ΚΕΦΙΜ: 7 στους 10 οικονομολόγους λένε «ναι» στις νέες εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ

Η πλειοψηφία των μελών του Ελληνικού Πάνελ Οικονομολόγων του ΚΕΦίΜ εκτιμά ότι οι νέες εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ με τις χώρες της Mercosur και την Ινδία θα έχουν καθαρό θετικό αποτέλεσμα για την ευρωπαϊκή οικονομία.

Η σύναψη συμφωνιών ελευθέρου εμπορίου αποτελεί βασικό εργαλείο της εμπορικής πολιτικής της ΕΕ, καθώς η μείωση των εμπορικών φραγμών διευκολύνει την πρόσβαση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων σε μεγάλες αγορές, ενισχύει τις εξαγωγές και μπορεί να συμβάλει στη συνολική οικονομική ανάπτυξη.

Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής, η ΕΕ επιδιώκει τα τελευταία χρόνια την εμβάθυνση των εμπορικών της σχέσεων με μεγάλες αναδυόμενες οικονομίες, όπως οι χώρες της Mercosur και η Ινδία.

Η συμφωνία

Η συμφωνία με τη Mercosur –που αφορά την Αργεντινή, τη Βραζιλία, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη– ολοκληρώθηκε σε επίπεδο διαπραγμάτευσης το 2019, έπειτα από περισσότερα από είκοσι χρόνια συνομιλιών, ενώ ακολούθησαν πολυετείς διαβουλεύσεις για πρόσθετες δεσμεύσεις, ιδίως σε ζητήματα περιβαλλοντικής προστασίας. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ινδία επανεκκίνησαν το 2022 τις μεταξύ τους διαπραγματεύσεις για μια ευρεία συμφωνία ελευθέρου εμπορίου, η οποία παραμένει σε εξέλιξη.

Ωστόσο, ιδιαίτερα στην περίπτωση της Mercosur, οι πρόσφατες εξελίξεις δείχνουν ότι τέτοιες συμφωνίες αποτελούν πολιτικά ευαίσθητα ζητήματα. Τον Ιανουάριο του 2026 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε γνωμοδότηση από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τη συμβατότητα της συμφωνίας με τις ευρωπαϊκές Συνθήκες, γεγονός που καθυστερεί τη διαδικασία κύρωσης. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά τις έντονες πολιτικές αντιδράσεις που έχουν εκδηλωθεί σε ορισμένα κράτη-μέλη, καθώς, παρότι η συμφωνία αναμένεται να δημιουργήσει συνολικά οικονομικά οφέλη, συγκεκριμένοι ευρωπαϊκοί κλάδοι –ιδίως στη γεωργία– εκτιμάται ότι θα αντιμετωπίσουν σημαντικές ανταγωνιστικές πιέσεις από τις εισαγωγές προϊόντων της Νότιας Αμερικής.

Στην ερώτηση του Πάνελ για τον Φεβρουάριο απάντησαν 18 Ελληνίδες και Έλληνες οικονομολόγοι. Από αυτούς: 70% συμφωνούν ότι οι νέες εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ έχουν καθαρό θετικό αποτέλεσμα για την ευρωπαϊκή οικονομία, 12% διαφωνούν, 18% τοποθετούνται μεταξύ των δύο επιλογών.

Στα επεξηγηματικά σχόλια των συμμετεχόντων, τα οποία είναι πλήρως διαθέσιμα στην ιστοσελίδα του ΚΕΦΙΜ, συνοψίζεται ο ευρύτερος σχετικός διάλογος γύρω από τις επιπτώσεις των συμφωνιών ελευθέρου εμπορίου. Όπως επισημαίνεται, παρότι ανακύπτουν ζητήματα κατανομής των ωφελειών μεταξύ χωρών και κλάδων, οι συμφωνίες ελευθέρου εμπορίου –ιδίως όταν έχουν συμμετρικό χαρακτήρα– τείνουν να αυξάνουν το ΑΕΠ όλων των εμπλεκόμενων οικονομιών.

Σε μια συγκυρία αυξημένου προστατευτισμού και εντεινόμενων γεωοικονομικών ανταγωνισμών, η πορεία των δύο αυτών διεθνών εμπορικών συμφωνιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να επηρεάσει όχι μόνο τις προοπτικές περαιτέρω ενσωμάτωσης της παγκόσμιας οικονομίας, αλλά και τον δημόσιο διάλογο γύρω από τα αποτελέσματα της διεθνούς οικονομικής συνεργασίας.