ΟΠΑ: Ένα κορυφαίο Μεταπτυχιακό στη Διεθνή Ναυτιλία

Δέκα χρόνια  επιτυχούς λειτουργίας συμπλήρωσε το μεταπτυχιακό πρόγραμμα MSc in International Shipping, Finance and Management (ISFM) του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Η επέτειος των δέκα χρόνων γιορτάστηκε με ειδική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στις 16 Φεβρουαρίου 2026 στο Ίδρυμα Ευγενίδου, συγκεντρώνοντας εκπροσώπους της ακαδημαϊκής κοινότητας, της κυβέρνησης και κορυφαία στελέχη της ναυτιλιακής βιομηχανίας.

Από το 2015 στο 2026

Η δημιουργία του προγράμματος το 2015 δεν υπήρξε μια αποσπασματική πρωτοβουλία, τόνισε στην ομιλία του ο ιδρυτής του προγράμματος Μανώλης Καβουσανός, καθηγητής Χρηματοοικονομικής και Ναυτιλιακών στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΟΠΑ), αλλά βασίστηκε σε περισσότερες από δύο δεκαετίες συστηματικής ερευνητικής και διδακτικής δραστηριότητας στον τομέα της ναυτιλιακής οικονομικής, της χρηματοοικονομικής και της διαχείρισης κινδύνου.

Ήδη από το 2004 αναπτύχθηκαν πρωτοποριακές εκπαιδευτικές δράσεις στον χώρο της ανάλυσης και διαχείρισης κινδύνου στη ναυτιλία, ενώ το 2005 εισήχθησαν για πρώτη φορά προπτυχιακά μαθήματα Ναυτιλιακής Οικονομικής και Χρηματοοικονομικής στο πανεπιστήμιο, σε μια περίοδο κατά την οποία δεν υπήρχε οργανωμένη ακαδημαϊκή διδασκαλία του αντικειμένου.

Η επιστημονική αυτή πορεία συνοδεύτηκε από σημαντική ερευνητική παραγωγή, με δημοσιεύσεις και βιβλία που αποτέλεσαν διεθνή σημεία αναφοράς στον τομέα της ναυτιλιακής χρηματοοικονομικής και της διαχείρισης κινδύνου. Ενδεικτικά, βιβλία για τη συστηματική ανάλυση και διαχείριση κινδύνου στη ναυτιλία έθεσαν τα επιστημονικά θεμέλια του πεδίου, ενώ το International Handbook of Shipping Finance, που έγραψε ο κ. Καβουσανός, μεταφρασμένο σε πολλές γλώσσες, διδάσκεται σήμερα σε πανεπιστήμια σε όλο τον κόσμο και αποτελεί βασικό εγχειρίδιο για τη ναυτιλιακή χρηματοοικονομική.

Με αυτή τη βάση γνώσης και εμπειρίας δημιουργήθηκε το MSc in International Shipping, Finance and Management, ένα διατμηματικό πρόγραμμα του πανεπιστημίου που σχεδιάστηκε στρατηγικά γύρω από τρεις ισχυρούς και αλληλένδετους πυλώνες: τη ναυτιλία, τη χρηματοοικονομική και τη διοίκηση. Από την αρχή, το πρόγραμμα διδάσκεται εξ ολοκλήρου στην αγγλική γλώσσα και σχεδιάστηκε με διεθνή προσανατολισμό, αποτελώντας το πρώτο αγγλόφωνο πρόγραμμα σε δημόσιο πανεπιστήμιο της χώρας.

Η ανταπόκριση της διεθνούς κοινότητας υπήρξε άμεση και ιδιαίτερα θετική. Από την πρώτη χρονιά λειτουργίας του, το πρόγραμμα προσέλκυσε σημαντικό αριθμό αιτήσεων από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Σήμερα λαμβάνει περίπου 150 με 200 αιτήσεις ετησίως από υποψηφίους από όλο τον κόσμο και εγγράφει κατά μέσο όρο 65 έως 70 φοιτητές κάθε χρόνο, τόσο στο πρόγραμμα πλήρους όσο και στο μερικής φοίτησης. Επιπλέον, περίπου το 40% των φοιτητών στο πρόγραμμα πλήρους φοίτησης προέρχεται από το εξωτερικό. Σε μία μόνο σειρά φοιτητών συμμετέχουν φοιτητές από 10 διαφορετικές εθνικότητες.

Μετά από δέκα χρόνια λειτουργίας, το πρόγραμμα αριθμεί περίπου 600 αποφοίτους, οι οποίοι δραστηριοποιούνται σε ένα ευρύ φάσμα οργανισμών, συμπεριλαμβανομένων ναυτιλιακών εταιρειών, τραπεζών, χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, εταιρειών συμβούλων, εμπορικών οίκων και ακαδημαϊκών ιδρυμάτων, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς. Οι απόφοιτοι αυτοί αποτελούν το σημαντικότερο αποτύπωμα της επιτυχίας του προγράμματος.

