Η μάχη για την κυριαρχία στην ταχύτατα αναπτυσσόμενη παγκόσμια αγορά των φαρμάκων αδυνατίσματος μπαίνει σε μια νέα φάση.
Μέχρι πρόσφατα, η κυριαρχία στα φάρμακα απώλειας βάρους κρινόταν κυρίως από τα ενέσιμα σκευάσματα. Πλέον όμως το ενδιαφέρον στρέφεται στα χάπια, τα οποία αναμένεται να διευρύνουν σημαντικά την αγορά και να προσελκύσουν εκατομμύρια νέους ασθενείς.
Το πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι το χάπι Wegovy της δανέζικης φαρμακευτικής εταιρείας Novo Nordisk, το οποίο εγκρίθηκε από τις αμερικανικές ρυθμιστικές αρχές στα τέλη Δεκεμβρίου. Η ανταπόκριση της αγοράς ήταν εντυπωσιακή, εξηγούν οι Financial Times στο ρεπορτάζ τους. Μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου, οι γιατροί στις Ηνωμένες Πολιτείες είχαν ήδη συνταγογραφήσει περισσότερες από 300.000 θεραπείες, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας δεδομένων IQVIA.
Προς το παρόν, οι ΗΠΑ είναι η μοναδική χώρα όπου έχει κυκλοφορήσει το συγκεκριμένο χάπι, ωστόσο η αρχική δυναμική δείχνει ότι θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα από τα πιο επιτυχημένα λανσαρίσματα φαρμάκου στην ιστορία της φαρμακοβιομηχανίας.
Φάρμακα απώλειας βάρους: Η κυριαρχία της Novo που κλονίστηκε
Για τη Novo Nordisk, η επιτυχία αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου η εταιρεία αναζητά τρόπους να ανακτήσει το χαμένο έδαφος. Η δανέζικη εταιρεία ήταν ο πρωτοπόρος πίσω από το Ozempic, ένα από τα πιο γνωστά φάρμακα για απώλεια βάρους παγκοσμίως.
Μέχρι πριν περίπου ενάμιση χρόνο, η Novo είχε σχεδόν απόλυτη κυριαρχία στον κλάδο. Ωστόσο, η κατάσταση άλλαξε δραματικά.
Η αμερικανική Eli Lilly άρχισε να κερδίζει συνεχώς μερίδιο αγοράς στις Ηνωμένες Πολιτείες, την πιο κρίσιμη αγορά για τα συγκεκριμένα φάρμακα.
Η αυξανόμενη πίεση από τον ανταγωνισμό, τα λιγότερο εντυπωσιακά αποτελέσματα σε ορισμένες κλινικές δοκιμές και οι ανησυχίες για το μελλοντικό χαρτοφυλάκιο προϊόντων της εταιρείας επηρέασαν αρνητικά τη χρηματιστηριακή της αξία.
Το Wegovy σε μορφή χαπιού αλλάζει τα δεδομένα στα φάρμακα απώλειας βάρους
Το νέο χάπι Wegovy θα μπορούσε να αποτελέσει μια σημαντική ευκαιρία για τη Novo Nordisk να ανακτήσει μέρος της δυναμικής της. Στις κλινικές δοκιμές, οι ασθενείς που το έλαβαν κατέγραψαν μέση απώλεια βάρους περίπου 17%.
Ο Brian Lian, διευθύνων σύμβουλος της Viking Therapeutics, μιας βιοτεχνολογικής εταιρείας στο Σαν Ντιέγκο που επίσης αναπτύσσει φάρμακα για την παχυσαρκία, χαρακτήρισε την κυκλοφορία του «το ταχύτερο λανσάρισμα φαρμάκου στην ιστορία».
Η προώθηση του φαρμάκου συνοδεύτηκε από μια τεράστια καμπάνια δημοσιότητας, η οποία περιλάμβανε ακόμη και το πρώτο τηλεοπτικό διαφημιστικό της Novo Nordisk στο Super Bowl.
