Το «πράσινο φως» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εκταμίευση 1,18 δισ. ευρώ επιβεβαιώνει ότι το σχέδιο «Ελλάδα 2.0» προχωρά.
Με 204 ορόσημα ήδη ολοκληρωμένα και συνολικές εκταμιεύσεις 24,58 δισ. ευρώ δηλαδή πάνω από το 68% του συνολικού πακέτου η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις ταχύτερες χώρες της ΕΕ σε απορρόφηση. Όμως η πραγματική δοκιμασία τώρα αρχίζει.
Μέσα σε περίπου 5 μήνες, έως το τέλος Αυγούστου 2026, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καλείται να εκπληρώσει 178 ορόσημα και στόχους για να εισπράξει τα τελευταία 13,7 δισ. ευρώ από τα συνολικά 36 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης. Πρόκειται για το πιο απαιτητικό σκέλος του προγράμματος, καθώς συγκεντρώνει το μεγαλύτερο βάρος έργων και μεταρρυθμίσεων.
Αναθεωρήσεις και «προσαρμογή στην πραγματικότητα»
Η πορεία μέχρι εδώ δεν ήταν εύκολη. Το ελληνικό σχέδιο έχει ήδη περάσει από τέσσερις αναθεωρήσεις.
Αφαιρέθηκαν δύσκολα ή μη ρεαλιστικά ορόσημα, μεταφέρθηκαν έργα στο ΕΣΠΑ ώστε να μην χαθούν πόροι, απλοποιήθηκαν διαδικασίες που καθυστερούσαν την υλοποίηση.Η προσαρμογή αυτή επέτρεψε την επιτάχυνση. Ωστόσο, μεταθέτει την πίεση στο τελικό στάδιο, όπου πλέον δεν υπάρχουν περιθώρια καθυστέρησης.
Οι επόμενες δόσεις
Το επόμενο διάστημα είναι καθοριστικό:
- Έως τέλος Απριλίου:
8ο αίτημα επιχορηγήσεων: 1,7 δισ. ευρώ
7ο αίτημα δανείων: 1,3 δισ. ευρώ
Σύνολο: 3 δισ. ευρώ
- Αύγουστος (τελικό αίτημα):
9ο αίτημα επιχορηγήσεων: 4,4 δισ. ευρώ
8ο αίτημα δανείων: 5,2 δισ. ευρώ
Σύνολο: 9,6 δισ. ευρώ
Στην πράξη, η Ελλάδα διεκδικεί στα τελευταία αιτήματα σχεδόν το 27% του συνολικού πακέτου μέσα σε ένα εξαιρετικά πιεσμένο χρονικό πλαίσιο.
Τα ορόσημα: από μεταρρυθμίσεις σε έργα
Για το 8ο αίτημα, το βάρος πέφτει σε κρίσιμες μεταρρυθμίσεις:
• άδεια για δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα,
• νέα επιδόματα ανεργίας,
• πλήρης αναβάθμιση του ΕΣΥ,
• ολοκλήρωση του πληροφοριακού συστήματος της ΑΑΔΕ.
Για το 9ο αίτημα, η πίεση μεταφέρεται στα έργα:
• Ε-65, ΒΟΑΚ και προαστιακός Δυτικής Αττικής,
• σιδηροδρομικά έργα και αποκατάσταση μετά τις κακοκαιρίες,
• Εθνικό Κτηματολόγιο και πολεοδομικά σχέδια,
• ψηφιοποίηση επιχειρήσεων και υποδομών,
• κοινωνική στέγη και μείωση clawback,
• προσεισμικοί έλεγχοι και περιβαλλοντικές παρεμβάσεις.
Το ΔΝΤ: θετική εικόνα αλλά με προϋποθέσεις
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αναγνωρίζει ότι το Ταμείο Ανάκαμψης λειτουργεί ήδη ως βασικός μοχλός ανάπτυξης για την ελληνική οικονομία, επισημαίνοντας ότι ενισχύει τις επενδύσεις και τη δυνητική ανάπτυξη. Και εδώ έρχεται η πιο ενδιαφέρουσα παράμετρος: η «επόμενη ημέρα».
Το ΔΝΤ εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξο, εκτιμώντας ότι για περίπου τρία χρόνια μετά τη λήξη του προγράμματος (Αύγουστος 2026),θα συνεχιστεί η επενδυτική δραστηριότητα μέσω των δανείων του Ταμείου καθώς η Ελλάδα θα επωφεληθεί από νέα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, θα διατηρηθεί η δυναμική των ιδιωτικών επενδύσεων.
Με άλλα λόγια, το Ταμείο Ανάκαμψης μπορεί να αφήσει ένα «απόθεμα ανάπτυξης» και μετά το τέλος του υπό την προϋπόθεση ότι οι επενδύσεις που ξεκίνησαν θα ολοκληρωθούν και θα αποδώσουν.
