Λειψυδρία: Παραμένει ο κίνδυνος για την Αττική – Τα νέα έργα ύδρευσης

Η φετινή χειμερινή περίοδος άφησε ένα αποτύπωμα συγκρατημένης αισιοδοξίας για τα αποθέματα υδάτων στην Αττική.

Οι βροχοπτώσεις – οι οποίες μάλιστα επέστρεψαν με ένταση τις προηγούμενες ημέρες – αποδείχθηκαν πιο γενναιόδωρες σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, επιτρέποντας στους ταμιευτήρες που τροφοδοτούν το Λεκανοπέδιο να ανακτήσουν μέρος των απωλειών τους.

Τα αποθέματα νερού

Η εικόνα των αποθεμάτων βελτιώθηκε αισθητά, ωστόσο δεν αρκεί για να απομακρύνει την ανησυχία. Η ανάγκη για την υλοποίηση των κρίσιμων έργων διαχείρισης υδάτινων πόρων παραμένει απολύτως επίκαιρη, γεγονός που καταδεικνύεται με τη σκληρή γλώσσα των αριθμών.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, στις 31 Μαρτίου 2026 τα συνολικά αποθέματα στους τέσσερις ταμιευτήρες (Μόρνος, Εύηνος, Υλίκη, Μαραθώνας) ανήλθαν σε 723,6 εκατ. κυβικά μέτρα. Έναν χρόνο νωρίτερα, την ίδια ημέρα, βρίσκονταν στα 651 εκατ. κυβικά μέτρα, ενώ το 2024 ήταν σημαντικά υψηλότερα, στα 929,2 εκατ. κυβικά. Αν ανατρέξει κανείς ακόμη πιο πίσω, το 2023 τα αποθέματα ξεπερνούσαν το 1,1 δισ. κυβικά και το 2022 άγγιζαν τα 1,32 δισ. κυβικά μέτρα.

Η νέα κανονικότητα

Η σύγκριση είναι αποκαλυπτική και αποτυπώνει με σαφήνεια τη νέα κανονικότητα που διαμορφώνεται υπό την πίεση της κλιματικής κρίσης. Παρά τη φετινή ανάκαμψη, τα διαθέσιμα αποθέματα παραμένουν σαφώς χαμηλότερα από τα επίπεδα ασφαλείας προηγούμενων ετών. Τα τρία προηγούμενα χρόνια χαρακτηρίστηκαν από έντονη λειψυδρία, με τις εισροές νερού να υπολείπονται δραματικά των εκροών.

Ειδικότερα, ενώ η ετήσια κατανάλωση κυμαινόταν στα 400 εκατ. κυβικά μέτρα, οι εισροές περιορίζονταν περίπου στα 150 εκατ., οδηγώντας σε ετήσια απώλεια της τάξης των 250 εκατ. κυβικών. Φέτος το ισοζύγιο σχεδόν μηδενίστηκε καθώς ό,τι αφαιρέθηκε από τους ταμιευτήρες, σχεδόν αναπληρώθηκε.

Ωστόσο, όπως ανέφερε πριν από λίγες ημέρες ο πρόεδρος της ΕΥΔΑΠ Γιώργος Στεργίου μιλώντας στο Φόρουμ για την Παγκόσμια Ημέρα Νερού 2026, «το πρόβλημα δεν λύθηκε, ούτε πρέπει να εφησυχάσουμε, αλλά χρειάζεται να προχωρήσουμε με μεγαλύτερη τόλμη και γενναιότητα στην υλοποίηση του σχεδιασμού των απαραίτητων έργων».

Ο «Εύρυτος»

Η στρατηγική για τη διασφάλιση της υδροδότησης της Αττικής κινείται σε δύο άξονες: αφενός στα μεγάλα, μακροπρόθεσμα έργα υποδομής και αφετέρου σε άμεσες παρεμβάσεις που λειτουργούν ως «γέφυρα» μέχρι την ολοκλήρωσή τους. Πού βρισκόμαστε σήμερα; Κομβικό ρόλο στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό κατέχει το έργο «Εύρυτος» για τη μερική εκτροπή των ποταμών Κρικελιώτη και Καρπενησιώτη προς τον Εύηνο, μια επένδυση ύψους 535 εκατ. ευρώ, με την προκήρυξη τελικά «ανοιχτού» διαγωνισμού να αναμένεται το καλοκαίρι του 2026. Όπως επισημαίνει ο κ. Στεργίου, «πλέον δεν συντρέχουν οι λόγοι για να αξιοποιηθούν οι διατάξεις για το υπερ-επείγον».

Με άλλα λόγια, η διαδικασία δεν θα γίνει με το μοντέλο των κλειστών προκλήσεων, κατά το πρότυπο των έργων στη Θεσσαλία για τα οποία μεγάλοι «παίκτες» του κατασκευαστικού τομέα είχαν προσκληθεί για να τα τρέξουν. Η σημασία του είναι καθοριστική καθώς ακόμη και υπό δυσμενείς υδρολογικές συνθήκες θα μπορεί να προσφέρει έως 200 εκατ. κυβικά μέτρα νερού ετησίως. Το έργο εκτιμάται ότι μπορεί να ολοκληρωθεί σε περίπου δυόμισι χρόνια από την έναρξη κατασκευής του, με ορίζοντα παράδοσης το πρώτο εξάμηνο του 2029, εφόσον δεν υπάρξουν καθυστερήσεις.

Παράλληλα, εξετάζονται και εναλλακτικά σενάρια, όπως η ανάπτυξη μονάδων αφαλάτωσης, τα οποία όμως συνοδεύονται από υψηλό κόστος και ενεργειακή επιβάρυνση.

Γεωτρήσεις

Ο «Εύρυτος» εντάσσεται σε ένα ευρύτερο επενδυτικό πρόγραμμα της τάξης των 2,5 δισ. ευρώ, που αποσκοπεί στη θωράκιση της υδροδότησης της Αττικής για τις επόμενες δεκαετίες. Εως ότου υλοποιηθεί η εκτροπή των δύο ποταμών, έμφαση δίνεται σε άμεσες παρεμβάσεις που μπορούν να ενισχύσουν το σύστημα. Συνολικά, τέσσερις τέτοιες παρεμβάσεις εκτιμάται ότι θα προσθέσουν έως 149 εκατ. κυβικά μέτρα νερού ετησίως, όπως η αξιοποίηση των γεωτρήσεων της Μαυροσουβάλας (32 εκατ. κυβικά ετησίως) και η μείωση της περιβαλλοντικής παροχής του Ευήνου, που ήδη εξοικονομεί 22 εκατ. κυβικά τον χρόνο.

Παράλληλα, η ενεργοποίηση των 11 γεωτρήσεων στη νοτιοανατολική Υλίκη, στην περιοχή «Ούγγροι», έχει ξεκινήσει. Σύμφωνα με τα όσα αναφέρουν αρμόδιες πηγές στο «Βήμα», ήδη έχουν τεθεί σε λειτουργία οι τέσσερις ενώ οι υπόλοιπες αναμένεται να τεθούν σε πλήρη λειτουργία έως τα τέλη Απριλίου, προσφέροντας έως 50 εκατ. κυβικά μέτρα ετησίως. Σε εξέλιξη βρίσκεται και η πρώτη φάση αξιοποίησης των υπόγειων αποθεμάτων του Βοιωτικού Κηφισού, με εκτιμώμενη απόδοση 45 εκατ. κυβικών.

Ωστόσο, αυτές οι παρεμβάσεις έχουν σαφή χαρακτηριστικά «έκτακτης ανάγκης». Σύμφωνα με τον κ. Στεργίου, η άντληση νερού πρέπει να χρησιμοποιείται με φειδώ καθώς συνεπάγεται σημαντικό ενεργειακό κόστος και αρνητικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, σε αντίθεση με την υδροδότηση της Αττικής από τον κλάδο Ευήνου – Μόρνου από τον οποίο το νερό έρχεται με βαρύτητα και δεν απαιτεί ενέργεια.

ΠΗΓΗ: ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΟΤ) – ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