Όσο πλησιάζουμε τον χρόνο διεξαγωγής των εκλογών τόσο πιο ξεκάθαρη γίνεται η κεντρική ιδέα που θα τεθεί ως το βασικό διακύβευμα της επόμενης ημέρας. Σταθερότητα έναντι ανασφάλειας και περιπέτειας. Ιδιαίτερα μετά την έναρξη της νέας γεωπολιτικής έντασης με επίκεντρο τη Μέση Ανατολή, αυτή η προσέγγιση αποκτά μια νέα διάσταση. Ωστόσο η σταθερότητα, από περιορισμένους κύκλους, περιορίζεται στη διασφάλιση της δημοσιονομικής ευστάθειας.
Αδιαμφισβήτητα είναι ένα σημείο αυξανόμενης σημασίας, λαμβάνοντας υπ’ όψιν συγκεκριμένα υφιστάμενα στοιχεία και παραδοχές [1]. Εντούτοις, πολλά άλλα κρίσιμα στοιχεία της επικαλούμενης σταθερότητας, δεν αποκτούν τη σημασία που τους αξίζουν στον δημόσιο διάλογο. Στοιχεία που συνδέονται με την αποτελεσματικότητα της διακυβέρνησης και την επίδρασή τους σε πτυχές όπως η ανταγωνιστικότητα και η συμπεριληπτική προοπτική [2].
Σε υφιστάμενες μελέτες ήδη διατυπώνονται εκτιμήσεις σχετικά με την απουσία δυνατότητας της χώρας να βελτιώσει την επίδοσή της στον τομέα της ανταγωνιστικότητας, η οποία μετά το 2022 χειροτερεύει [3], ενώ αντίστοιχες διαπιστώσεις ειδικών, εκτιμούν ότι, η ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας θα παραμείνει σε γενικές γραμμές αμετάβλητη τα προσεχή έτη, προεξοφλώντας ταυτόχρονα μία επιβράδυνση του ρυθμού μεγέθυνσης της οικονομίας [4].
Τα παραπάνω ενισχύονται από παραδοχές εκθέσεων διεθνών οργανισμών – που είδαν το φως της δημοσιότητας πριν το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή – οι οποίες και υπογραμμίζουν την μείωση του ρυθμού μεγέθυνσης του ΑΕΠ στο 1,8% το 2027 γεγονός που αποδίδεται στη σταδιακή ολοκλήρωση των εκταμιεύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας [5]. Εξίσου κατατοπιστικά είναι και τα στοιχεία της – επίσης δημοσιευθείσης προ της ενάρξεως του πολέμου στη Μέση Ανατολή – εκθέσεως του Πολυετούς Δημοσιονομικού Προγραμματισμού 2026-2029, τα οποία και κάνουν λόγο για αντίστοιχους ρυθμούς της τάξεως του 1,7% για το 2027, του 1,6% για το 2028 και του 1,3% για το 2029. Αντίστοιχα απαισιόδοξες είναι οι προβλέψεις για ακαθάριστο σχηματισμό παγίου κεφαλαίου, ο οποίος από το 10,2% του 2026 (έτος ολοκλήρωσης του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας) θα μειωθεί στο 4,1% το 2027, στο 0,9% το 2028, για να καταλήξει στο ισχνό 0,8% το 2029 [6].
Επίσημα στοιχεία αναφέρουν ότι, η χώρα μας κατατάσσεται στην 50η θέση ανάμεσα σε 69 χώρες σε ότι αφορά τον τομέα της ανταγωνιστικότητας (έτος αναφοράς το 2025) υποχωρώντας κατά τέσσερις (4) θέσεις στη γενική κατάταξη σε σχέση με το 2021 [7,3]. Ωστόσο, συγκεκριμένες περιοχές της χώρας καταγράφουν επιδόσεις που χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής, όπως επί παραδείγματι αυτή της Στερεάς Ελλάδος, όπου σύμφωνα με έκθεση, παρουσίασε αρνητικό ρυθμό μεταβολής κατά τη χρονική περίοδο 2019-2022, κατατασσόμενη στην τελευταία θέση ανάμεσα στις περιφέρειες της χώρας με βάση το σχετικό δείκτη [8].
Επιπροσθέτως, στοιχεία που συνδέονται με την κοινωνική συνοχή έρχονται να επιβεβαιώσουν τις ανησυχίες για το βαθμό αίσθησης συμπερίληψης που κυριαρχεί στο συλλογικό υποκείμενο. Πολύ πρόσφατα, κατεγράφη ότι, o πληθυσμός που βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού ανέρχεται στο 27,5% του πληθυσμού της χώρας για το 2025, ποσοστό αυξανόμενο 0,6% συγκριτικά με το προηγούμενο έτος (26,9% το 2024), όταν σε μία χρονική περίοδο σοβαρής κρίσης, αυτό μειώθηκε από το 32,6% του 2016 στο 29% του 2019 (μείωση κατά 3,6%) [9].
