Σήμα εκκίνησης για τον διαγωνισμό της μελέτης του μεγάλου έργου «Ψυτάλλεια 3.0» αναμένεται να δώσει το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΥΔΑΠ στη συνεδρίαση της 29ης Απριλίου, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή στη διαχείριση των υδάτινων πόρων της Αττικής. Η επαναχρησιμοποίηση νερού αναδεικνύεται σε στρατηγική επιλογή, με επίκεντρο τη μεγαλύτερη υποδομή επεξεργασίας λυμάτων της χώρας, όπου τεράστιοι όγκοι επεξεργασμένου νερού καταλήγουν σήμερα στον Σαρωνικό. Με την εισαγωγή τεταρτοβάθμιας επεξεργασίας, έως και 750.000 κυβικά μέτρα νερού ημερησίως θα μπορούν να αξιοποιηθούν για βιομηχανικούς και αρδευτικούς σκοπούς, αποσυμφορώντας τα δίκτυα πόσιμου νερού της Αττικής και δημιουργώντας νέες δυνατότητες ενίσχυσης του υδροφόρου ορίζοντα.
Νέα κανονικότητα
Η φετινή χειμερινή περίοδος άφησε ένα αποτύπωμα συγκρατημένης αισιοδοξίας για τα αποθέματα υδάτων στην Αττική. Οι βροχοπτώσεις ήταν πιο γενναιόδωρες σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, επιτρέποντας στους ταμιευτήρες να ανακτήσουν μέρος των απωλειών τους. Την περασμένη Τετάρτη (8 Απριλίου 2026), τα συνολικά αποθέματα στους τέσσερις βασικούς ταμιευτήρες που τροφοδοτούν το λεκανοπέδιο (Μόρνος, Εύηνος, Υλίκη, Μαραθώνας) ανήλθαν σε 761.177.000 κυβικά μέτρα, λίγο αυξημένα σε σχέση με τα 651.708.000 ένα χρόνο νωρίτερα. Ωστόσο, πριν από μερικά χρόνια τα επίπεδα ξεπερνούσαν το 1 δισ. κυβικά μέτρα.
Η σύγκριση αναδεικνύει μια νέα κανονικότητα και απαιτεί μέτρα που διασφαλίζουν τη συνέχιση της υδροδότησης του λεκανοπεδίου παρά τις διακυμάνσεις των βροχοπτώσεων και τις πιέσεις της κλιματικής κρίσης. Οι τρεις προηγούμενες χρονιές είχαν έντονη ανομβρία οδηγώντας σε ετήσιες απώλειες της τάξης των 250 εκατ. κυβικών μέτρων. Η φετινή ανάκαμψη σταθεροποιεί το ισοζύγιο, δημιουργώντας χώρο για στρατηγικό σχεδιασμό και τολμηρές επενδύσεις.
Πολύτιμος πόρος το ανακυκλωμένο νερό
Εκεί εντάσσεται και το έργο «Ψυτάλλεια 3.0» που αντιμετωπίζει το νερό όχι ως απόβλητο, αλλά ως πολύτιμο προϊόν. Ο πρόεδρος της ΕΥΔΑΠ κ. Γιώργος Στεργίου, μιλώντας στο Φόρουμ για την Παγκόσμια Ημέρα Νερού 2026 ανέφερε ότι επεξεργασμένο νερό από το νησί, μπορεί να επιστρέψει στην κατανάλωση για βιομηχανική και αρδευτική χρήση ενώ θα εξερευνηθεί και η δυνατότητα ενίσχυσης του ταπεινωμένου υδροφόρου ορίζοντα της Αττικής. «Ρίχνοντας καθαρό νερό, βελτιώνουμε την ποιότητα και μειώνουμε το βάθος του υδροφόρου ορίζοντα, ενισχύοντας τη διαθεσιμότητα πόρων», επεσήμανε.
Η αξιοποίηση του ανακτημένου νερού αποκτά στρατηγική σημασία εν μέσω της λειψυδρίας. Οι βιομηχανικοί κλάδοι, και ιδιαίτερα οι ενεργοβόροι ή οι υποδομές υψηλής τεχνολογίας όπως τα data centers (επενδύσεις που πυκνώνουν ειδικά στην Ανατολική Αττική), χρειάζονται τεράστιες ποσότητες νερού κυρίως για ψύξη. Η διάθεση φθηνού ανακυκλωμένου νερού μπορεί να μειώσει το κόστος και να αποσυμφορήσει τα δίκτυα πόσιμου νερού.
Τεχνικές δυσκολίες και προκλήσεις
Το τεχνικό σκέλος της Ψυτάλλειας 3.0 είναι εξίσου σύνθετο. Απαιτείται η κατασκευή νέου δικτύου μεταφοράς για την ανύψωση του παραγόμενου νερού από το επίπεδο της θάλασσας στο νησί προς περιοχές της Αττικής με υψόμετρο, ενώ η ανάλυση κόστους-οφέλους θα καθορίσει τις τεχνολογίες ενεργειακής αξιοποίησης και επεξεργασίας που θα εφαρμοστούν. Παράλληλα, ο σχεδιασμός της ΕΥΔΑΠ περιλαμβάνει αναβάθμιση και όλων των υπόλοιπων υφιστάμενων ΚΕΛ – από τη Μεταμόρφωση, έως το Θριάσιο και από το Κορωπί-Παιανία έως τα Μέγαρα. Οι νέες μονάδες σε Ραφήνα και Μαραθώνα περιλαμβάνουν στον σχεδιασμό τους δυνατότητα ανακύκλωσης υδάτων, όπως και το ΚΕΛ εντός του project στο Ελληνικό όπου το επεξεργασμένο νερό θα χρησιμοποιείται για άρδευση.
Η τιμολογιακή πολιτική του ανακυκλωμένου νερού αποτελεί επίσης κρίσιμο εργαλείο για την επιτυχία της στρατηγικής. Οι συζητήσεις με τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων προχωρούν με στόχο ένα ξεκάθαρο πλαίσιο, που θα καθιστά το ανακυκλωμένο νερό σημαντικά πιο οικονομικό από το πόσιμο, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που τα τιμολόγια ύδατος για τη βιομηχανία αυξάνονται.
Το έργο «Ψυτάλλεια 3.0» εντάσσεται σε ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό ο οποίος συνδέεται με την αναβάθμιση της υδροδότησης της Αττικής και περιλαμβάνει το μεγάλο έργο της εκτροπής των ποταμών Κρικελιώτη και Καρπενησιώτη προς τον Εύηνο («Εύρυτος»), αλλά και άμεσες παρεμβάσεις για ενίσχυση του συστήματος, όπως είναι η ενεργοποίηση των 11 γεωτρήσεων στη νοτιοανατολική Υλίκη, στην περιοχή «Ούγγροι» (4 έχουν τεθεί σε λειτουργία και οι υπόλοιπες στα τέλη Απριλίου), η αξιοποίηση των υπόγειων αποθεμάτων του Βοιωτικού Κηφισού κ.ά.
