Τουρκία: Η εξάντληση αποθεματικών μπορεί να προκαλέσει πωλήσεις χρυσού για ενίσχυση της λίρας

Υπό αμφισβήτηση θέτει την πολιτική συναλλαγματικών ισοτιμιών της Τουρκίας η απότομη πτώση των συναλλαγματικών αποθεμάτων της από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν. Αυτό θέτει το θέμα του κατά πόσον η κεντρική τράπεζα θα πρέπει να αξιοποιήσει τα αποθέματά της σε χρυσό για να στηρίξει το νόμισμα, δήλωσαν διαχειριστές κεφαλαίων και οικονομολόγοι στους Financial Times.

Οι ραγδαίες εκροές ξένου χρήματος τις τελευταίες τρεις εβδομάδες ώθησαν την κεντρική τράπεζα της Τουρκίας να δαπανήσει περίπου 30 δισεκατομμύρια δολάρια για να διατηρήσει σταθερή τη λίρα – σχεδόν όσο και κατά τη διάρκεια του οικονομικού πανικού που ακολούθησε της σύλληψης του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου πέρυσι.

«Η τρέχουσα συναλλαγματική πολιτική της κεντρικής τράπεζας δεν μπορεί να διαρκέσει για πολύ περισσότερο με αυτόν τον ρυθμό απώλειας αποθεματικών – εκτός αν πουλήσουν μέρος των αποθεμάτων τους σε χρυσό», δήλωσε στους FT ο Κίραν Κέρτις, διαχειριστής κεφαλαίων αναδυόμενων αγορών στο Αμπερντίν.

Η Άγκυρα είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη στη σύγκρουση, καθώς εισάγει το μεγαλύτερο μέρος των ενεργειακών της αναγκών.

Ο υπουργός Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι ήταν «αδύνατο» για την Τουρκία να «παραμείνει ανεπηρέαστη» από τον πόλεμο και ότι ανησυχούσε περισσότερο για το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών που μπορεί να επηρεάσει τη λίρα.

Η Τουρκία πούλησε 34 δισ. δολ. από τα αποθεματικά

Στις τρεις εβδομάδες έως τις 19 Μαρτίου, η κεντρική τράπεζα πούλησε 26 δισεκατομμύρια δολάρια σε ξένο νόμισμα, γεγονός που μείωσε τα καθαρά αποθεματικά, εξαιρουμένων των swaps, στα 43,4 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με υπολογισμούς που βασίζονται σε επίσημα στοιχεία της Bürümcekçi Research and Consulting. Άλλοι ανεξάρτητοι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι τα καθαρά αποθεματικά έχουν μειωθεί κατά 34 δισεκατομμύρια δολάρια από την έναρξη της σύγκρουσης.

Ωστόσο, η τράπεζα διαθέτει επίσης περισσότερα από 100 δισεκατομμύρια δολάρια σε χρυσό, εκ των οποίων περίπου 30 δισεκατομμύρια δολάρια τηρούνται στην Τράπεζα της Αγγλίας, σύμφωνα με την JPMorgan, και θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για παρέμβαση στις αγορές συναλλάγματος «χωρίς υλικοτεχνικούς περιορισμούς».

Για να ενισχύσει τα συναλλαγματικά της αποθέματα, η τράπεζα εξετάζει το ενδεχόμενο χρήσης χρυσών ανταλλαγών, ανέφερε το Bloomberg την Τρίτη. Οι χρυσές ανταλλαγές συνήθως περιλαμβάνουν την προσωρινή ανταλλαγή χρυσού με ξένο νόμισμα, με συμφωνία για αντιστροφή της συναλλαγής αργότερα.

Η Τουρκία έχει ανακτήσει τα οικονομικά της διαπιστευτήρια τα τελευταία τρία χρόνια υπό την ηγεσία του Σιμσέκ, πρώην επενδυτικού τραπεζίτη, και του διοικητή της κεντρικής τράπεζας Φατίχ Καραχάν, πρώην οικονομολόγου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ.

Τα εξαιρετικά υψηλά επιτόκια και οι ισχυρές πολιτικές συναλλαγματικών ισοτιμιών βοήθησαν στη μείωση του πληθωρισμού σε περίπου 30% τον Ιανουάριο από το υψηλότερο επίπεδο του 85% στα τέλη του 2022, και στην αναδόμηση των εξαντλημένων συναλλαγματικών αποθεμάτων — εν μέρει χάρη στους ξένους επενδυτές που προσελκύονται από τα υψηλά επιτόκια της Τουρκίας, τα οποία βρίσκονται σήμερα στο 37%.

Κόστος ενέργειας και πληθωρισμός υπονομεύουν την οικονομική πολιτική

Ωστόσο, το υψηλότερο κόστος ενέργειας που επηρεάζει την τουρκική οικονομία κινδυνεύει να υπονομεύσει την αυστηρή νομισματική πολιτική.

Ο πληθωρισμός εκτοξεύτηκε στο 31,5% τον περασμένο μήνα, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στον κόσμο. Το ετήσιο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών της Τουρκίας, εν τω μεταξύ, αυξήθηκε σε σχεδόν 33 δισεκατομμύρια δολάρια.

«Η Τουρκία άντεξε καλά και τα πήγε καλύτερα από ό,τι ανέμεναν πολλοί», δήλωσε στους FT ο Τίμοθι Ας, ανώτερος στρατηγικός αναλυτής στην RBC Bluebay Asset Management.

«Ωστόσο, όσο περισσότερο συνεχίζεται ο πόλεμος και αν οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές, σχεδόν όλοι συμφωνούν τι θα έπρεπε να συμβεί: Η Τουρκία θα έπρεπε να αφήσει τη λίρα να φύγει και να αυξήσει τα επιτόκια. Σε αυτό το σενάριο, όμως, ολόκληρος ο κόσμος θα υποφέρει», δήλωσε ο Ας.

Μέχρι στιγμής, η κεντρική τράπεζα έχει αποφύγει να αυξήσει το κύριο επιτόκιο πολιτικής της – σε αντίθεση με τον περασμένο Μάρτιο, όταν για να κατευνάσει την οικονομική αναταραχή που ακολούθησε τη σύλληψη του Ιμάμογλου, αύξησε τα επιτόκια κατά 3,5 ποσοστιαίες μονάδες στο 46% και δαπάνησε έως και 50 δισεκατομμύρια δολάρια για να στηρίξει το νόμισμα. Τα καθαρά αποθεματικά μειώθηκαν σε μόλις 10 δισεκατομμύρια δολάρια.

Η Τουρκία έχει έκτοτε ανακτήσει τον όγκο αποθεματικών της. Παρόλα αυτά, μια περαιτέρω αποδυνάμωση της οικονομίας και ένα πιθανό κύμα Ιρανών μεταναστών συγκρίσιμο με τα σχεδόν 4 εκατομμύρια πρόσφυγες που ήρθαν στην Τουρκία ως αποτέλεσμα του συριακού εμφυλίου πολέμου, θα περιπλέξουν τις πολιτικές πιθανότητες του Ερντογάν στις επόμενες προεδρικές εκλογές, οι οποίες πρέπει να διεξαχθούν πριν από τον Μάιο του 2028.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης υστερεί ελαφρώς σε σχέση με το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης, το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα του Ιμάμογλου.