύτερος παραγωγός του Κόλπου, ενδέχεται να αναγκαστεί να μειώσει την παραγωγή τις επόμενες εβδομάδες.

Επίσης, ο υπουργός Ενέργειας του Κατάρ πρόβλεψε ότι όλες οι χώρες του Κόλπου που εξάγουν ενέργεια θα σταματήσουν την παραγωγή εντός εβδομάδων και θα εκτοξεύσουν την τιμή του πετρελαίου στα 150 δολάρια το βαρέλι, και το φυσικό αέριο στα 117 ευρώ/KWh, προβλέποντας «καταστροφή των παγκόσμιων οικονομιών» από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Ακόμη και αν ο πόλεμος τερματιζόταν αμέσως, το Κατάρ θα χρειαζόταν «εβδομάδες έως μήνες» για να επιστρέψει σε έναν κανονικό κύκλο παραδόσεων μετά την επίθεση ιρανικού drone στο μεγαλύτερο εργοστάσιο LNG της χώρας, είπε ο Saad al-Kaabi.

Το Κατάρ, ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός LNG στον κόσμο, αναγκάστηκε να κηρύξει ανωτέρα βία αυτή την εβδομάδα μετά την επίθεση στο εργοστάσιο του Ras Laffan.

Το ΔΝΤ

Η επέκταση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να έχει «πολύ σημαντικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία σε μια σειρά από δείκτες», όπως ο πληθωρισμός και η οικονομική ανάπτυξη, σύμφωνα με τον Dan Katz, αναπληρωτή διευθύνοντα σύμβουλο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Η σοβαρότητα των οικονομικών συνεπειών θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια της σύγκρουσης, ομονοούν οι ειδικοί.

Πριν από την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, το ΔΝΤ προέβλεπε ότι η παγκόσμια οικονομία θα σημειώσει υγιή ανάπτυξη 3,3% φέτος.

Το Ταμείο δεν έχει αλλάξει ακόμη τις προβλέψεις του, αναφέροντας ότι είναι «πολύ νωρίς» για να εκτιμηθεί ο οικονομικός αντίκτυπος. Ωστόσο, τονίζι ότι «παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις» και απαρίθμησε μια σειρά κινδύνων για την παγκόσμια οικονομία, όπως περισσότερες διαταραχές στο εμπόριο, «αύξηση των τιμών της ενέργειας» και «μεταβλητότητα στις χρηματοπιστωτικές αγορές».

H επικεφαλής του ΔΝΤ, κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, προειδοποίησε ότι με μία άνοδο 10% στις τιμές ενέργειας για έναν χρόνο, ο πληθωρισμός διεθνώς θα αυξανόταν κατά περίπου 40 μονάδες βάσης και η οικονομική ανάπτυξη θα επιβραδυνόταν κατά 0,1%-0,2%.

«Η παγκόσμια οικονομία έχει αποδειχθεί αξιοσημείωτα ανθεκτική. Ερχεται το ένα σοκ μετά το άλλο κι όμως η ανάπτυξη παραμένει στο 3,3%», δήλωσε στην τηλεόραση του Bloomberg στο περιθώριο του συνεδρίου του ΔΝΤ στην Μπανγκόκ. «Ωστόσο αυτή η ανθεκτικότητα δοκιμάζεται ξανά», πρόσθεσε.

Ακόμη, προειδοποίησε ότι πολλές χώρες αντιμετωπίζουν τη νέα κρίση στη Μέση Ανατολή με «εξαντλημένα περιθώρια άμυνας» μετά τα προηγούμενα σοκ, αν και σημείωσε ότι αρκετές ασιατικές οικονομίες έχουν ενισχύσει τη δημοσιονομική τους ισχύ και τα αποθεματικά τους τα τελευταία είκοσι χρόνια.

Προτεραιότητα η Ασία

Όσον αφορά το αργό πετρέλαιο που η Σαουδική Αραβία μπορεί να εξάγει μέσω του λιμανιού της δυτικής ακτής, προτεραιότητα έχουν οι ασιατικοί αγοραστές. Ο πετρελαϊκός γίγαντας Saudi Aramco αύξησε την Πέμπτη τις τιμές για όλους τους αγοραστές του για τις παραδόσεις του Απριλίου, αλλά αύξησε τις τιμές για την Ευρώπη περισσότερο από ό,τι για άλλες περιοχές.

«Λένε ότι δεν θα έχουν βαρέλια για όλους και ότι θα δώσουν προτεραιότητα στην Ασία, αποκλείοντας την Ευρώπη από τις τιμές τους», δήλωσε η Amrita Sen, ιδρυτής της εταιρείας συμβούλων Energy Aspects, σύμφωνα με το CNN.

Η απότομη αύξηση των τιμών της ενέργειας θα έχει εκτεταμένες επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, ακριβώς τη στιγμή που πολλές κεντρικές τράπεζες, συμπεριλαμβανομένης της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, ήλπιζαν ότι ήταν κοντά στο να κατακτήσουν χρόνια υψηλού πληθωρισμού.

Η JPMorgan σημείωσε την Παρασκευή ότι κάθε αύξηση 10% στις τιμές του πετρελαίου αναμένεται να αυξήσει το προτιμώμενο μέτρο της Fed για το ποσοστό πληθωρισμού κατά 0,1 ποσοστιαίες μονάδες και να μειώσει την αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες.

Οι φόβοι για νέα αύξηση του πληθωρισμού έπληξαν τις παγκόσμιες αγορές ομολόγων, με αποτέλεσμα η απόδοση του 10ετούς ομολόγου αναφοράς του Ηνωμένου Βασιλείου να αυξηθεί κατά 0,39 ποσοστιαίες μονάδες αυτή την εβδομάδα. Η απόδοση του 10ετούς ομολόγου του αμερικανικού Δημοσίου αυξήθηκε κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες.