Ο Κάθετος Διάδρομος ανοίγει για τις εισαγωγές LNG και κυρίως αμερικανικής προέλευσης μετά τη συμφωνία που πέτυχαν οι Διαχειριστές Συστημάτων Φυσικού Αεριου (TSM) με την Κομισιόν, προσφέροντας μία σημαντική ενεργειακή βοήθεια στα κράτη της Ανατολικής Ευρώπης.
Την ίδια στιγμή, μεγάλες χώρες της Ε.Ε., όπως η Ιταλία και η Ισπανία έχουν βρεθεί σε δυσμενή θέση μετά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Σημαντικές ποσότητες που εισάγουν από το Κατάρ περιορίζονται πλέον δραματικά με αποτέλεσμα να στρέφονται σε άλλες αγορές και κυρίως στην Αλγερία. Οι εισαγωγές όμως και από αυτήν τη χώρα δεν είναι πια εύκολες…
Ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν έχει σταματήσει την παραγωγή LNG του Κατάρ, εγκλωβίζοντας περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πίσω από τα Στενά του Ορμούζ και οδηγώντας τις τιμές σε απότομη άνοδο. Οι ζημιές στις εγκαταστάσεις LNG του Κατάρ από ιρανικά πλήγματα ενδέχεται να χρειαστούν χρόνια για να αποκατασταθούν.
Ο Κάθετος Διάδρομος ανοίγει για το αμερικανικό LNG
Ο Κάθετος Διάδρομος, που αποτελείται από το δίκτυο των αγωγών Ελλάδας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας και Μολδαβίας, αποτελεί μία από τις εναλλακτικές πηγές προμήθειας φυσικού αερίου.
Η εναλλακτική οδός που προωθεί η Ελλάδα με τη στήριξη της Ουάσιγκτον έρχεται να προσφέρει λύση στις ενεργειακές ανάγκες της Ανατολικής Ευρώπης και της Ουκρανίας. Η απόφαση της Ε.Ε. να διακόψει πλήρως τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου σταδιακά από το 2027 μπορεί να υποστηριχθεί από τον Κάθετο Διάδρομο αλλά με μία προϋπόθεση: Την εξεύρεση εναλλακτικών ποσοτήτων φυσικού αερίου. Ποσότητες LNG οι οποίες θα αεριοποιούνται από τις εγκαταστάσεις της Ρεβυθούσας και του FSRU Αλεξανδρούπολης. Και φυσικά τα φορτία αυτά που θα υποδέχεται ο Κάθετος Διάδρομος, ως επί το πλείστον θα είναι αμερικανικής προέλευσης. Εκεί οδηγείται η Ευρώπη, τόσο λόγω της συμφωνίας που σύνηψε με τις ΗΠΑ το περασμένο καλοκαίρι για να αποφύγει τους υψηλούς δασμούς όσο και η κινητοποίηση εταιρειών με πρωταγωνιστή την ATLANTIC των AKTOR και ΔΕΠΑ Εμπορίας να σπεύσει να κλείσει συμβόλαια με Αμερικανούς παραγωγούς LNG.
Ο Κάθετος Διάδρομος και η συμφωνία των Διαχειριστών με Κομισιόν
Ο Κάθετος Διάδρομος, όμως, παρά τις ζωτικές ανάγκες της Ευρώπης για αντικατάσταση του ρωσικού αερίου έμενε ουσιαστικά κλειστός. Σειρά ρυθμιστικών εμποδίων και ελλιπών υποδομών καθιστούσαν δύσκολο το εγχείρημα.
Στις 27 Μαρτίου, όμως, ένα από τα κυριότερα αυτό της τιμολόγησης και της συμμόρφωσης με το κοινοτοπικό πλαίσιο αντιμετωπίστηκε.
Οι Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς (ΔΣΜ) – ΔΕΣΦΑ (Ελλάδα), BULGARTRANSGAZ (Βουλγαρία), TRANSGAZ (Ρουμανία), VESTMOLDTRANSGAZ (Μολδαβία), GTSOU (Ουκρανία) – καθώς και ο ανεξάρτητος φορέας ICGB κατέληξαν σε συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή εισάγοντας, μεταξύ άλλων, νέα τιμολόγια που καθιστούν τον Κάθετο Διάδρομο μια εξαιρετικά ανταγωνιστική και στρατηγική ενεργειακή αρτηρία για τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή για την ενεργειακή ασφάλεια της ηπείρου.
Συγκεκριμένα, οι Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς (TSOs) θα προσφέρουν για πρώτη φορά το πλήρες εύρος προϊόντων δυναμικότητας σε ημερήσια, μηνιαία, τριμηνιαία και ετήσια βάση, ξεκινώντας από το έτος φυσικού αερίου 2026-2027 (26 Οκτωβρίου) σε εξαιρετικά ανταγωνιστική τιμολόγηση.
Αυτή η τιμολογιακή προσέγγιση αυξάνει σημαντικά την ελκυστικότητα των προσφερόμενων προϊόντων, παρέχοντας παράλληλα στους χρήστες βελτιωμένη ορατότητα κόστους και τη δυνατότητα μακροπρόθεσμου ενεργειακού σχεδιασμού.
