Υποχώρηση κατά 0,5% εκτιμά ότι θα καταγράψει ο μέσος ρυθμός αύξησης του ελληνικού ΑΕΠ και θα διαμορφωθεί σε περίπου 1, 7% ετησίως το πρώτο εξάμηνο ως αποτέλεσμα του πολέμου στο Ιράν, προβλέπει με τα μέχρι τώρα στοιχεία η Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας.
Σε ετήσια βάση ο ρυθμός ανάπτυξης προβλέπεται να κυμανθεί στο 2% το 2026 έναντι της αρχικής εκτίμησης για 2,5%.
Αντιστοίχως η ετήσια μεταβολή του ΔΤΚ προβλέπεται να επιταχυνθεί στο 3,2% από 2,3% που ήταν η πρόβλεψη πριν τον πόλεμο στο Ιράν.
Οι επιπτώσεις του πολέμου στο ΑΕΠ και στον πληθωρισμό
Στην ανάλυση της για την πορεία του ΑΕΠ το τέταρτο τρίμηνο του 2025 και τις προοπτικές για το 2025 αναφέρει ότι η πρόσφατη κλιμάκωση των συγκρούσεων δημιούργησε ένα εναλλακτικό πιο δυσμενές σενάριο που βασίστηκε στις ακόλουθες παραδοχές:
Η αντίδραση των αγορών ενέργειας είναι συγκρίσιμη με την αντίστοιχη της αρχικής περιόδου του πολέμου στην Ουκρανία.
Ειδικότερα, οι τιμές του αργού πετρελαίου και του φυσικού αερίου εκτινάχθηκαν υψηλότερα από τα 100 $/βαρέλι και 56 €/Mwh στις 9 Μαρτίου, με μικρή υποχώρηση στα 90 $/βαρέλι και στα 48 €/Mwh αντίστοιχα στις 10-11 Μαρτίου, παραμένοντας αυξημένες κατά περίπου 30% και 50% αντίστοιχα σε σύγκριση με το μέσο τους επίπεδο το Φεβρουάριο.
Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα από τα futures γίνεται η υπόθεση ότι οι τρέχουσες τιμές παγιώνονται στα τρέχοντα επίπεδα για τον υπόλοιπο του Μαρτίου και τον Απρίλιο η ετήσια μεταβολή του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή αυτούς τους μήνες αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3,5%-4%.
Στο συγκεκριμένο σενάριο, ο πληθωρισμός υποχωρεί στο 2,9% κατά το 2ο εξάμηνο του 2026, όταν η τιμή του αργού πετρελαίου προβλέπεται ότι θα αποκλιμακωθεί στα 71 $/βαρέλι και η τιμή του φυσικού αερίου στα 36 €/Μwh, από 87$/βαρέλι και 47 €/Μwh, αντίστοιχα, στο 2ο τρίμηνο του 2026.
O εκτιμώμενος μέσος ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ το 1ο εξάμηνο, αναφέρει η ανάλυση, προβλέπεται να υποχωρήσει κατά 0,5% σε περίπου 1,7% ετησίως, με την επιβάρυνση να επικεντρώνεται κυρίως στο 2ο τρίμηνο, όταν η ετήσια μεταβολή του ΑΕΠ αναμένεται να επιβραδυνθεί σε περίπου 1,5%.
Επιτάχυνση της δραστηριότητας προβλέπεται για το υπόλοιπο του έτους, με την ετήσια αύξηση του ΑΕΠ να επιταχύνεται σε 2,3% στο 2ο εξάμηνο του 2026.
Σε ετήσια βάση ο ρυθμός ανάπτυξης προβλέπεται υπό αυτό το σενάριο να κυμανθεί στο 2% το 2026, σε σύγκριση με την αρχική εκτίμηση (βάσει διαθέσιμων στοιχείων διμήνου 2026) που ήταν πλησίον του 2,5%.
Αντιστοίχως η ετήσια μεταβολή του ΔΤΚ προβλέπεται να επιταχυνθεί στο 3,2%, από 2,3% στο βασικό σενάριο.
