FAO: Μια παρατεταμένη κρίση στα Στενά του Ορμούζ θέτει σε κίνδυνο τα αγροδιατροφικά συστήματα

Μια παρατεταμένη κρίση στα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στα παγκόσμια αγροδιατροφικά συστήματα, προειδοποίησε ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO).

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμο σημείο διέλευσης για το παγκόσμιο εμπόριο, ιδίως για την ενέργεια και τα λιπάσματα. Οποιαδήποτε σημαντική διακοπή στη λειτουργία του θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα τη διαθεσιμότητα και το κόστος αυτών των βασικών εισροών για τη γεωργία.

Oι διαταραχές στις προμήθειες ενέργειας οδηγούν σε αύξηση του κόστους παραγωγής τροφίμων

«Ο χρόνος τρέχει» και τα ημερολόγια καλλιεργειών θέτουν τις φτωχότερες χώρες σε μεγαλύτερο κίνδυνο από σπάνιες και ακριβές εισροές λιπασμάτων και ενέργειας, δήλωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος του FAO, Μάξιμο Τορέρο, σε ένα εκτενές podcast με τον Ντέιβιντ Λαμπορντ, διευθυντή του Τμήματος Οικονομίας Αγροδιατροφής του FAO.

Σύμφωνα με τον FAO, οι διαταραχές στις προμήθειες ενέργειας οδηγούν σε αύξηση του κόστους παραγωγής τροφίμων, ενώ η περιορισμένη πρόσβαση σε λιπάσματα μπορεί να μειώσει τις αποδόσεις των καλλιεργειών. Αυτό, με τη σειρά του, ενδέχεται να οδηγήσει σε άνοδο των τιμών των τροφίμων και να εντείνει τις πιέσεις στην επισιτιστική ασφάλεια, ιδιαίτερα στις πιο ευάλωτες χώρες.

«Το τελευταίο πράγμα που θέλουμε είναι χαμηλότερες αποδόσεις καλλιεργειών και υψηλότερες τιμές βασικών προϊόντων και πληθωρισμός τροφίμων για το επόμενο έτος», δήλωσε ο Τορέρο, σημειώνοντας ότι αυτό πιθανότατα θα αναγκάσει τις χώρες να εφαρμόσουν πολιτικές για τη μείωση των εγχώριων τιμών των τροφίμων, προκαλώντας υψηλότερα επιτόκια και ως αποτέλεσμα πιθανή επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης σε όλο τον κόσμο.

Ο χρόνος είναι κρίσιμος, προειδοποιεί ο FAO

Ο οργανισμός επισημαίνει ότι ο χρόνος είναι κρίσιμος, καθώς οι αγρότες σε πολλές περιοχές πρέπει να λάβουν άμεσα αποφάσεις σχετικά με τις καλλιέργειες της επόμενης περιόδου. Η αβεβαιότητα σχετικά με τη διαθεσιμότητα και το κόστος των εισροών μπορεί να τους αναγκάσει να μειώσουν τις εκτάσεις καλλιέργειας ή να στραφούν σε λιγότερο απαιτητικές αλλά και λιγότερο αποδοτικές επιλογές.

Επιπλέον, υπάρχει ο κίνδυνος οι χώρες να υιοθετήσουν πολιτικές όπως περιορισμούς στις εξαγωγές, προκειμένου να προστατεύσουν τις εγχώριες αγορές τους. Τέτοια μέτρα, ωστόσο, θα μπορούσαν να επιδεινώσουν την κατάσταση σε παγκόσμιο επίπεδο, μειώνοντας τη διαθεσιμότητα τροφίμων στις διεθνείς αγορές.

«Βρισκόμαστε σε μια κρίση εισροών. Δεν θέλουμε να την κάνουμε καταστροφή», δήλωσε ο Λαμπορντ. «Η διαφορά εξαρτάται από τις ενέργειες που θα αναλάβουμε».

Να εξεταστούν προληπτικές ενέργειες

Ο FAO καλεί τις κυβερνήσεις να αποφύγουν τέτοιες πολιτικές και να ενισχύσουν τη διεθνή συνεργασία, προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία των αγορών και η πρόσβαση σε βασικά αγαθά. Τονίζει επίσης την ανάγκη στήριξης των πιο ευάλωτων χωρών, ώστε να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις μιας πιθανής κρίσης.

Εάν η αντιπαράθεση στα Στενά του Ορμούζ δεν τερματιστεί γρήγορα, θα πρέπει να εξεταστούν προληπτικές ενέργειες, ιδίως ζητώντας από πολυμερείς οργανισμούς να παρέχουν χρηματοδότηση σε χώρες που κινδυνεύουν να χάσουν την πρόσβαση σε βασικές εισροές λιπασμάτων, δεδομένου ότι η φύτευσή τους έχει ξεκινήσει.

Όπως αναφέρει ο FAO οι εξαγωγές μεταξύ 20% και 45% των βασικών αγροτικών προϊόντων διατροφής βασίζονται στη θαλάσσια διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ. Εάν οι αγρότες παράγουν με λιγότερες εισροές, θα υπάρξουν χαμηλότερες αποδόσεις στις καλλιέργειες, οι οποίες μπορούν να επεκταθούν μέχρι και το 2027, με υψηλότερες τιμές τροφίμων.

Οι περισσότεροι αγρότες αντιμετωπίζουν ήδη μικρά περιθώρια κέρδους και εάν χρεοκοπήσουν, η παγκόσμια κατάσταση του εφοδιασμού τροφίμων θα είναι χειρότερη για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Οι περιορισμοί στο εμπόριο και τις εξαγωγές επιδείνωσαν τις αυξήσεις των τιμών των τροφίμων σε προηγούμενες κρίσεις, καθώς οι προσπάθειες απομόνωσης των εγχώριων αγορών από τις παγκόσμιες αγορές επιδείνωσαν τις παγκόσμιες συνθήκες.

Οι αγορές λιπασμάτων και ενέργειας είναι ανελαστικές, επομένως οι τιμές μπορούν να αυξηθούν πολύ περισσότερο από ό,τι υποδηλώνουν οι αλλαγές στον όγκο συναλλαγών. Οι αγορές είναι πιθανό να αντιδράσουν πολύ γρήγορα εάν τα πλοία δεν διασχίσουν σύντομα το Στενό.

Σε αντίθεση με τις φυσικές καταστροφές ή τους κλιματικούς παράγοντες όπως το Ελ Νίνιο , ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ «είναι κάτι που οι κυβερνήσεις μπορούν να επιλύσουν και πρέπει να επιλύσουν», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τορέρο. Οι αγρότες αντιμετωπίζουν ήδη μικρά περιθώρια κέρδους και εάν χρεοκοπήσουν, η κατάσταση του εφοδιασμού τροφίμων θα είναι χειρότερη για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.