ΕΕ: Πακέτο μέτρων για προσιτές τιμές και ενεργειακή ανεξαρτησία

Πρωτοβουλίες για την ενίσχυση των επενδύσεων σε εγχώριες λύσεις καθαρής ενέργειας, την αύξηση της ανθεκτικότητας και τη μείωση των τιμών της ενέργειας,  προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Για την απόκτηση προσιτής ενέργειας η Κομισιόν υπολογίζει στην ανάπτυξη εγχώριων τεχνολογιών καθαρής ενέργειας αλλά και στη δημιουργία μιας ισχυρής αλυσίδας εφοδιασμού στην ΕΕ που θα είναι απαραίτητες για τη μείωση της εξάρτησης από τις εισαγωγές και τη διασφάλιση της στρατηγικής αυτονομίας.

Στο πλαίσιο αυτό η Επιτροπή θα υλοποιήσει τη στρατηγική αυτή σε στενή συνεργασία με τον Όμιλο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (EIB) , ο οποίος προτίθεται να διαθέσει περισσότερα από 75 δισ. ευρώ χρηματοδότησης τα επόμενα 3 χρόνια για τη στήριξη των στόχων της μετάβασης στην καθαρή ενέργεια.

Πυρηνική τεχνολογία

Το ενεργειακό πακέτο περιλαμβάνει ακόμα την αξιοποίηση της τεχνολογίας για τους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες (SMR) και προτείνει δράσεις που θα επιτρέψουν στα κράτη μέλη της ΕΕ που επιδιώκουν την ανάπτυξη αυτής της τεχνολογίας να θέσουν σε λειτουργία τους πρώτους SMR στις αρχές της δεκαετίας του 2030.

Η Ευρωπαική Επιτροπή σε σχετικό πίνακα για την εναρξη λειτουργίας των SMR απο το 2030 αναφέρει την Ελλάδα μαζί με άλλες τέσσερις κοινοτικές χώρες και συγκεκριμένα την Ολλανδία, την Πολωνία, την Ιρλανδία και τη Μάλτα.

Μάλιστα , με βάση σχετικές εκτιμήσεις η ανάπτυξη της τεχνολογίας των μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων θα συμβάλει στην εξοικονομηση , έως το 2050, 60 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικου αερίου, όση εκτιμάται ότι θα ειναι η κατανάλωση στις πέντε αυτές ευρωπαικές χώρες.

Οπως αναφέρεται, η Ευρώπη χρειάζεται μια ριζική αλλαγή στο ενεργειακό της σύστημα και στις υποδομές της για να αξιοποιήσει στο έπακρο τις δικές της πηγές ενέργειας. Στόχος και στρατηγική της Επιτροπής για τις επενδύσεις σε καθαρή ενέργεια είναι να συμβάλει στη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ του ιδιωτικού κεφαλαίου που είναι διαθέσιμο σήμερα και των επενδύσεων που απαιτούνται.

Η στρατηγική θα υποστηρίξει τη βιομηχανία στην επιτάχυνση της ανάπτυξης και της ανάπτυξης τους, ιδίως μέσω του έργου της Ευρωπαϊκής Βιομηχανικής Συμμαχίας για τους SMR. Η Επιτροπή θα εξετάσει το ενδεχόμενο πρόσθετης χρηματοδότησης ύψους 200 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Καινοτομίας InvestEU έως το 2028 για τη στήριξη της ανάπτυξης των πρώτων εμπορικών μονάδων καινοτόμων πυρηνικών τεχνολογιών μέσω εγγυήσεων μείωσης του κινδύνου.

Σημειώνεται ότι ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μιλώντας στη 2η Σύνοδο για την πυρηνική ενέργεια στο Παρίσι,  ανακοίνωσε ότι «και η Ελλάδα γυρίζει σελίδα. Ήρθε η ώρα να διερευνήσουμε αν η πυρηνική ενέργεια, και συγκεκριμένα οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες, μπορούν να έχουν έναν ρόλο στο ελληνικό ενεργειακό σύστημα».

Φθηνότερη ενέργεια

Η φθηνότερη ενέργεια είναι καθοριστικής σημασίας για τη στήριξη της βιομηχανίας και της ανταγωνιστικότητας. Ωστόσο, η Ευρώπη χρειάζεται επίσης ένα ενεργειακό σύστημα που να παρέχει πιο προσιτή ενέργεια και να στηρίζει τους πιο ευάλωτους καταναλωτές.

Με το πακέτο μέτρων για την ενέργεια, η Επιτροπή προτείνει συγκεκριμένες δράσεις για τη μείωση των λογαριασμών ενέργειας, την ενδυνάμωση των πολιτών ώστε να παράγουν και να μοιράζονται τη δική τους καθαρή ενέργεια και την καταπολέμηση της ενεργειακής ένδειας.

Η ΕΕ υπογραμμίζει ότι οι καταναλωτές μπορούν να επωφεληθούν από την ταχύτερη αλλαγή προμηθευτή, χαμηλότερους φόρους και τέλη στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και πιο διαφανείς πληροφορίες σχετικά με τους λογαριασμούς και τις συμβάσεις ενέργειας.

Στο σχέδιο δράσης για την προσιτή ενέργεια, που εγκρίθηκε τον Φεβρουάριο του 2025, η ΕΕ  παρουσίασε μέτρα για τη μείωση των λογαριασμών ενέργειας βραχυπρόθεσμα, ενώ στοχεύει σε πιο διαρθρωτικά μέτρα για τον εκσυγχρονισμό του ενεργειακού συστήματος της Ευρώπης, την εξασφάλιση σταθερών και προβλέψιμων ενεργειακών δαπανών, την αύξηση της αποδοτικότητας και την επέκταση της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, διασφαλίζοντας ότι οι επιχειρήσεις μπορούν να παραμείνουν ανταγωνιστικές, ενώ οι καταναλωτές επωφελούνται από προσιτή ενέργεια.

Επενδύσεις στα δίκτυα

Τον περασμένο Δεκέμβριο η ΕΕ , παρουσίασε το ευρωπαϊκό πακέτο μέτρων για τα δίκτυα με στόχο την αναβάθμιση της ενεργειακής υποδομής της ΕΕ και την αύξηση της ενεργειακής ασφάλειας.

Επίσης, η ΕΕ αυξάνει τη χρηματοδοτική στήριξη για τις υποδομές. Στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2028-2034, η Επιτροπή πρότεινε πενταπλάσια αύξηση του προϋπολογισμού του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» (CEF) για την ενέργεια, από 5,84 δισ. ευρώ σε 29,91 δισ. ευρώ.