H Μόσχα, άλλοτε σύμβολο ευημερίας, κάνει στροφή στις οικονομικές της προτεραιότητες. Οι μειώσεις σε επενδύσεις και προσωπικό σε συνδυασμό με το αυξανόμενο χρέος των περιφερειών αποκαλύπτουν ένα ευρύτερο πρόβλημα στον κρατικό προϋπολογισμό, ενώ η κυβέρνηση προετοιμάζει αυστηρά μέτρα λιτότητας.
Η Μόσχα περιορίζει τις επενδύσεις μετά από χρόνια ανάπτυξης
Ο δήμαρχος της Μόσχας, Σεργκέι Σομπιανίν, ανακοίνωσε μέσω των κοινωνικών δικτύων ότι το επενδυτικό πρόγραμμα του 2026 θα μειωθεί κατά 10%, από 1,2 τρισ. ρούβλια, ενώ ο αριθμός των υπαλλήλων του δήμου θα μειωθεί κατά 15%. Όπως επισημαίνει το Reuters, η Μόσχα, η πλουσιότερη περιφέρεια της Ρωσίας, βλέπει πλέον την ανάπτυξη των εσόδων της να επιβραδύνεται στο 2%, πολύ χαμηλότερα από το 6,5% που είχε προϋπολογιστεί.
Η πόλη συγκεντρώνει μεγάλο μέρος των φορολογικών εσόδων, καθώς πολλές μεγάλες ρωσικές εταιρείες έχουν την έδρα τους εκεί. Αυτό έχει προκαλέσει μακροχρόνιες εντάσεις με φτωχότερες περιοχές που αισθάνονται ότι χάνουν σημαντικά κεφάλαια.
Οι περιφέρειες αναγκάζονται σε δανεισμό με υψηλό κόστος
Παρά τα σχετικά ήπια δημοσιονομικά ελλείμματα του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού, η συνολική εικόνα με τις περιφέρειες δείχνει μεγαλύτερη αδυναμία. Το ενοποιημένο έλλειμμα του 2025 ανήλθε σε 8,3 τρισ. ρούβλια ή 3,9% του ΑΕΠ, 2,6 φορές υψηλότερο από το 2024.
Τραπεζικές πηγές αναφέρουν ότι η κυβέρνηση ουσιαστικά ωθεί τις περιφέρειες σε πιο ακριβό δανεισμό από εμπορικές τράπεζες, προκειμένου να καλυφθούν τα κενά στους προϋπολογισμούς τους.
Η επιβράδυνση της ανάπτυξης για την Μόσχα και οι συνέπειες για τα έσοδα
Οι φόροι πετρελαίου, φυσικού αερίου και ο ΦΠΑ, που αποτελούν τον πυρήνα των ομοσπονδιακών εσόδων, έχουν σημειώσει πτώση τους τελευταίους μήνες. Οι περιφερειακοί προϋπολογισμοί εξαρτώνται περισσότερο από εταιρικούς και προσωπικούς φόρους, που είναι πιο ευάλωτοι σε οικονομική επιβράδυνση.
Η ρωσική οικονομία ψύχθηκε το 2025, μετά από αυστηρότερη νομισματική πολιτική της κεντρικής τράπεζας για τον περιορισμό του πληθωρισμού. Αυτό οδήγησε σε πτώση των κερδών των επιχειρήσεων κατά 5,5% μεταξύ Ιανουαρίου και Νοεμβρίου. Οι περιοχές με έλλειμμα αυξήθηκαν σε 74 από 50, ενώ τα συνολικά περιφερειακά έξοδα αυξήθηκαν 9%, φτάνοντας τα 24,1 τρισ. ρούβλια, έναντι εσόδων 22,6 τρισ. ρούβλια.
Σχέδια λιτότητας και περικοπές
Η κεντρική κυβέρνηση προετοιμάζει ένα αυστηρό πρόγραμμα λιτότητας για να προστατεύσει το ταμείο δημοσίων αποθεμάτων. Οι ειδικοί προβλέπουν ότι το συνολικό έλλειμμα των περιφερειών για το 2026 θα φτάσει τα 1,7 τρισ. ρούβλια, σημειώνοντας αύξηση 13% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Περιφέρειες που εξαρτώνται από βιομηχανίες σε ύφεση, όπως η εξόρυξη άνθρακα, θα αντιμετωπίσουν τα μεγαλύτερα πλήγματα. Αν η ανάπτυξη δεν ανακάμψει, θα χρειαστούν περικοπές σε υποδομές και αναπτυξιακά προγράμματα. Επιπλέον, οι γενναιόδωρες αποζημιώσεις σε εθελοντές που συμμετέχουν στη σύγκρουση στην Ουκρανία επιβαρύνουν σημαντικά τους προϋπολογισμούς των περιφερειών.
Τα ομόλογα και η λύση προσωρινού χαρακτήρα
Στο τέλος του 2025, οι περιφέρειες αυξήσαν την έκδοση δημοτικών ομολόγων για να καλύψουν τα κενά στους προϋπολογισμούς τους, φτάνοντας τα υψηλότερα επίπεδα από τον Μάιο του 2021. Παρά τις προσπάθειες, η πίεση σε όλα τα επίπεδα – κεντρικό και περιφερειακό – δείχνει ότι η Ρωσία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια βαθιά δημοσιονομική πρόκληση.
Συνολικά, η Μόσχα δίνει το πρώτο σήμα κόπωσης μετά από χρόνια επενδύσεων και η οικονομική κατάσταση των ρωσικών περιφερειών φαίνεται όλο και πιο επισφαλής, δημιουργώντας ένα σκηνικό που απαιτεί επείγουσα προσοχή.
