Καθώς ο πόλεμος στο Ιράν βρίσκεται στην 14η μέρα και η αγορά πετρελαίου βιώνει την μεγαλύτερη διαταραχή στην προσφορά κυβερνήσεις και αγορές εστιάζουν στη διάρκεια της σύγκρουσης απεύχοντας έναν παρατεταμένο πόλεμο.
Τα μάτια όλων είναι στραμμένα στον Λευκό Οίκο και στα διαφορετικά μηνύματα που εκπέμπει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλτ Τράμπ απόρροια των διαφορετικών τοποθετήσεων των συμβούλων του οι οποίοι αναζητούν πότε και πώς οι ΗΠΑ θα ανακηρύξουν τη νίκη του πολέμου.
Αναζητώντας την εύνοια Τραμπ
Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ του Reuters οι ελιγμοί στα παρασκήνια υπογραμμίζουν τα υψηλά διακυβεύματα που αντιμετωπίζει ο Τραμπ σχεδόν δύο εβδομάδες αφότου βύθισε τη χώρα σε έναν πόλεμο που έχει συγκλονίσει τις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές και έχει διαταράξει το διεθνές εμπόριο πετρελαίου.
Ο ανταγωνισμός για την εύνοια του Τραμπ είναι χαρακτηριστικό της προεδρίας του, αλλά αυτή τη φορά οι συνέπειες είναι ζήτημα πολέμου και ειρήνης σε μια από τις πιο ασταθείς και οικονομικά κρίσιμες περιοχές του κόσμου.
Ορισμένοι αξιωματούχοι και σύμβουλοι προειδοποιούν τον Τραμπ ότι η αύξηση των τιμών της βενζίνης θα μπορούσε να προκαλέσει πολιτικό κόστος από τις επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν, ενώ ορισμένοι υποστηρικτές του πολιτικού κόμματος πιέζουν τον πρόεδρο να διατηρήσει την επίθεση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, σύμφωνα με συνεντεύξεις με έναν σύμβουλο του Τραμπ και άλλους που βρίσκονται κοντά στις συζητήσεις.
Διαφορετικά μηνύματα Τραμπ – Διαφορετικές απόψεις
Απομακρυνόμενος από τους γενικούς στόχους που έθεσε ξεκινώντας τον πόλεμο στις 28 Φεβρουαρίου, ο Τραμπ τις τελευταίες ημέρες έχει τονίσει ότι βλέπει τη σύγκρουση ως μια περιορισμένη εκστρατεία της οποίας οι στόχοι έχουν ως επί το πλείστον επιτευχθεί.
Αλλά το μήνυμα παραμένει ασαφές για πολλούς, συμπεριλαμβανομένων των αγορών ενέργειας, οι οποίες έχουν κινηθεί και προς τις δύο κατευθύνσεις ως απάντηση στις δηλώσεις του Τραμπ.
Μιλώντας σε προεκλογική συγκέντρωση στο Κεντάκι την Τετάρτη τόνισε ότι «κερδίσαμε» τον πόλεμο αλλά στη συνέχεια άλλαξε απότομα στάση: «Δεν θέλουμε να φύγουμε νωρίς, έτσι δεν είναι; Πρέπει να ολοκληρώσουμε τη δουλειά».
Ποιοι προειδοποίησαν τον Τραμπ
Οικονομικοί σύμβουλοι και αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένων του υπουργείου Οικονομικών και του Εθνικού Οικονομικού Συμβουλίου, έχουν προειδοποιήσει τον Τραμπ ότι ένα πετρελαϊκό σοκ και η άνοδος των τιμών της βενζίνης θα μπορούσαν γρήγορα να διαβρώσουν την εγχώρια υποστήριξη για τον πόλεμο.