Οι παραπάνω εκτιμήσεις για τον αντίκτυπο της κρίσης στο ΑΕΠ και στον πληθωρισμό δεν ενσωματώνουν τις επιδράσεις από πιθανή ενεργοποίηση κρατικών μέτρων στήριξης τα οποία θα μπορούσαν να μετριάσουν τις βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις (ήδη έχουν ανακοινωθεί ορισμένα τις προηγούμενες μέρες).
Εάν η σύγκρουση αποδειχθεί πιο παρατεταμένη, διατηρώντας την πίεση στην αγορά ενέργειας και την αβεβαιότητα σε υψηλά επίπεδα και πέραν του 2ου τριμήνου του 2026, οι αρνητικές επιδράσεις θα μεγεθυνθούν και θα απαιτηθούν παρεμβάσεις μεγαλύτερης κλίμακας. Οι παρεμβάσεις αυτές θα πρέπει να προσεγγίζουν σε αντίκτυπο αυτές που ενεργοποιήθηκαν μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, με συντονισμό και σε επίπεδο ΕΕ, προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις.
Οι προβλέψεις για το ΑΕΠ πριν τον πόλεμο στο Ιράν
Πριν την έναρξη του πολέμου η ανάλυση της ΕΤΕ προέβλεπε ότι ο ρυθμός ανάπτυξης του ΑΕΠ θα μπορούσε να διαμορφωθεί στο 2,5%.
Οι κυριότεροι, ανθεκτικοί, αναπτυξιακοί καταλύτες είναι οι ακόλουθοι:
· Η ισχυρή αγορά εργασίας και η πρόσθετη ώθηση στα εισοδήματα από την αναμενόμενη νέα αύξηση του κατώτατου μισθού και τις ελαφρύνσεις στον φόρο εισοδήματος που ήδη εφαρμόζονται από τις αρχές Ιανουαρίου.
· Η σημαντική δημοσιονομική ώθηση από τη νέα αύξηση των δαπανών του ΤΑΑ που θα συνεχίζουν να διαχέονται στην οικονομία μέχρι και το 2027 η οποία συνδυάζεται με ακόμη μεγαλύτερο περιθώριο δημοσιονομικής εξομάλυνσης προς τους αρχικούς στόχους του Πολυετούς Δημοσιονομικού Προγραμματισμού, αν ληφθεί υπόψιν και η αναμενόμενη σημαντική δημοσιονομική υπεραπόδοση για το 2025 (η οποία αναμένεται να πιστοποιηθεί τον επόμενο μήνα).
· H αυξανόμενη πιστωτική ώθηση, με τις ετήσιες καθαρές ροές χρηματοδότησης να σταθεροποιούνται σε υψηλά 16 ετών (€10 δισ. κατά μ.ο. την περίοδο 2024–25), σε συνδυασμό με τις ιστορικά υψηλές εισροές ΑΞΕ (€12 δισ. το 2025 και €30 δισ. αθροιστικά την τελευταία τετραετία). Και οι δύο παράγοντες επιδρούν θετικά στην πορεία του ακαθάριστου σχηματισμού παγίου κεφαλαίου και της τελικής ζήτησης, συχνά με χρονική υστέρηση.
· Οι θετικές τάσεις όσον αφορά τους διαθέσιμους πρόδομους δείκτες για την τουριστική κίνηση − που αφορούν προκρατήσεις σε μεγάλα διεθνή τουριστικά πρακτορεία και τον προγραμματισμό πτήσεων προς την Ελλάδα – χωρίς ωστόσο να υπάρχει ακόμη μετρήσιμη επίδραση για τις πρώτες εβδομάδες του Μαρτίου.
· Η βιομηχανία και οι υπηρεσίες καταγράφουν υψηλά ποσοστά χρησιμοποίησης του παραγωγικού δυναμικού (77% και 90% αντίστοιχα), συνοδευόμενα από ισχυρή εξαγωγική δραστηριότητα και χαμηλότερα αποθέματα.
