Να «χαρτογραφήσει» τα σημάδια που θα δείξουν το πότε θα μπορούσε να τερματιστεί ο πόλεμος με το Ιράν, επιχειρεί η Barclays, εντοπίζοντας πέντε βασικούς καταλύτες που ενδεχομένως να οδηγήσουν σε αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή.
Όπως εξηγεί, η πρόοδος των στρατιωτικών στόχων, οι διαπραγματεύσεις χρηματοδότησης στο Κογκρέσο, οι αμερικανικές στρατιωτικές απώλειες, οι τιμές λιανικής της βενζίνης και η προσωπική κρίση του Ντόναλντ Τραμπ, θα αποτελέσουν τις κρίσιμες μεταβλητές για την αποτίμηση της αγοράς ενέργειας το επόμενο διάστημα.
Καθοριστικός ο χρόνος λήξης του πολέμου
Σύμφωνα με τη Barclays, ο πόλεμος στο Ιράν συνιστά το ισχυρότερο γεωπολιτικό σοκ στις ενεργειακές αγορές από τον Πόλεμο του Κόλπου το 1990. Από την έναρξη των συγκρούσεων στις 28 Φεβρουαρίου 2026, το πετρέλαιο Brent έχει ενισχυθεί κατά 44% μέσα σε μόλις 25 ημέρες, ενώ οι τιμές χονδρικής της βενζίνης στις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 48%, το ντίζελ στις ΗΠΑ κατά 51% και στην Ευρώπη κατά 58%.
Ο οίκος προειδοποιεί ότι το πότε θα τερματιστεί ο πόλεμος θα καθορίσει εάν οι τιμές θα επιστρέψουν στο βασικό σενάριο των 85 δολαρίων ανά βαρέλι ή αν θα υπερβούν τα 110 δολάρια.
Παράλληλα, εντοπίζει τρία κρίσιμα χρονικά ορόσημα:
– εάν τα Στενά του Ορμούζ επανέλθουν σε κανονική λειτουργία έως τις αρχές Απριλίου, διατηρείται η πρόβλεψη για μέση τιμή 85 δολάρια το 2026
– Εάν η αποκατάσταση καθυστερήσει έως τα τέλη Απριλίου, η τιμή μπορεί να κινηθεί κοντά στα 98 δολάρια
– Εάν ο πόλεμος συνεχιστεί έως τα τέλη Μαΐου θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και στα 111 δολάρια.
Κάθε ημέρα καθυστέρησης ενισχύει το έλλειμμα αποθεμάτων, δημιουργώντας σωρευτικές πιέσεις στις τιμές.
Οι πέντε καταλύτες που θα κρίνουν την εξέλιξη
Όπως επισημαίνει η Barclays, η πρόοδος των στρατιωτικών επιχειρήσεων αποτελεί τον πρώτο καθοριστικό παράγοντα. Οι ΗΠΑ έχουν θέσει ως στόχους την αποδυνάμωση των πυραυλικών και μη επανδρωμένων δυνατοτήτων του Ιράν, την εξουδετέρωση του ναυτικού του για την εξασφάλιση της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ και την αποδυνάμωση της στρατιωτικής και βιομηχανικής του βάσης.
Ωστόσο, παρά τη μείωση των επιθέσεων, η Τεχεράνη διατηρεί ακόμη επιχειρησιακές δυνατότητες, γεγονός που δεν επιτρέπει να θεωρηθεί ότι οι στόχοι έχουν επιτευχθεί.
Δεύτερος κρίσιμος παράγοντας είναι οι θεσμικοί περιορισμοί στις ΗΠΑ, με τον νόμο περί πολεμικών εξουσιών να θέτει ουσιαστικά καταληκτική ημερομηνία την 31η Μαΐου για τη συνέχιση των επιχειρήσεων χωρίς έγκριση του Κογκρέσου. Παράλληλα, το κόστος του πολέμου αυξάνεται ταχύτατα, έχοντας ήδη φθάσει περίπου τα 21 δισ. δολάρια.
Τρίτος παράγοντας είναι οι απώλειες των αμερικανικών δυνάμεων και η επίδρασή τους στην κοινή γνώμη, με τη στήριξη να παραμένει εύθραυστη.
Τέταρτος, οι τιμές της βενζίνης, με το επίπεδο των 5 δολαρίων ανά γαλόνι να θεωρείται κρίσιμο πολιτικό όριο.
Πέμπτος και πιο απρόβλεπτος παράγοντας είναι η προσωπική απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ, με τη Barclays να σημειώνει ότι μια μονομερής «κήρυξη νίκης» δεν μπορεί να αποκλειστεί.
Ανοδικοί οι κίνδυνοι για το πετρέλαιο
Συνολικά, η Barclays εκτιμά ότι η άνοδος των τιμών του πετρελαίου δεν αποτελεί κερδοσκοπική «φούσκα», αλλά αντανακλά πραγματική ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης.
Πριν από τη σύγκρουση, το Brent διαπραγματευόταν με σημαντική υποτίμηση σε σχέση με τα ιστορικά επίπεδα αποθεμάτων, ενώ οι καθαρές κερδοσκοπικές θέσεις ήταν σε χαμηλά επίπεδα.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η πορεία των πέντε βασικών καταλυτών θα καθορίσει τη δυναμική της αγοράς το επόμενο διάστημα.
