Να αποδεσμευθούν 400 εκατ. βαρέλια πετρελαίου συμφώνησε ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) με στόχο τη διαχείριση του εφοδιασμού που προκλήθηκε από τον πόλεμο στο Ιράν. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ενέργεια στην ιστορία του Οργανισμού.
Η απόφαση για την ανάληψη έκτακτης συλλογικής δράσης ελήφθη μετά από έκτακτη συνεδρίαση των 32 κυβερνήσεων-μελών του ΔΟΕ χθες, η οποία συγκλήθηκε από τον Εκτελεστικό Διευθυντή του ΔΟΕ για την αξιολόγηση των συνθηκών της αγοράς εν μέσω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και την εξέταση των επιλογών για την αντιμετώπιση των διαταραχών του εφοδιασμού, αναφέρει η ανακοίνωση.
Η ανακοίνωση του ΔΟΕ
«Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε στην αγορά πετρελαίου είναι πρωτοφανείς σε κλίμακα, επομένως χαίρομαι πολύ που οι χώρες-μέλη του ΔΟΕ ανταποκρίθηκαν με μια έκτακτη συλλογική δράση πρωτοφανούς μεγέθους» τονίζει ο εκτελεστικός διευθυντής του ΔΟΕ, Φατίχ Μπιρόλ.
Today, @IEA Member countries unanimously agreed today to carry out the largest ever oil stock release – making 400 million barrels from their emergency reserves available amid market disruptions from the Middle East conflict.
Read more 👉 https://t.co/4HGtR7ZYZB pic.twitter.com/sPH1rOm8LY
— International Energy Agency (@IEA) March 11, 2026
«Οι αγορές πετρελαίου είναι παγκόσμιες, επομένως η αντίδραση σε σημαντικές διαταραχές πρέπει να είναι και παγκόσμια. Η ενεργειακή ασφάλεια είναι η ιδρυτική εντολή του ΔΟΕ και χαίρομαι που τα μέλη του ΔΟΕ δείχνουν ισχυρή αλληλεγγύη αναλαμβάνοντας από κοινού αποφασιστική δράση».
Ο ΔΟΕ δεν καθόρισε χρονοδιάγραμμα για το πότε τα αποθέματα θα κυκλοφορήσουν στην αγορά. Ανέφερε ότι τα αποθέματα θα αποδεσμευθούν σε ένα χρονικό πλαίσιο που είναι κατάλληλο για τις συνθήκες καθεμίας από τις 32 χώρες-μέλη του.
Τα αποθέματα των χωρών του ΔΟΕ
Τα μέλη του ΔΟΕ διατηρούν αποθέματα έκτακτης ανάγκης άνω των 1,2 δισεκατομμυρίων βαρελιών, με επιπλέον 600 εκατομμύρια βαρέλια βιομηχανικών αποθεμάτων να τηρούνται υπό κυβερνητική υποχρέωση. Η συντονισμένη αποδέσμευση αποθεμάτων είναι η έκτη στην ιστορία του IEA, ο οποίος δημιουργήθηκε το 1974. Προηγούμενες συλλογικές δράσεις ελήφθησαν το 1991, το 2005, το 2011 και δύο φορές το 2022.
Οι ενεργειακοί αναλυτές προειδοποίησαν πριν από την αποδέσμευση ότι ακόμη και η μέγιστη ικανότητα ανάληψης του IEA πιθανότατα δεν θα είναι σε θέση να αντισταθμίσει τα σχεδόν 20 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα που συνήθως διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με στοιχεία του Reuters η αποδέσμευση 400 εκατομμυρίων βαρελιών από τα παγκόσμια στρατηγικά αποθέματα θα διαρκέσει μήνες ενώ αντιστοιχεί σε μόλις τρεις εβδομάδες ροής πετρελαίου μέσω των Στενών.
