Επιτόκια: Τα σενάρια για αυξήσεις από την ΕΚΤ και οι επιπτώσεις

Ετοιμες διά παν ενδεχόμενο σε ό,τι αφορά την εξέλιξη του κόστους χρήματος είναι οι τραπεζικές διοικήσεις. Παρά τις προσδοκίες που καλλιεργήθηκαν την περασμένη εβδομάδα για τερματισμό του πολέμου πολύ σύντομα, η διάρκειά του έχει πια ξεπεράσει τις 4 εβδομάδες.

Πρόκειται για το όριο που είχε τεθεί ατύπως κατά την έναρξη της κρίσης από τους επικεφαλής οικονομολόγους των εγχώριων ομίλων για την αποφυγή σοβαρών διαταραχών σε μακροοικονομικό επίπεδο. Με αυτά τα δεδομένα, θεωρούν πως δεν μπορεί να αποκλειστεί κανένα σενάριο για τη νομισματική πολιτική.

Στις διοικήσεις των ελληνικών τραπεζών έχουν ήδη αρχίσει να τρέχουν σενάρια με υψηλότερα επιτόκια

Οι συνεδριάσεις

Η επόμενη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ είναι προγραμματισμένη για το τέλος Απριλίου. Αν και η πλειονότητα των οικονομολόγων δεν αναμένει σε αυτή τη συνάντηση αλλαγές στους ευρωπαϊκούς παρεμβατικούς δείκτες, ουδείς αποκλείει με απόλυτο τρόπο μία προς τα πάνω αναπροσαρμογή τους. Μέχρι τις καλοκαιρινές διακοπές οι κεντρικοί τραπεζίτες θα συναντηθούν για θέματα νομισματικής πολιτικής άλλες δύο φορές, στις αρχές Ιουνίου και στα τέλη Ιουλίου.

Στις διοικήσεις των ελληνικών τραπεζών έχουν ήδη αρχίσει να τρέχουν σενάρια με υψηλότερα επιτόκια. Σε αυτή τη φάση εκτιμούν ότι μέσα στη χρονιά θα έχουμε 1 ή 2 αναπροσαρμογές των 25 μονάδων βάσης η καθεμία. Πρόκειται όπως σημειώνουν αναλυτές που παρακολουθούν τον κλάδο, για μία ελεγχόμενη αλλαγή του νομισματικού περιβάλλοντος. Κι αυτό διότι οι απώλειες στο εισόδημα από μία ενδεχόμενη επιβράδυνση των ρυθμών πιστωτικής επέκτασης, που δεν αποτυπώνονται άλλωστε άμεσα στα αποτελέσματα, θα αναπληρωθούν από την ενίσχυση των έντοκων εσόδων από το υφιστάμενο απόθεμα χορηγήσεων.

Το στοίχημα

Το στοίχημα κατά τις ίδιες πηγές είναι η ελαχιστοποίηση της επιδείνωσης στην ποιότητα του ενεργητικού των τραπεζών. Οπως λένε, η έκθεσή τους στους τομείς της φιλοξενίας και της ναυτιλίας είναι υψηλότερη σε σχέση με τον μέσο ευρωπαϊκό όρο. Ως εκ τούτου, εάν πληγούν τα ευρύτερα οικοσυστήματά τους, είναι πιθανό ένα κύμα επισφαλειών. Τραπεζικοί κύκλοι σημειώνουν μιλώντας στο «Βήμα» πως δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας, με τα σημερινά δεδομένα. Ειδικά για τον κλάδο των θαλάσσιων μεταφορών εμφανίζονται αισιόδοξοι πως οι επιπτώσεις θα είναι ελάχιστες. Ως προς τον τουρισμό, πιστεύουν πως αν υπάρξει αποκλιμάκωση της έντασης μέχρι τον Ιούνιο, η χρονιά θα διασωθεί.

Μία άνοδος των επιτοκίων στην ευρωζώνη θα έχει άμεση επίδραση σε μεγάλο αριθμό δανειοληπτών, αλλά και αποταμιευτών

Οι επιπτώσεις

Κατά τα άλλα, μία άνοδος των επιτοκίων στην ευρωζώνη θα έχει άμεση επίδραση σε μεγάλο αριθμό δανειοληπτών, αλλά και αποταμιευτών. Συγκεκριμένα:

1. Υφιστάμενα υπόλοιπα χορηγήσεων: Οσες δανειακές συμβάσεις είναι κυμαινόμενου επιτοκίου, συνδεδεμένου με κάποιον εκ των δεικτών euribor, θα επηρεαστούν άμεσα. Ηδη το 3μηνο επιτόκιο έχει ενισχυθεί κατά 10-15 μονάδες σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα και αυτό θα αποτυπωθεί σε επόμενες δόσεις. Η επιβάρυνση θα είναι μεγαλύτερη εάν τελικά η ΕΚΤ προχωρήσει σε αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής. Σημειώνεται πως ανά 100.000 ευρώ υπολοίπου με διάρκεια αποπληρωμής τα 20 έτη, διαμορφώνεται σε 15-25 ευρώ ανά 25 μονάδες βάσης ανόδου στο επιτόκιο, ανάλογα με το αρχικό ύψος του spread.

2. Νέα δάνεια: Ανάλογες θα είναι οι επιδράσεις στις νέες χορηγήσεις με κυμαινόμενο επιτόκιο που συνδέονται με τους δείκτες euribor. Στον αντίποδα, στα σταθερά επιτόκια, που αφορούν κατά βάση τη στεγαστική πίστη, οι τράπεζες προσφέρουν σήμερα πολύ ελκυστική τιμολόγηση. Μένει να φανεί ποια θα είναι η στρατηγική τους. Θα επιλέξουν να διατηρήσουν το κόστος σε χαμηλά επίπεδα για να κρατήσουν ζωντανή μια αγορά που μόλις έχει επιστρέψει σε θετικούς ρυθμούς ή θα περάσουν τις αυξήσεις στους δανειολήπτες με κίνδυνο τη μείωση της ζήτησης; Τραπεζικοί κύκλοι σημειώνουν πως το πρώτο σενάριο είναι πιο πιθανό εάν οι αναπροσαρμογές στα επιτόκια της ΕΚΤ καθυστερήσουν και δεν είναι περισσότερες από δύο ως τις αρχές του 2027.

3. Αποταμίευση: Δεν αναμένονται αυξήσεις ανάλογες με τις αλλαγές των δεικτών της ΕΚΤ στα επιτόκια των προθεσμιακών καταθέσεων, λόγω της πλεονάζουσας ρευστότητας στον κλάδο. Δημιουργούνται όμως ευκαιρίες αποταμίευσης μέσω των εντόκων γραμματίων, οι αποδόσεις των οποίων σημειώνουν ήδη άνοδο τουλάχιστον 30 μονάδων βάσης σε σχέση με λίγες εβδομάδες νωρίτερα.

Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΟΤ) – ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