Το πρόγραμμα

Κεντρική φιλοσοφία του προγράμματος είναι η ισορροπία ανάμεσα στην ακαδημαϊκή αυστηρότητα, τη συνάφεια με τη βιομηχανία και την πρακτική εφαρμογή της γνώσης. Η ακαδημαϊκή αυστηρότητα εξασφαλίζει βαθιά κατανόηση των αγορών και των μηχανισμών της ναυτιλίας, της χρηματοοικονομικής και της διοίκησης. Η στενή σύνδεση με τη βιομηχανία διασφαλίζει ότι το πρόγραμμα παραμένει ευθυγραμμισμένο με τις εξελίξεις της αγοράς, ενώ η πρακτική διάσταση επιτρέπει στους φοιτητές να εφαρμόζουν τις θεωρητικές γνώσεις σε πραγματικά δεδομένα και επιχειρηματικά περιβάλλοντα.

Στο πλαίσιο αυτό δημιουργήθηκε Business Advisory Council, στο οποίο συμμετέχουν διακεκριμένοι επαγγελματίες του ναυτιλιακού κλάδου — πλοιοκτήτες, ναυλομεσίτες, managers, traders, χρηματοδότες πλοίων, στελέχη νηογνωμόνων και ελεγκτικών-συμβουλευτικών εταιρειών. Το Συμβούλιο λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ ακαδημαϊκής γνώσης και επαγγελματικής πρακτικής, προσφέροντας πολύτιμη ανατροφοδότηση για τη συνεχή εξέλιξη του προγράμματος.

Η ακαδημαϊκή ποιότητα του προγράμματος υποστηρίζεται επίσης από σύγχρονες ερευνητικές υποδομές. Το ISFM Research Laboratory, πλήρως εξοπλισμένο με 30 σταθμούς εργασίας, παρέχει στους φοιτητές πρόσβαση σε κορυφαίες διεθνείς βάσεις δεδομένων και πλατφόρμες ανάλυσης, όπως Bloomberg, Refinitiv, Clarksons και Lloyd’s List. Μέσω αυτών των εργαλείων οι φοιτητές πραγματοποιούν εμπειρική έρευνα, αναλυτικές εργασίες και τη διπλωματική τους εργασία χρησιμοποιώντας τα ίδια συστήματα που αξιοποιούνται από μεγάλες ναυτιλιακές και χρηματοπιστωτικές εταιρείες.

Παράλληλα, το πρόγραμμα διατηρεί ισχυρή σύνδεση με τη ναυτιλιακή αγορά μέσα από επισκέψεις σε ναυτιλιακές εταιρείες – ιδιωτικές και εισηγμένες σε διεθνή χρηματιστήρια, λιμάνια, νηογνώμονες, νηολόγια, ναυπηγεία και οργανισμούς του κλάδου, καθώς και μέσω διαλέξεων και συζητήσεων με κορυφαία στελέχη και πλοιοκτήτες. Η δικτύωση και η άμεση επαφή των φοιτητών με τον επαγγελματικό κόσμο αποτελούν βασικό στοιχείο της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Η διεθνής αναγνώριση του προγράμματος αποτυπώνεται και στις αξιολογήσεις που έχει λάβει, καθώς έχει καταταχθεί μεταξύ των κορυφαίων παγκοσμίως στον τομέα του και έχει λάβει αξιολόγηση 10/10 από την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης. Παράλληλα, έχει αναπτύξει συνεργασίες με πανεπιστήμια σε Ευρώπη και Ασία, προσφέροντας δυνατότητες διπλού μεταπτυχιακού τίτλου, πρακτικής άσκησης, υποτροφιών και επαγγελματικών απαλλαγών από τους κορυφαίους διεθνείς επαγγελματικούς οργανισμούς στη Ναυτιλία, Χρηματοοικονομική και Λογιστική.

Σε μια χώρα που κατέχει ηγετική θέση στη διεθνή ναυτιλία, η ανάπτυξη υψηλού επιπέδου γνώσης και εξειδίκευσης στον τομέα αυτό αποτελεί στρατηγική επένδυση για το μέλλον, τόνισε στην εκδήλωση ο κ. Καβουσανός. Η πρώτη δεκαετία απέδειξε τι μπορεί να επιτευχθεί όταν η ακαδημαϊκή αριστεία συνδυάζεται με όραμα, διεθνή προσανατολισμό και στενή συνεργασία με τη βιομηχανία, θέτοντας τις βάσεις για την περαιτέρω εξέλιξη του προγράμματος τα επόμενα χρόνια.