Η πλωτή οδός είναι ένας στενός θαλάσσιος διάδρομος στα ανοικτά των ακτών του Ιράν που συνδέει τον Περσικό Κόλπο και τον Κόλπο του Ομάν. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΟΕ. κατά μέσο όρο 20 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου ημερησίως διήλθαν από τα Στενά του Ορμούζ το 2025, ή περίπου το 25% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου. Οι επιλογές για ροές πετρελαίου που παρακάμπτουν το Στενό του Ορμούζ είναι περιορισμένες, αναφέρει ο Οργανισμός.
Η προειδοποίηση από το Ιράν
Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει καμία καμία ένδειξη ότι τα πλοία μπορούν να πλεύσουν με ασφάλεια μέσω των Στενών του Ορμούζ, με το πετρέλαιο να έχει αποκλειστεί πίσω από το στενό κανάλι κατά μήκος των ιρανικών ακτών, στη χειρότερη διαταραχή του ενεργειακού εφοδιασμού από τις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970.
«Ετοιμαστείτε για πετρέλαιο που θα φτάσει τα 200 δολάρια το βαρέλι, επειδή η τιμή του εξαρτάται από την περιφερειακή ασφάλεια την οποία έχετε αποσταθεροποιήσει» τόνισε ο Εμπραχίμ Ζολφακάρι, εκπρόσωπος της στρατιωτικής διοίκησης του Ιράν, σε σχόλια που απευθύνονται στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι τιμές του πετρελαίου
Οι τιμές του πετρελαίου είναι εξαιρετικά ασταθείς από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, με την τιμή του αργού πετρελαίου Brent να ανεβαίνει στα σχεδόν 120 δολάρια το βαρέλι στις αρχές της εβδομάδας, πριν υποχωρήσει κάτω από τα 90 δολάρια.
Το αργό πετρέλαιο WTI σημείωσε μια σύντομη ενδοημερήσια πτώση μετά την ανακοίνωση του ΔΟΕ, αλλά η είδηση έχει ως επί το πλείστον διαδοθεί στην αγορά, οπότε η τιμή της βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό στα 86 δολάρια το βαρέλι.
Η Ιαπωνία
Η Ιάπωνας πρωθυπουργός Σαναέ Τακαϊτσι ανακοίνωσε ότι η χώρα σκοπεύει να απελευθερώσει τα αποθέματα πετρελαίου από τα εθνικά της αποθέματα ήδη από την επόμενη εβδομάδα, επικαλούμενος ένα «εξαιρετικά υψηλό επίπεδο εξάρτησης» από τη Μέση Ανατολή.
«Χωρίς να περιμένει μια επίσημη απόφαση για την απελευθέρωση των διεθνών αποθεμάτων σε συνεργασία με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), η Ιαπωνία αποφάσισε να αναλάβει την πρωτοβουλία να απελευθερώσει τα αποθέματά της ήδη από τις 16 αυτού του μήνα, προκειμένου να μετριάσει την προσφορά και τη ζήτηση στην διεθνή αγορά ενέργειας», είπε μιλώντας στους δημοσιογράφους, σύμφωνα με τον δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα NHK.
Οι ΗΠΑ
Στις ΗΠΑ, η Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας πρόκειται να δημοσιεύσει άμεσα την εβδομαδιαία έκθεση για τα αποθέματα πετρελαίου.
Το Αμερικανικό Ινστιτούτο Πετρελαίου ανέφερε ότι τα αποθέματα αργού πετρελαίου των ΗΠΑ μειώθηκαν κατά 1,7 εκατομμύρια βαρέλια την περασμένη εβδομάδα. Εάν επιβεβαιωθεί, θα είναι η πρώτη άντληση αποθεμάτων σε σχεδόν έναν ολόκληρο μήνα. Εν τω μεταξύ, όμως, έρευνα του Bloomberg σε πέντε αναλυτές εκτίμησε ότι τα αποθέματα αυξήθηκαν κατά 2,5 εκατομμύρια βαρέλια.
Τα δεδομένα αυτής της εβδομάδας θα είναι τα πρώτα που θα περιλαμβάνουν οποιαδήποτε επίδραση των αμερικανικών επιθέσεων στο Ιράν
