Tην ώρα που η κυβέρνηση βάζει πλαφόν για να βάλει φρένο στην αύξηση τιμών στα καύσιμα λόγω της ανάφλεξης στη μέση Ανατολή, η Ελλάδα βρίσκεται στις υψηλότερες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τις τιμές της βενζίνης.
Σύμφωνα με στοιχεία για τη μέση τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων στις 9 Μαρτίου 2026, η τιμή στην ελληνική αγορά διαμορφωνόταν περίπου στα 1,85 ευρώ το λίτρο, κατατάσσοντας τη χώρα στην 5η θέση με τις ακριβότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς το κόστος της βενζίνης για τους καταναλωτές μεταξύ των 27 κρατών-μελών της ΕΕ.
Η εικόνα αυτή προκύπτει από σύγκριση τιμών σε ολόκληρη την Ευρώπη. Στις χαμηλότερες θέσεις της κατάταξης βρίσκονται κυρίως χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Η Βουλγαρία εμφανίζει από τις χαμηλότερες τιμές, περίπου 1,27 ευρώ το λίτρο, ενώ ακολουθούν η Μάλτα και η Κύπρος κοντά στο 1,34-1,35 ευρώ. Σε σχετικά χαμηλά επίπεδα κινούνται επίσης η Σλοβενία, η Τσεχία, η Σλοβακία και η Πολωνία, όπου οι τιμές διαμορφώνονται περίπου μεταξύ 1,45 και 1,50 ευρώ το λίτρο.
Που καταγράφονται οι υψηλότερες τιμές στη βενζίνη
Στον αντίποδα, οι υψηλότερες τιμές καταγράφονται στη Βόρεια και Δυτική Ευρώπη. Η Ολλανδία εμφανίζεται ως η ακριβότερη αγορά καυσίμων με περίπου 2,17 ευρώ το λίτρο, ενώ ακολουθούν η Γερμανία και η Δανία, όπου η τιμή ξεπερνά τα 2 ευρώ το λίτρο. Ακριβότερα από την Ελλάδα βρίσκονται επίσης χώρες όπως η Φινλανδία, όπου οι τιμές κινούνται κοντά στα 1,93 ευρώ το λίτρο.
Ωστόσο, η θέση της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή κατάταξη δεν εξηγείται μόνο από τις διεθνείς τιμές πετρελαίου ή το κόστος διύλισης. Καθοριστικό ρόλο παίζει η φορολογία, η οποία αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος της τελικής τιμής που πληρώνει ο οδηγός στην αντλία. Στην Ελλάδα η τιμή της βενζίνης διαμορφώνεται από τρία βασικά στοιχεία. Την τιμή του αργού πετρελαίου και των διυλισμένων προϊόντων, τα περιθώρια εμπορίας και διανομής, και κυρίως τους φόρους.
Οι φόροι που επιβαρύνουν την βενζίνη
Οι φόροι στη βενζίνη στην Ελλάδα αποτελούνται κυρίως από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ) και τον ΦΠΑ 24%. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι από τα περίπου 1,85 ευρώ που πληρώνει ο καταναλωτής, τα 1,10 ευρώ είναι ειδικός φόρος κατανάλωσης και περίπου 0,35-0,40 ευρώ είναι ΦΠΑ, δηλαδή σχεδόν το 60% της τελικής τιμής αποτελεί φόρους.
Αντίστοιχη εικόνα υπάρχει και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αν και τα ποσοστά διαφέρουν. Στη Γερμανία, όπου η τιμή της βενζίνης ξεπερνά τα 2 ευρώ το λίτρο, οι φόροι αντιστοιχούν περίπου στο 53% της τελικής τιμής, ενώ στη Γαλλία η φορολογική επιβάρυνση κινείται επίσης κοντά στο 50-53%. Στην Ιταλία το ποσοστό φτάνει περίπου το 55%, ενώ σε χώρες με υψηλή ενεργειακή φορολογία, όπως η Δανία και η Ολλανδία, οι φόροι αποτελούν πάνω από το μισό της τελικής τιμής του λίτρου.
Τι συμβαίνει στην Ευρώπη
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει έναν ελάχιστο ειδικό φόρο για τη βενζίνη, περίπου 0,36 ευρώ ανά λίτρο, ωστόσο τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να επιβάλλουν σημαντικά υψηλότερους φόρους. Ο μέσος ειδικός φόρος κατανάλωσης στην Ευρώπη διαμορφώνεται περίπου στα 0,55 ευρώ ανά λίτρο, γεγονός που εξηγεί γιατί οι φόροι αποτελούν συνήθως πάνω από το μισό της τιμής που πληρώνει ο καταναλωτής.
Για την Ελλάδα, η υψηλή φορολογία καυσίμων αποτελεί διαχρονικά σημαντική πηγή δημοσίων εσόδων. Ωστόσο, παράλληλα περιορίζει τη δυνατότητα ουσιαστικής αποκλιμάκωσης των τιμών, ακόμη και όταν οι διεθνείς τιμές πετρελαίου υποχωρούν.
