Η Ινδία σπάνια συνδέει την εξωτερική της πολιτική με έναν μόνο εταίρο ή μπλοκ. Ωστόσο, ο πόλεμος έχει τον τρόπο του να επιβάλλει επιλογές.
Η κλιμάκωση του πολέμου μεταξύ των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν αναγκάζει τώρα το Νέο Δελχί να επανεκτιμήσει τους δύο σημαντικούς εμπορικούς διαδρόμους που είχε αναπτύξει αθόρυβα για να μειώσει το κόστος και το χρόνο μεταφοράς προς την Ευρώπη — έναν από τους μεγαλύτερους εμπορικούς εταίρους της, με τον οποίο πρόσφατα ολοκλήρωσε τη «μητέρα όλων των εμπορικών συμφωνιών».
Το IMEC αναμένεται να μειώσει τα έξοδα logistics έως και 30% και τον χρόνο μεταφοράς κατά 40%, σε σύγκριση με τις παραδοσιακές διαδρομές όπως η Διώρυγα του Σουέζ
Οι δύο διαδρομές από Ινδία προς Ευρώπη
Η μία διαδρομή κατευθύνεται προς τα βόρεια. Ο Διεθνής Διαδρόμος Μεταφορών Βορρά-Νότου (INSTC) — ένα έργο που έχει σχεδιαστεί για να διευκολύνει τη μεταφορά ινδικών εμπορευμάτων στη Ρωσία, την Ευρώπη και την Κεντρική Ασία μέσω του λιμανιού Chabahar του Ιράν.
Η άλλη κατευθύνεται προς τα δυτικά. Ο Οικονομικός Διάδρομος Ινδία-Μέση Ανατολή-Ευρώπη (IMEC), ο οποίος θα συνδέει την Ινδία με την Ευρώπη μέσω των λιμανιών του Κόλπου και το λιμάνι της Χάιφα του Ισραήλ μέσω ενός σιδηροδρομικού διαδρόμου.
Καθώς ο πόλεμος μεταξύ των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν μαίνεται, οι ειδικοί εκτιμούν ότι μόνο ένα από τα δύο μεγάλα στοιχήματα της Ινδίας για συνδεσιμότητα έχει ρεαλιστικό μέλλον για να υποστηρίξει τις εξαγωγικές φιλοδοξίες της Ινδίας: το IMEC.
«Αν κερδίσουν το Ισραήλ και οι ΗΠΑ, το IMEC θα είναι πιθανότατα η προτίμηση του Ισραήλ έναντι της αναβίωσης του Chabahar», δήλωσε στο CNBC ο Rafiq Dossani, οικονομολόγος στο αμερικανικό think tank RAND.
Ο διάδρομος IMEC έχει ισχυρούς υποστηρικτές. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ τον χαρακτήρισε «μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές οδούς στην ιστορία» κατά τη συνάντησή του με τον πρωθυπουργό της Ινδίας Ναρέντρα Μόντι πέρυσι.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου τον περιέγραψε ως «το μεγαλύτερο έργο συνεργασίας στην ιστορία μας», που θα αλλάξει το πρόσωπο της Μέσης Ανατολής.
Το αβέβαιο μέλλον του Ιράν είναι επίσης κεντρικό στην εξίσωση που μετατοπίζεται υπέρ του IMEC.
«Εάν το Ιράν δεν χάσει τον πόλεμο, θα παραμείνει υπό κυρώσεις. Εάν χάσει τον πόλεμο, οι κυρώσεις ενδέχεται να αρθούν, αλλά τα οφέλη θα αποκομιστούν από τους νικητές», δήλωσε ο Ντοσάνι, υποστηρίζοντας ότι η διαδρομή της Ινδίας μέσω του Ιράν είναι αδιέξοδο.
Καθώς η Τεχεράνη αντιμετωπίζει τις αεροπορικές επιθέσεις των ΗΠΑ, οι διαρθρωτικές πραγματικότητες ενισχύουν τον πεσιμισμό γύρω από την εμπορική οδό του Chabahar.