Πολιτικοί σύμβουλοι, συμπεριλαμβανομένης της αρχηγού του προσωπικού Σούζι Γουάιλς και του αναπληρωτή αρχηγού Τζέιμς Μπλερ, προβάλλουν παρόμοια επιχειρήματα, εστιάζοντας στις πολιτικές επιπτώσεις από τις υψηλότερες τιμές του φυσικού αερίου και προτρέποντας τον Τραμπ να ορίσει νίκη με μικρή διαφορά και να σηματοδοτήσει ότι η επιχείρηση είναι περιορισμένη και σχεδόν ολοκληρωμένη, ανέφεραν οι πηγές.
Τα γεράκια
Προς την αντίθετη κατεύθυνση πιέζουν τα γεράκια που προτρέπουν τον Τραμπ να διατηρήσει την στρατιωτική πίεση στο Ιράν. Ανάμεσα τους σύμφωνα με τις πηγές είναι Ρεμπουπλικανοί μέλη του Κογκρέσου, όπως οι γερουσιαστές Λίντσεϊ Γκράχαμ και Τομ Κότον και σχολιαστές των μέσων ενημέρωσης όπως ο Μαρκ Λέβιν.
Υποστηρίζουν ότι οι ΗΠΑ πρέπει να εμποδίσουν το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα και να απαντήσουν δυναμικά σε επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στρατευμάτων και πλοίων.
Ποιοι δεν θέλουν παρατεταμένη σύγκρουση
Μια τρίτη δύναμη προέρχεται από τη λαϊκιστική βάση του Τραμπ και προσωπικότητες όπως ο στρατηγός Στιβ Μπάνον και η δεξιά τηλεοπτική προσωπικότητα Τάκερ Κάρλσον, οι οποίοι πιέζουν αυτόν και τους κορυφαίους βοηθούς του να αποφύγουν να εμπλακούν σε μια ακόμη παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
«Επιτρέπει στα «γεράκια» να πιστεύουν ότι η εκστρατεία συνεχίζεται, θέλει οι αγορές να πιστεύουν ότι ο πόλεμος μπορεί να τελειώσει σύντομα και η βάση του να πιστεύει ότι η κλιμάκωση θα είναι περιορισμένη» εξήγησε στο Reuters o σύμβουλος του Τραμπ, που μίλησε υπό το καθεστώς ανωνυμίας.
Ψάχνοντας την έξοδο
Οδηγώντας την Αμερική σε πόλεμο ο Τραμπ έδωσε ελάχιστες εξηγήσεις ενώ οι λόγοι έχουν εξαπλωθεί σε ένα ευρύ φάσμα που ξεκινάει από την αποτροπή μιας επικείμενης επίθεσης από το Ιράν, την καταστροφή του πυρηνικού του προγράμματος μέχρι την αλλαγή του καθεστώτος.
Ο Αμερικανός πρόεδρος αναζητεί έξοδο από μια σύγκρουση που είναι αντιδημοφιλής στις ΗΠΑ προσπαθώντας να ισορροπήσει σε αντικρουόμενες απόψεις. Την ίδια ώρα οι επικριτές του επισημαίνουν ότι το Ιράν έχει αποδειχθεί δύσκολος αντίπαλος παρά τους σφοδρούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς.
Το στρατόπεδο των πολιτικών βοηθών και οικονομικών συμβούλων που είχαν προειδοποιήσει για το ενεργειακό σοκ που θα προκαλούσε η επίθεση στο Ιράν αυτή την εβδομάδα είχε πιο ενεργό και σημαντικό ρόλο αυτού που ο Τραμπ προσπαθεί να κατευνάσει τη φουρτούνα τις αγορές και να περιορίσει την εκτόξευση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε δημόσια μεταστροφή υποβαθμίζοντας τον αντίκτυπο του πολέμου. Ο Τραμπ τον περιέγραψε ως μια «βραχυπρόθεσμη εκδρομή», επέμενε ότι οι αυξήσεις στις τιμές του φυσικού αερίου θα είναι βραχύβιες, με στόχο να καλμάρει το φόβο για μια σύγκρουση χωρίς τέλος.