Σύμφωνα με τον Lian, η τεράστια ανταπόκριση αποδεικνύει ότι «υπάρχει εξαιρετικά μεγάλη ζήτηση για αυτού του είδους τις θεραπείες».
Φάρμακα απώλειας βάρους: Ο «πόλεμος» των φαρμακευτικών γιγάντων
Όπως η Apple και η Samsung ανταγωνίζονται για την κυριαρχία στην αγορά των smartphones, έτσι και η Novo Nordisk με την Eli Lilly ανταγωνίζονται πλέον για την ηγεσία στα φάρμακα απώλειας βάρους.
Η Lilly προηγείται σήμερα σε μερίδιο αγοράς. Ωστόσο, το επόμενο μεγάλο πεδίο μάχης είναι τα χάπια.
Μέχρι την εμφάνιση του Wegovy σε μορφή χαπιού, τα πιο αποτελεσματικά φάρμακα για την απώλεια βάρους έπρεπε να χορηγούνται με ένεση. Η μετάβαση αύτη, από τις ενέσεις στα χάπια, θεωρείται κρίσιμη για τη μαζική επέκταση της αγοράς.
Η Novo κατάφερε να φτάσει πρώτη στα φαρμακεία των ΗΠΑ με το χάπι της. Όμως η Eli Lilly ετοιμάζεται να απαντήσει άμεσα.
Το χάπι της Lilly που έρχεται
Η Eli Lilly αναμένεται να λάβει ρυθμιστική έγκριση τον Απρίλιο για το δικό της χάπι απώλειας βάρους, το Οrforglipron. Στις δοκιμές, το συγκεκριμένο φάρμακο οδήγησε σε μέση απώλεια βάρους περίπου 12,4%.
Η μάχη για την επιλογή των ασθενών και των γιατρών στις ΗΠΑ είναι ιδιαίτερα κρίσιμη. Οι αποφάσεις τους θα καθορίσουν ποια εταιρεία θα κυριαρχήσει στη νέα φάση της αγοράς.
Η πτώση της χρηματιστηριακής αξίας της Novo
Η Novo Nordisk υπήρξε κάποτε η πιο πολύτιμη εταιρεία της Ευρώπης σε χρηματιστηριακή αξία, χάρη στη μεγάλη επιτυχία του Ozempic. Σήμερα όμως η εικόνα είναι διαφορετική.
Η εταιρεία πλέον βρίσκεται πίσω από ευρωπαϊκούς κολοσσούς όπως η AstraZeneca, η Roche και η Novartis. Η μετοχή της έχει υποχωρήσει πάνω από 50% τους τελευταίους δώδεκα μήνες και διαπραγματεύεται περίπου δύο τρίτα χαμηλότερα από το ιστορικό υψηλό που είχε σημειώσει τον Ιούνιο του 2024.
Η μετοχή της Novo έχει υποχωρήσει πάνω από 50% τους τελευταίους δώδεκα μήνες
Την ίδια στιγμή, η Eli Lilly έχει εκτοξευθεί χρηματιστηριακά και πλέον συγκαταλέγεται στις εταιρείες με αποτίμηση άνω του 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων.
Οι πωλήσεις που εκτόξευσαν τη Lilly
Η τεράστια επιτυχία των φαρμάκων της Lilly για την απώλεια βάρους βασίζεται σε μία ουσία, την τιρζεπατίδη, η οποία πωλείται ως Zepbound για την παχυσαρκία και ως Mounjaro για τον διαβήτη.
Το συγκεκριμένο φάρμακο είναι πλέον το δεύτερο σε πωλήσεις φάρμακο στον κόσμο, γεγονός που έχει ενισχύσει σημαντικά τη θέση της εταιρείας στη διεθνή αγορά.