Η Μελόνι στην Αλγερία
Κι ενώ στη Ανατολική Ευρώπη υπάρχει ορατή λύση για την κάλυψη των ενεργειακών της αναγκών, πιο νοτιοδυτικά δύο μεγάλες χώρες της Ε.Ε. η Ιταλία και η Ισπανία ψάχνουν εναγωνίως νέους προμηθευτές αερίου.
Σύμφωνα με τη WSJ, η Ιταλία είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη. Έχει εγκαταλείψει εδώ και καιρό την πυρηνική ενέργεια, έχει επενδύσει σχετικά λίγο στις ανανεώσιμες πηγές και εξαρτάται περισσότερο από το φυσικό αέριο για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από οποιαδήποτε άλλη μεγάλη ευρωπαϊκή χώρα. Περίπου το 10% του φυσικού αερίου της προερχόταν από το Κατάρ πριν ξεκινήσει ο πόλεμος με το Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου.
«Είναι μια πραγματική, σοβαρή έκτακτη ανάγκη», δήλωσε στη WSJ ο Davide Tabarelli, επικεφαλής του ιταλικού ινστιτούτου ενεργειακής έρευνας Nomisma Energia. «Η Ιταλία είναι ο αδύναμος κρίκος της Ευρώπης στον τομέα της ενέργειας, λόγω της μεγάλης εξάρτησής της από εισαγωγές.»
Αυτή την εβδομάδα, η αναταραχή στον Περσικό Κόλπο οδήγησε την πρωθυπουργό της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, στην Αλγερία για να διασφαλίσει προμήθειες φυσικού αερίου. Η Ιταλία ήταν ο μεγαλύτερος ευρωπαίος εισαγωγέας LNG από το Κατάρ, ενώ η Αλγερία αποτελεί τον βασικότερο προμηθευτή της συνολικά, μέσω αγωγού που διασχίζει τη Μεσόγειο.
«Θέλω να τονίσω την ετοιμότητα της Αλγερίας να τηρήσει τις δεσμεύσεις της ως στρατηγικός και αξιόπιστος εταίρος για την Ιταλία και την Ευρώπη γενικότερα, ειδικά όσον αφορά τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε σήμερα στην προμήθεια και την αυτονομία των αγορών πετρελαίου και φυσικού αερίου», δήλωσε ο πρόεδρος της Αλγερίας Abdelmadjid Tebboune μετά τη συνάντηση με τη Μελόνι.
🚨 BREAKING
In a visit focused on gas, Italian Prime Minister Giorgia Meloni has arrived in Algeria, where she was received by President Tebboune at the Presidential Palace in the capital.
Italy has lost approximately 30% of its liquefied natural gas (LNG) needs previously… pic.twitter.com/xdt5Zlqwht
— 𝐓𝐌𝐓 (@TMT_arabic) March 25, 2026
Το μεγαλύτερο μέρος του αερίου μεταφέρεται μέσω του αγωγού Transmed, που συνδέει την Αλγερία με την Ιταλία μέσω Τυνησίας. Οι εξαγωγές της Αλγερίας προς την Ιταλία ξεπέρασαν τα 23 δισ. κυβικά μέτρα το 2022, 2023 και 2024, δηλαδή πάνω από το ένα τρίτο της ετήσιας κατανάλωσης της Ιταλίας.
Τους τελευταίους μήνες οι ροές έχουν μειωθεί, γεγονός που υποδηλώνει ότι υπάρχει περιθώριο αύξησης φέτος. Ωστόσο, υπάρχουν όρια: η Αλγερία αντιμετωπίζει αυξανόμενη εγχώρια ζήτηση και προβλήματα παλαιότητας των υποδομών, που επιβραδύνουν την παραγωγή.
Η αγωνία της Ισπανίας
Την επόμενη ημέρα, και ο υπουργός Εξωτερικών της Ισπανίας μετέβη στο Αλγέρι για να εξασφαλίσει ότι οι ροές αλγερινού αερίου θα συνεχιστούν.
Ωστόσο, η δυνατότητα της Αλγερίας να αυξήσει τις προμήθειες είναι περιορισμένη, γεγονός που σημαίνει ότι δύσκολα θα αντιμετωπιστεί το σοκ τιμών που πλήττει τις ευρωπαϊκές οικονομίες. Η βασική εναλλακτική της Ευρώπης στο καταριανό αέριο είναι το LNG από τις ΗΠΑ, το οποίο πλέον έχει γίνει ιδιαίτερα περιζήτητο στις παγκόσμιες αγορές.
Ο πόλεμος στο Ιράν ανέδειξε ότι η ενεργειακή ασφάλεια παραμένει μία από τις μεγαλύτερες στρατηγικές αδυναμίες της Ευρώπης, τέσσερα χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν διαθέτει τα τεράστια αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου των ΗΠΑ, της Ρωσίας ή της Μέσης Ανατολής.
