Γκάνα: Ζητά αποζημίωση για τη δουλεία σε ιστορική ψηφοφορία του ΟΗΕ

Η δουλεία ήταν «το πιο φρικτό έγκλημα που έλαβε χώρα στην ιστορία της ανθρωπότητας», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Γκάνας στο BBC ενόψει μιας ιστορικής ψηφοφορίας στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.

Η εκστρατεία για τις αποζημιώσεις έχει αποκτήσει σημαντική δυναμική τα τελευταία χρόνια στη Γκάνα και άλλες αφρικανικές χώρες

Τα κράτη μέλη πρόκειται να ψηφίσουν επί ενός ψηφίσματος – με επικεφαλής την Γκάνα – για την αναγνώριση του διατλαντικού δουλεμπορίου ως «το σοβαρότερο έγκλημα κατά της ανθρωπότητας».

Η πρόταση καλεί τα κράτη μέλη του ΟΗΕ να εξετάσουν το ενδεχόμενο να ζητήσουν συγγνώμη για το δουλεμπόριο και να συνεισφέρουν σε ένα ταμείο αποζημιώσεων.

Το ψήφισμα είναι πιθανό να αντιμετωπίσει αντίσταση, καθώς χώρες όπως η Βρετανία, έχουν απορρίψει εδώ και καιρό την καταβολή αποζημιώσεων, λέγοντας ότι οι σημερινοί θεσμοί δεν μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνοι για αδικήματα του παρελθόντος.

Αλλά οι υποστηρικτές της πρότασης, στους οποίους περιλαμβάνονται η Αφρικανική Ένωση και η Κοινότητα της Καραϊβικής, λένε ότι αποτελεί ένα βήμα προς την επούλωση και τη δικαιοσύνη.

Ο Σάμουελ Οκουτζέτο Αμπλάκβα, υπουργός Εξωτερικών της Γκάνας, δήλωσε στην εκπομπή Newsday του BBC: «Απαιτούμε αποζημιώσεις – και ας είμαστε σαφείς, οι Αφρικανοί ηγέτες δεν ζητούν χρήματα για τον εαυτό τους».

«Θέλουμε δικαιοσύνη για τα θύματα και να υποστηριχθούν οι σκοποί, να υποστηριχθούν τα εκπαιδευτικά και ταμεία προικοδότησης, καθώς και ταμεία κατάρτισης δεξιοτήτων.»

Η εκστρατεία για τις αποζημιώσεις έχει αποκτήσει σημαντική δυναμική τα τελευταία χρόνια – η «αποκαταστατική δικαιοσύνη» ήταν το επίσημο θέμα της Αφρικανικής Ένωσης για το 2025 και οι ηγέτες της Κοινοπολιτείας έχουν από κοινού ζητήσει διάλογο επί του θέματος .

Ο Αμπλάκβα είπε επίσης ότι, με το ψήφισμα, η Γκάνα δεν κατατάσσει τον πόνο της πάνω από οποιονδήποτε άλλον, αλλά απλώς καταγράφει ένα ιστορικό γεγονός.

Μεταξύ 1500 και 1800, περίπου 12-15 εκατομμύρια άνθρωποι αιχμαλωτίστηκαν στην Αφρική και μεταφέρθηκαν στην Αμερική, όπου αναγκάστηκαν να εργαστούν ως σκλάβοι. Υπολογίζεται ότι πάνω από δύο εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν στο ταξίδι.

Οι συνέπειες της δουλείας και οι φυλετικές ανισότητες

Το ψήφισμα που κατατίθεται την Τετάρτη αναφέρει ότι οι συνέπειες της δουλείας επιμένουν με τη μορφή φυλετικών ανισοτήτων και υπανάπτυξης «που επηρεάζουν τους Αφρικανούς και τους ανθρώπους αφρικανικής καταγωγής σε όλα τα μέρη του κόσμου».

Ο Αμπλάκβα δήλωσε στο BBC: «Πολλές γενιές συνεχίζουν να υποφέρουν από τον αποκλεισμό, τον ρατσισμό λόγω του διατλαντικού δουλεμπορίου, το οποίο έχει αφήσει εκατομμύρια ανθρώπους χωρισμένους από την ήπειρο και φτωχούς».

Η Γκάνα, μια από τις κύριες πύλες του εμπορίου, αποτελεί εδώ και καιρό κορυφαίο υποστηρικτή των αποζημιώσεων.

Φρούρια, όπου κάποτε κρατούνταν δεκάδες χιλιάδες Αφρικανοί σκλάβοι υπό απάνθρωπες συνθήκες, εξακολουθούν να υπάρχουν κατά μήκος των ακτών της δυτικοαφρικανικής χώρας.

Το ψήφισμα ζητά επίσης την επιστροφή στις χώρες προέλευσής τους πολιτιστικών αντικειμένων που κλάπηκαν κατά την αποικιακή εποχή.

«Θέλουμε την επιστροφή όλων αυτών των λεηλατημένων αντικειμένων, τα οποία αντιπροσωπεύουν την κληρονομιά μας, τον πολιτισμό μας και την πνευματική μας σημασία. Όλα αυτά τα αντικείμενα που λεηλατήθηκαν για πολλούς αιώνες κατά την αποικιακή εποχή πρέπει να επιστραφούν», δήλωσε ο Αμπλάκβα.

Ο πρόεδρος της Γκάνας, Τζον Ντραμάνι Μαχάμα, δήλωσε στον ΟΗΕ την Τρίτη ότι το ψήφισμα ήταν «ιστορικό» και «μια δικλείδα ασφαλείας κατά της λήθης».

Επέκρινε επίσης την κυβέρνηση Ντόναλντ Τραμπ για την «κανονικοποίηση της διαγραφής της μαύρης ιστορίας».

Από τότε που επέστρεψε στην εξουσία, ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει στοχοποιήσει αμερικανικά πολιτιστικά και ιστορικά ιδρύματα για την προώθηση αυτού που αποκαλεί «αντιαμερικανική ιδεολογία».

Οι εντολές του Τραμπ έχουν οδηγήσει σε κινήσεις όπως η αποκατάσταση αγαλμάτων των Συνομοσπονδιακών και μια προσπάθεια αποσυναρμολόγησης μιας έκθεσης για τη δουλεία στη Φιλαδέλφεια.

«Αυτές οι πολιτικές γίνονται πρότυπο για άλλες κυβερνήσεις καθώς και για ορισμένα ιδιωτικά ιδρύματα», δήλωσε ο Μαχάμα.