Αντιστοίχως, το ποσοστό των ατόμων που δοκιμάζονται από σοβαρές υλικές και κοινωνικές στερήσεις αυξήθηκε από 13,5% το 2023 και 14% το 2024 σε 14,9% το 2025, όταν την περίοδο 2016 (18,4%) – 2019 (15,8%) καταγράφονταν μείωση της τάξεως του 2,6%. Μάλιστα, σε ότι αφορά την οικονομική αδυναμία των πολιτών να αντιμετωπίσουν έκτακτες, πλην όμως αναγκαίες δαπάνες, καταγράφεται αξιοπρόσεκτη μεταβολή της τάξεως του 7% (από το 43,9% του 2024 στο 50,5% του 2025) [10].
Κατ’ ακολουθία, σε ότι αφορά την αποτελεσματικότητα της διακυβέρνησης τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας καταγράφουν μία πτωτική τάση. Ειδικότερα, η χώρα μας σημειώνει επίδοση της τάξεως του 55,06 το 2024 από 56,35 το 2023 και 62,29 το 2022. Τροχιά αντίθετη με εκείνη της χρονικής περιόδου 2017 (56,41) – 2018 (57,94) – 2019 (60,26) [11], πράγμα το οποίο συνιστά εκ των πραγμάτων στοιχείο προβληματισμού αναφορικά με την ποιότητα της σταθερότητας που επιτάσσουν οι καιροί.
Συμπερασματικά, η συζήτηση για την ποιότητα και τα επιμέρους χαρακτηριστικά της σταθερότητας οφείλει – αν και εν τω μέσω μίας κρίσιμης γεωπολιτικά συγκυρίας που συγκεντρώνει το ενδιαφέρον πάνω της – να αναβαθμιστεί και να προχωρήσει σε θεσμικό, οικονομικό, κοινωνικό και στρατηγικό βάθος. Κι αυτό διότι, η ποιότητά της οφείλει να αποτιμάται – και – από το κατά πόσον αυτή μεταφράζεται σε βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και συμπερίληψη, διαμορφώνοντας έτσι ένα πλαίσιο διακυβέρνησης που ανταποκρίνεται ουσιαστικά στις προσδοκίες των πολιτών.
Αναφορές
1. Bank of Greece. (2026). Note on the Greek economy. Economic Analysis and Research Department.
2. Λιάκος, Δ. & Δημόπουλος, Θ. (2025, Νοέμβριος 12). Από τη δημοσιονομική αποκατάσταση στη δίκαιη ανάπτυξη.
3. Χύμης, Αθ. (2026). Εξελίξεις στην αποτελεσματικότητα διακυβέρνησης της ελληνικής οικονομίας. ΚΕΠΕ, Οικονομικές Εξελίξεις, 59, 78-81.
4. Grignani, P., & Nobile, N. (2026, February 18). Webinar: Could the 2020s be Greece’s decade? [Video]
5. OECD. (2025). OECD Economic Outlook, Resilient Growth but with Increasing Fragilities.
6. Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών. (2025). Πολυετής Δημοσιονομικός Προγραμματισμός 2026-2029, Νοέμβριος 2025
7. World Competitiveness Center. (2025). From Government Policy to Business Acumen: Strategizing for Competitiveness in a Fragmented World.
8. Ίδρυμα Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών. (2024). Έκθεση κοινωνικών και οικονομικών τάσεων στις ελληνικές περιφέρειες, Τεύχος 1ο, Μάρτιος 2024
9. Ελληνική Στατιστική Αρχή. (2026, Μάρτιος 19). Πληθυσμός σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικό αποκλεισμό – Έρευνα Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης των Νοικοκυριών: Έτος 2025 (Περίοδος αναφοράς εισοδήματος: Έτος 2024).
10. Ελληνική Στατιστική Αρχή. (2026, Μάρτιος 19). Σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση και συνθήκες διαβίωσης – Έρευνα Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης των Νοικοκυριών: Έτος 2025 (Περίοδος αναφοράς εισοδήματος: Έτος 2024).
11. World Bank (n.d.). Worldwide Governance Indicators
O Δημήτρης Λιάκος είναι πρώην Υφυπουργός στον Πρωθυπουργό, Οικονομολόγος.
Ο Θεόδωρος Δημόπουλος είναι πρώην Πρόεδρος του Δ.Σ. του Κέντρου Κοινωνικής Πρόνοιας Περ. Στερεάς Ελλάδας, Υπ. Διδάκτωρ Παν. Θεσσαλίας
