Ήταν οδυνηρό για το Λευκό Οίκο το πλήγμα από το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ. Αλλά ο πρόεδρος δεν το έβαλε κάτω. Αφού το Δικαστήριο απέρριψε ως παράνομους τους περισσότερους από τους δασμούς που είχε επιβάλει πέρυσι, ο Ντόναλντ Τραμπ στις 21 Φεβρουαρίου ανακοίνωσε ότι αυξάνει τους «μεταβατικούς δασμούς», γνωστούς και ως «Άρθρο 122», από το 10% στο 15%.
Αλλά προεδρικό διάταγμα για την εκτέλεση της απόφασής του αυτής δεν έχει εκδοθεί ακόμα. Στις 4 Μαρτίου ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε ότι ήταν ζήτημα μιας εβδομάδας η αύξηση των δασμών από το 10% στο 15%. Πέρασαν δύο εβδομάδες και ουδείς ενήργησε προς την κατεύθυνση αυτή.
Ασφαλώς ο Ντόναλντ Τραμπ και τα επιτελεία του, ακόμα και το οικονομικό επιτελείο, έχουν σπουδαιότερα και πιο επείγοντα ζητήματα για να ρυθμίσουν πέρα από τους δασμούς. Προέχουν ο πόλεμος κατά του Ιράν και οι πιέσεις προς τους συμμάχους προκειμένου να ενεργοποιηθούν στρατιωτικά και να βοηθήσουν ώστε να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ. Και εξάλλου, όπως γράφει η Σολβέιγκ Γκοντελίκ από το γραφείο της «Les Echos» στη Νέα Υόρκη, «πώς να ζητήσει κανείς τη συμβολή των συμμάχων όταν ταυτόχρονα τους επιφυλάσσει νέες ταπεινώσεις με την επιβολή νέων δασμών»;
Στις ελληνικές καλένδες;
Υπάρχει και ένας δεύτερος λόγος για τον οποίο ο Λευκός Οίκος θα καθυστερούσε την εφαρμογή της απόφασης για αύξηση των δασμών στο 15% και θα παρέτεινε σιωπηρά την ισχύ του συντελεστή 10% μέχρι τη λήξη του, στις 24 Ιουλίου: το γεγονός ότι το Ανώτατο Δικαστήριο έχει αμφισβητήσει τη νομιμότητα και των νέων «μεταβατικών δασμών».
Η ανταποκρίτρια της «Les Echos» θυμίζει ότι «περίπου είκοσι χώρες αμφισβητούν «την ύπαρξη θεμελιώδους προβλήματος στο διεθνές ισοζύγιο πληρωμών» που επικαλείται η κυβέρνηση Τραμπ για να δικαιολογήσει την εφαρμογή του Άρθρου 122 του νόμου περί Εμπορίου του 1974 και να ανεβάσει τους δασμούς των ΗΠΑ στα εισαγόμενα προϊόντα».
Πέραν όλων αυτών υπάρχουν και οι ειδικές ρυθμίσεις που δυσκολεύουν τη νομιμοποίηση των δασμών Τραμπ. Η Βρετανία, για παράδειγμα, επωφελήθηκε το 2025 από τον προνομιακό συντελεστή 10% που της επέβαλε ο πρόεδρος, ενώ η ΕΕ «τιμωρήθηκε» με συντελεστή 15%. «Κάθε εξαίρεση αποδυναμώνει περαιτέρω κάθε προσφυγή στο Άρθρο 122 το οποίο προορίζεται για να εφαρμόζεται δίχως διακρίσεις. Είναι πιθανό το διάταγμα για αύξηση του συντελεστή στο 15% να μην εφαρμοστεί ποτέ», σημειώνει η Σολβέιγκ Γκοντελίκ.
Λάβρος ο Τραμπ
Από την άλλη πλευρά, οι θιγέντες από τη δασμολογική πολιτική των ΗΠΑ πιθανόν και να αποζημιωθούν. Παρά το ότι ο Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί να αρνείται να συμμορφωθεί με την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου και να επιστρέψει τους ακυρωθέντες δασμούς. Μιλάμε για δασμούς άνω των 165 δισ. δολαρίων την «ταχεία επιστροφή» των οποίων απαίτησε ο δικαστής Ρίτσαρντ Ίτον του αμερικανικού Δικαστηρίου Διεθνούς Εμπορίου. Και μάλιστα εντόκως, δίχως την υποχρέωση κατάθεσης αγωγής από τους δικαιούχους.
