Η παγκόσμια οικονομία διανύει μια περίοδο βαθιών ανακατατάξεων, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα το διεθνές εμπόριο και, κατ’ επέκταση, τις ελληνικές εξαγωγές. Οι γεωπολιτικές εντάσεις, με επίκεντρο τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, οι νέες εμπορικές συμφωνίες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αλλά και η επανεμφάνιση προστατευτικών πολιτικών, όπως οι δασμοί που προωθεί η αμερικανική πλευρά, διαμορφώνουν ένα νέο, πιο σύνθετο και απαιτητικό περιβάλλον.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα καλείται να επαναπροσδιορίσει τη θέση της στον παγκόσμιο εξαγωγικό χάρτη. Δεν πρόκειται απλώς για μια προσαρμογή, αλλά για μια στρατηγική ανασύνταξη. Οι παραδοσιακές αγορές της Ευρώπης παραμένουν σημαντικές, ωστόσο δεν αρκούν πλέον. Οι εξελίξεις καθιστούν αναγκαία τη διεύρυνση του εξαγωγικού προσανατολισμού προς δυναμικές αγορές, όπως η Ινδία, η Λατινική Αμερική και επιλεγμένες χώρες της Ασίας και της Αφρικής.
Οι έλληνες εξαγωγείς, ωστόσο, δεν ξεκινούν από μηδενική βάση. Τα προηγούμενα χρόνια, μέσα από διαδοχικές κρίσεις – την οικονομική ύφεση, την πανδημία της COVID-19 και τις αναταράξεις στην εφοδιαστική αλυσίδα – απέδειξαν αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα και προσαρμοστικότητα. Κατάφεραν όχι μόνο να διατηρήσουν τη διεθνή τους παρουσία, αλλά και να ενισχύσουν την εξαγωγική επίδοση της χώρας, ανοίγοντας δρόμους σε νέες αγορές και επενδύοντας στην ποιότητα και την εξωστρέφεια.
Σήμερα, καλούνται για ακόμη μία φορά να ανταποκριθούν σε ένα πιο σύνθετο περιβάλλον, διεκδικώντας μερίδιο σε αγορές που μεταβάλλονται ταχύτατα. Οι υπό διαμόρφωση συμφωνίες της Ευρωπαϊκής Ενωσης με το Mercosur και την Ινδία ανοίγουν νέους διαύλους εμπορίου, ενώ ταυτόχρονα οι εμπορικοί περιορισμοί και οι δασμοί εντείνουν τον ανταγωνισμό. Η Ελλάδα οφείλει να κινηθεί με σχέδιο, ταχύτητα και στρατηγική στόχευση.
Το ζητούμενο για τις ελληνικές επιχειρήσεις δεν είναι μόνο η εξωστρέφεια, αλλά η ανταγωνιστική εξωστρέφεια. Αυτό σημαίνει επένδυση στην ποιότητα, στην καινοτομία και στη δημιουργία ισχυρών εμπορικών σημάτων. Οι τομείς των αγροδιατροφικών προϊόντων, της μεταποίησης, της ενέργειας και της τεχνολογίας διαθέτουν σημαντικές προοπτικές, εφόσον υποστηριχθούν από στοχευμένες πολιτικές.
Ταυτόχρονα, η συνδρομή της πολιτείας είναι κρίσιμη. Η ενίσχυση της οικονομικής διπλωματίας, η μείωση της γραφειοκρατίας και η παροχή σύγχρονων χρηματοδοτικών εργαλείων μπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτες ώστε οι έλληνες εξαγωγείς όχι μόνο να ανοίξουν νέες αγορές, αλλά και να ξεπεράσουν τις μέχρι σήμερα επιδόσεις τους.
Ο νέος παγκόσμιος οικονομικός χάρτης δεν είναι στατικός. Διαμορφώνεται καθημερινά. Και η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα, με αυτοπεποίθηση και συλλογική προσπάθεια, να ενισχύσει τη θέση της και να διαμορφώσει ένα πιο ισχυρό εξαγωγικό μέλλον.
Ο κ. Αλκιβιάδης Καλαμπόκης είναι πρόεδρος του Πανελλήνιου Συνδέσμου Εξαγωγέων.