Κορυφαίοι βοηθοί του προτείνουν να βάλει τέλος στη σύγκρουση χαρακτηρίζοντας ως στρατιωτικό θρίαμβο ακόμα και αν μεγάλο μέρος της ιρανικής ηγεσίας επιβιώσει μαζί με τα απομεινάρια του πυρηνικού προγράμματος.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι θα αποφασίσει πότε θα τερματίσει την εκστρατεία. Αυτός και οι βοηθοί του υποστηρίζουν ότι είναι πολύ νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα των τεσσάρων έως έξι εβδομάδων που είχε αρχικά ανακοινώσει ο Τραμπ. Ωστόσο οι μεταβαλλόμενοι λόγοι για την έναρξη της σύγκρουσης, η οποία έχει επεκταθεί σε περισσότερες από έξι άλλες χώρες, έχουν κάνει μόνο πιο δύσκολη την πρόβλεψη για το τι θα ακολουθήσει.
Από την πλευρά τους, οι ηγέτες του Ιράν θα διεκδικήσουν τη νίκη, λένε οι αναλυτές, απλώς επειδή επέζησαν από την επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ, ειδικά αφού επέδειξαν την ικανότητά τους να αντεπιτεθούν και να προκαλέσουν ζημιά στο Ισραήλ, τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.
Ωστόσο κρίσιμα για τον τερματισμό του πολέμου είναι τα Στενά του Ορμούζ. Ο αποκλεισμός τους εκτοξεύει τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου ασκώντας πολιτική πίεση στον Αμερικανό πρόεδρο εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών όπου διακυβεύεται η ισχνή πλειοψηφία των Ρεμπουπλικάνων στο Κογκρέσο.
Το παράδειγμα της Βενεζουέλας
Ο Τραμπ απέφυγε να υπερασπιστεί την ιδέα ότι ο πόλεμος επιδιώκει να ανατρέψει την κυβέρνηση στην Τεχεράνη. Οι αμερικανικές πληροφορίες δείχνουν ότι η ηγεσία του Ιράν δεν κινδυνεύει να καταρρεύσει σύντομα, ανέφερε το Reuters την Τετάρτη.
Τουλάχιστον ένα μέρος της σύγχυσης σχετικά με την πορεία του πολέμου φαίνεται να έχει τις ρίζες της στην ταχεία στρατιωτική επιτυχία των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα.
Από την έναρξη του πολέμου, ορισμένοι βοηθοί δυσκολεύτηκαν να πείσουν τον Τραμπ ότι η εκστρατεία στο Ιράν ήταν απίθανο να εξελιχθεί με τον ίδιο τρόπο όπως η επιδρομή της 3ης Ιανουαρίου στη Βενεζουέλα που συνέλαβε τον Πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο, σύμφωνα με πηγή που επικαλείται το Reuters.
Tο Ιράν έχει αποδειχθεί ένας πολύ πιο σκληρός, καλύτερα οπλισμένος εχθρός με ένα εδραιωμένο κληρικό και κατεστημένο ασφαλείας.
Η βάση MAGA
Αν ο πόλεμος συνεχιστεί, οι αμερικανικές απώλειες αυξηθούν και το οικονομικό κόστος πολλαπλασιαστεί, ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι αυτό θα μπορούσε να διαβρώσει την υποστήριξη από την πολιτική βάση του Τραμπ.
Αλλά παρά την κριτική από ορισμένους υποστηρικτές που αντιτίθενται στις στρατιωτικές επεμβάσεις, τα μέλη του κινήματός του «Make America Great Again» έχουν μέχρι στιγμής παραμείνει σε μεγάλο βαθμό δίπλα του στο θέμα του Ιράν.
«Η βάση MAGA θα δώσει στον πρόεδρο περιθώριο ελιγμών» υπογράμμισε ο Ρεπουμπλικάνος στρατηγικός αναλυτής Φορντ Ο’Κόνελ.