Ο Chietigj Bajpaee, ανώτερος ερευνητής για τη Νότια Ασία στο Chatham House, επισημαίνει ότι ο σιδηρόδρομος Chabahar-Zahedan — βασικό συστατικό του INSTC — που αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2026, πιθανότατα θα αντιμετωπίσει «αόριστες καθυστερήσεις».
Η αβεβαιότητα αυτή έρχεται να προστεθεί στις ήδη υπάρχουσες αμφιβολίες σχετικά με την επένδυση άνω των 120 εκατομμυρίων δολαρίων της Ινδίας στον τερματικό σταθμό Shahid Beheshti στο λιμάνι Chabahar του Ιράν. Η αμερικανική απαλλαγή που επέτρεψε στην Ινδία να λειτουργήσει τον τερματικό σταθμό παρά τις κυρώσεις λήγει τον Απρίλιο του τρέχοντος έτους.
Οικονομικά του IMEC
«Το IMEC ενδέχεται να αποκτήσει δυναμική τώρα που το INSTC έχει σταματήσει», δήλωσε ο Bajpaee.
Ενώ οι ειδικοί απορρίπτουν την πιθανότητα του INSTC μέσω του Ιράν, η ίδια η κρίση που αποσταθεροποιεί αυτή τη διαδρομή αποτελεί επίσης ένα επιχείρημα για την Ινδία να διπλασιάσει τώρα τις προσπάθειές της για το IMEC.
Το εμπόριο αγαθών μεταξύ Ινδίας και Ευρώπης συνήθως διέρχεται από τη Διώρυγα του Σουέζ, αλλά λόγω των διαταραχών που προκαλεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, τα πλοία δεν έχουν πλέον άλλη επιλογή από το να ακολουθήσουν μια ακόμη μακρύτερη διαδρομή μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας.
Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της ινδικής εφημερίδας Mint, οι μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες έχουν αναστείλει ή περιορίσει τη διέλευση μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και της Διώρυγας του Σουέζ, γεγονός που έχει οδηγήσει σε αύξηση του χρόνου διέλευσης κατά 10-20 ημέρες και σε αύξηση των ναύλων κατά 40%-50% στις βασικές διαδρομές μεταξύ Ινδίας και Ευρώπης.
«Αυτή η σύγκρουση έχει καταστήσει σαφές γιατί το IMEC είναι απαραίτητο και το αποτέλεσμα της σύγκρουσης θα είναι ένας πολύ σημαντικός παράγοντας που θα διαμορφώσει την πορεία του IMEC», δήλωσε ο Harsh Pant, αντιπρόεδρος μελετών και εξωτερικής πολιτικής στο Observer Research Foundation, στο πρόγραμμα «Inside India» του CNBC.
Το IMEC αναμένεται να μειώσει τα έξοδα logistics έως και 30% και τον χρόνο μεταφοράς κατά 40%, σε σύγκριση με τις παραδοσιακές διαδρομές όπως η Διώρυγα του Σουέζ, δήλωσε πέρυσι ο Piyush Goyal, υπουργός Εμπορίου και Βιομηχανίας της Ινδίας.
«Το IMEC παρουσιάζει μια πιο σημαντική ευκαιρία», δήλωσε ο Rick Rossow, ανώτερος σύμβουλος και πρόεδρος για την Ινδία και τις αναδυόμενες οικονομίες της Ασίας στο αμερικανικό think tank CSIS, προσθέτοντας ότι «ακολουθεί γεωγραφικά» τις αγορές με τις οποίες η Ινδία υπογράφει εμπορικές συμφωνίες.
Ενώ το IMEC αναμένεται να αναδειχθεί ως ο σαφής νικητής μεταξύ των δύο στοιχημάτων της Ινδίας για τη συνδεσιμότητα, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η επιτυχία του εξαρτάται από ένα κρίσιμο στοιχείο: την περιφερειακή σταθερότητα — κάτι που αυτή τη στιγμή είναι σπάνιο.