Την Δευτέρα 16 Μαρτίου ο Τραμπ ευχαρίστησε μέσω του δικτύου του, Truth Social, για άλλη μια φορά τους τρεις συντηρητικούς δικαστές που «κατανόησαν πέρα από το νόμο ότι οι εχθρικοί ανταγωνιστές μας δεν πρέπει να αποζημιωθούν ή να ανταμειφθούν για τις δεκαετίες βλάβης που έχουν προκαλέσει στις Ηνωμένες Πολιτείες».
Και απαντώντας εμμέσως στο δικαστή Ίτον ο πρόεδρος διαβεβαίωσε τους ακολούθους του ότι θα αγωνιστεί «με νύχια και με δόντια» για να αποτρέψει την επιστροφή των δασμών.
Παίζουν καθυστέρηση
Κατόπιν αιτήματος του δικαστή Ίτον στις 12 Μαρτίου, η Υπηρεσία Τελωνείων και Προστασίας των Συνόρων (CBP) υπέβαλε το σχέδιό της για τη μεγαλύτερη επιστροφή φόρου στην ιστορία των ΗΠΑ. «Αυτό το σχέδιο προδίδει μια απροθυμία για αποπληρωμή», παρατηρεί το Ινστιτούτο Cato στην ιστοσελίδα του. Η CBP έχει παραδεχθεί εξάλλου ότι «δεν διαθέτει επαρκείς πόρους» για την καταβολή αποζημιώσεων τις επόμενες τουλάχιστον 45 ημέρες.
«Η Υπηρεσία Τελωνείων δεν κατέβαλε καμία προσπάθεια πέρυσι να προετοιμαστεί για την πολύ πραγματική πιθανότητα μαζικών επιστροφών φόρων, παρότι γνωρίζει ότι στα αρχικά ποσά κάθε μήνα συσσωρεύονται περίπου 700 εκατ. δολάρια σε επιπλέον τόκους», σημειώνουν οι επιστήμονες του Ινστιτούτου Cato.
«Καταναγκαστική εργασία»
Ενώ οι αρμόδιες υπηρεσίες των ΗΠΑ παίζουν καθυστέρηση, η διοίκηση ανασυγκροτείται και αναδιοργανώνεται για μια νέα επίθεση κατά των εμπορικών εταίρων της χώρας. Σύμφωνα με την ανταπόκριση της «Les Echos», νέοι δασμοί «βρίσκονται καθ’ οδόν».
Η κυβέρνηση έχει ξεκινήσει νέες έρευνες κατά των κύριων εμπορικών εταίρων των Ηνωμένων Πολιτειών, υπόπτων για «αθέμιτες πρακτικές» που θα δικαιολογούσαν την εφαρμογή του Εμπορικού Νόμου του 1974 δίχως την ανάγκη έγκρισης από το Κογκρέσο.
Ο εκπρόσωπος Εμπορίου των ΗΠΑ Τζέιμισον Γκριρ αναφέρθηκε σε μια «παραγωγική ικανότητα κάποιων χωρών που είναι δυσανάλογη με τις συνθήκες της εγχώριας αγοράς και τη συνολική ζήτηση».
Στο στόχαστρο έχουν τεθεί τα μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ινδία, η Ελβετία, η Νορβηγία, η Σιγκαπούρη και άλλες χώρες. Παράλληλα έχει ξεκινήσει ένας δεύτερος γύρος ερευνών εναντίον εξήντα χωρών (μεταξύ των οποίων ο Καναδάς, η Αυστραλία αλλά και το Ισραήλ) που κατηγορούνται ότι δεν απέτρεψαν την εισαγωγή αγαθών που παράγονται με καταναγκαστική εργασία.
«Για πολύ καιρό οι Αμερικανοί εργαζόμενοι και οι αμερικανικές επιχειρήσεις αναγκάζονταν να ανταγωνίζονται ξένους παραγωγούς που μπορεί να έχουν ένα τεχνητό πλεονέκτημα κόστους, το οποίο αποκτήθηκε μέσω της μάστιγας της καταναγκαστικής εργασίας», σχολίασε ο Τζέιμισον Γκριρ.
Απαντώντας, οι Βρυξέλλες επεσήμαναν την προγραμματισμένη έναρξη ισχύος, τον Δεκέμβριο του 2027, μιας οδηγίας για τον περιορισμό της καταναγκαστικής εργασίας. Θα παρατηρούσε κανείς ότι λίγο καθυστερημένα επιλαμβάνεται του θέματος ένα μπλοκ χωρών που έχει αποκηρύξει εδώ και δεκαετίες την αποικιοκρατία και εν πάση περιπτώσει ξεχωρίζει διεθνώς για τις ευαισθησίες του απέναντι στα ανθρώπινα και εργασιακά δικαιώματα.