Τα προβλήματα της Novo
Παρά τη δυναμική του νέου χαπιού, η Novo Nordisk αντιμετωπίζει αρκετές προκλήσεις. Το βασικό δραστικό συστατικό των φαρμάκων Wegovy και Ozempic, η σεμαγλουτίδη, πρόκειται να χάσει την προστασία πατέντας σε σημαντικές αγορές όπως η Ινδία, η Κίνα, η Βραζιλία και η Τουρκία μέσα στο 2026.
Το βασικό δραστικό συστατικό των φαρμάκων Wegovy και Ozempic, η σεμαγλουτίδη, πρόκειται να χάσει την προστασία πατέντας σε σημαντικές αγορές όπως η Ινδία, η Κίνα, η Βραζιλία και η Τουρκία μέσα στο 2026
Ήδη η εταιρεία έχει χάσει την πατέντα στον Καναδά, που αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη αγορά για φάρμακα κατά της παχυσαρκίας και του διαβήτη.
Στη Βραζιλία, 11 εταιρείες έχουν ήδη καταθέσει αιτήσεις για την παραγωγή γενόσημων φαρμάκων όταν λήξει η προστασία της πατέντας. Στην Ινδία, εκτιμάται ότι περίπου 40 τοπικές εταιρείες θα εισέλθουν στην αγορά, πιθανότατα μειώνοντας την τιμή των θεραπειών στο μισό.
Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των χαπιών
Υπάρχουν επίσης πρακτικές διαφορές μεταξύ των δύο χαπιών. Το Wegovy της Novo πρέπει να λαμβάνεται με άδειο στομάχι και οι ασθενείς πρέπει να περιμένουν τουλάχιστον 30 λεπτά πριν φάνε, πιουν ή πάρουν άλλο φάρμακο.
Αντίθετα, το χάπι της Lilly δεν φαίνεται να έχει τέτοιους περιορισμούς.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Novo, Mike Doustdar, παραδέχθηκε ότι το χαρακτηριστικό αυτό αποτελεί έναν περιορισμό, αλλά σημείωσε ότι στην πράξη δεν έχει δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα στους ασθενείς.
Η σημασία της τιμής
Η τιμή αποτελεί έναν ακόμη κρίσιμο παράγοντα στον ανταγωνισμό. Στις ΗΠΑ, η Novo πωλεί τις χαμηλότερες δόσεις του χαπιού Wegovy περίπου στα 149 δολάρια τον μήνα, ενώ οι υψηλότερες δόσεις μπορεί να φτάσουν τα 299 δολάρια.
Με ασφάλιση, το κόστος μπορεί να πέσει ακόμη και στα 25 δολάρια τον μήνα.
Για τα ενέσιμα φάρμακα, η τιμή χωρίς ασφάλιση μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 1.300 δολάρια τον μήνα.
Μια αγορά που συνεχίζει να μεγαλώνει
Οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν ότι τα χάπια δεν αντικαθιστούν απαραίτητα τις ενέσεις, αλλά προσελκύουν νέους χρήστες που μέχρι τώρα δεν είχαν δοκιμάσει φάρμακα απώλειας βάρους.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η μετάβαση σε σκευάσματα που λαμβάνουμε από το στόμα θα μπορούσε να ανοίξει την αγορά σε εκατομμύρια επιπλέον ασθενείς παγκοσμίως.
Ωστόσο, ακόμη και αν η αγορά μεγαλώσει σημαντικά, ο ανταγωνισμός μεταξύ των εταιρειών θα παραμείνει σκληρός. Όπως επισημαίνουν επενδυτές στον κλάδο της βιοτεχνολογίας, όποια εταιρεία θέλει να επιβιώσει σε αυτή τη νέα εποχή πρέπει να διαθέτει ένα σαφές ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
Διαφορετικά, η μάχη για την κυριαρχία στην πιο «καυτή» αγορά της φαρμακοβιομηχανίας δεν θα έχει νόημα.
