Τη χρήση άνθρακα αυξάνουν οι ασιατικές οικονομίες, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή εγείρει φόβους για παρατεταμένες διαταραχές στον παγκόσμιο εφοδιασμό με πετρέλαιο και φυσικό αέριο.
Η περιοχή – όπου βρίσκονται οι μεγαλύτεροι εισαγωγείς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων της Κίνας, της Ιαπωνίας, της Νότιας Κορέας και της Ινδίας – εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα Στενά του Ορμούζ, όπου η ναυτιλία έχει σχεδόν παγώσει εν μέσω κλιμακούμενων εντάσεων. Η επακόλουθη αύξηση των τιμών της ενέργειας έχει προκαλέσει ένα ευρύτερο ενεργειακό σοκ, ωθώντας πολλές χώρες να στραφούν στον άνθρακα για να διασφαλίσουν την παραγωγή ενέργειας, αναφέρουν οι Financial Times.
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι οι αλυσίδες εφοδιασμού άνθρακα δεν εκτίθενται στα Στενά του Ορμούζ
Οι κυβερνήσεις και οι εταιρείες ενέργειας σε όλη την Ασία ανταποκρίνονται γρήγορα. Μεγάλοι παραγωγοί όπως η Κίνα και η Ινδία αυξάνουν την παραγωγή και αντλούν από τα αποθέματα, ενώ χώρες όπως το Μπαγκλαντές, η Ταϊλάνδη και η Νότια Κορέα επεκτείνουν την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από άνθρακα και μειώνουν τη χρήση φυσικού αερίου.
Οι περιβαλλοντικές ανησυχίες παραμερίζονται, καθώς οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής δίνουν προτεραιότητα στην ενεργειακή ασφάλεια. Η Ταϊλάνδη έχει μάλιστα επανεκκινήσει προηγουμένως αδρανή εργοστάσια άνθρακα και έχει μειώσει τις επιδοτήσεις καυσίμων για να διαχειριστεί το αυξανόμενο κόστος.
Ο άνθρακας ως ασφαλής και φθηνότερη επιλογή
Οι αναλυτές τόνισαν στους FT ότι αυτή η μετατόπιση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην οικονομία και την αξιοπιστία. Οι τιμές του άνθρακα έχουν αυξηθεί κατά περίπου 17% από την έναρξη της σύγκρουσης, αλλά αυτό είναι μέτριο σε σύγκριση με μια αύξηση άνω του 60% στις τιμές του φυσικού αερίου στην Ασία. Το κρίσιμο σημείο είναι ότι οι αλυσίδες εφοδιασμού άνθρακα δεν εκτίθενται στα Στενά του Ορμούζ, καθιστώντας το μια πιο ασφαλή επιλογή σε περιόδους γεωπολιτικής έντασης. Όπως σημείωσε ένας αναλυτής στους FT, ο άνθρακας παραμένει άφθονος, σχετικά φθηνός και λογιστικά σταθερός.
Ο άνθρακας ήταν ήδη κυρίαρχος στο ενεργειακό μείγμα της Ασίας, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 40-50% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Τώρα, η τρέχουσα κρίση επιταχύνει αυτό που οι ειδικοί περιγράφουν ως «καταστροφή της ζήτησης φυσικού αερίου».
Το Μπαγκλαντές, για παράδειγμα, έχει μειώσει την προμήθεια φυσικού αερίου σε σταθμούς παραγωγής ενέργειας και παραγωγούς λιπασμάτων υπέρ του άνθρακα. Ομοίως, η Νότια Κορέα έχει άρει προσωρινά τους περιορισμούς στη χρήση των μονάδων άνθρακα για να μειώσει την εξάρτηση από το LNG, παρά τις πολιτικές δεσμεύσεις για σταδιακή κατάργηση του άνθρακα έως το 2040. Η κίνηση αυτή έχει προκαλέσει κριτική από περιβαλλοντικές ομάδες, οι οποίες υποστηρίζουν ότι η ενεργειακή ασφάλεια χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για την αύξηση των εκπομπών.
Δύσκολος ο απογαλακτισμός από τον άνθρακα
Η Ιαπωνία προσαρμόζει επίσης την πολιτική της. Αν και είναι ένας από τους μεγαλύτερους εισαγωγείς LNG στον κόσμο, ο άνθρακας εξακολουθεί να αποτελεί περίπου το ένα τρίτο του ενεργειακού της μείγματος. Η κυβέρνηση αποφάσισε να χαλαρώσει τους περιορισμούς στα παλαιότερα εργοστάσια άνθρακα για ένα χρόνο, προκειμένου να διασφαλίσει σταθερό εφοδιασμό με ηλεκτρική ενέργεια. Οι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η αυξημένη χρήση άνθρακα θα μπορούσε να αντισταθμίσει μέρος της προσφοράς LNG που διακυβεύεται λόγω των διαταραχών στον Κόλπο.
Η Ινδία αντιμετωπίζει παρόμοιες πιέσεις. Με περίπου το 60% των εισαγωγών LNG της να συνδέονται με την Μέση Ανατολή, οι αυξανόμενες θερμοκρασίες και η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας αναγκάζουν την κυβέρνηση να βασιστεί περισσότερο στον άνθρακα, ο οποίος ήδη παράγει περίπου τα τρία τέταρτα της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας.
Η κρίση ενισχύει τον ρόλο του άνθρακα ως εφεδρικού καυσίμου σε όλη την Ασία
Ενώ η Ινδία έχει μακροπρόθεσμα σχέδια για τη μείωση της εξάρτησης από τον άνθρακα, η τρέχουσα κρίση μπορεί να καθυστερήσει το κλείσιμο των εργοστασίων και να ενισχύσει τον ρόλο της στο ενεργειακό σύστημα. Ορισμένα προηγουμένως ανενεργά εργοστάσια άνθρακα έχουν ήδη επαναλειτουργήσει.
Επηρεάζεται και η Κίνα, η οποία βασίζεται στα Στενά του Ορμούζ για περίπου 25% των εισαγωγών LNG. Οι αναλυτές υποδηλώνουν ότι οι υψηλότερες παγκόσμιες τιμές θα μπορούσαν να ωθήσουν το Πεκίνο να ενισχύσει περαιτέρω την εγχώρια παραγωγή άνθρακα, ενισχύοντας τη στρατηγική του για την ενεργειακή ασφάλεια.
Συνολικά, η κρίση ενισχύει τον ρόλο του άνθρακα ως εφεδρικού καυσίμου σε όλη την Ασία. Ενώ πολλές χώρες έχουν δεσμευτεί να μειώσουν τις εκπομπές και να μεταβούν σε καθαρότερη ενέργεια, η άμεση ανάγκη για αξιόπιστη και οικονομικά προσιτή ενέργεια έχει προτεραιότητα.
Προηγούμενα σοκ —όπως η ανάκαμψη μετά την πανδημία και ο πόλεμος στην Ουκρανία— έχουν επίσης οδηγήσει σε αύξηση της κατανάλωσης άνθρακα. Αυτή η τελευταία αναστάτωση μπορεί για άλλη μια φορά να επιβραδύνει τη μετάβαση της περιοχής από τα ορυκτά καύσιμα, υπογραμμίζοντας την επίμονη ένταση μεταξύ των κλιματικών στόχων και της ενεργειακής ασφάλειας.
