Η επικείμενη χαλάρωση των κανόνων για τις εξαγωγές όπλων από την Ιαπωνία έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον από τη Βαρσοβία έως τη Μανίλα, σύμφωνα με το Reuters, καθώς ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διστάζει ως προς τις δεσμεύσεις ασφαλείας προς τους συμμάχους και οι πόλεμοι στο Ιράν και την Ουκρανία επιβαρύνουν τις προμήθειες όπλων των ΗΠΑ.
Μεταξύ των πιθανών νέων πελατών συγκαταλέγονται ο πολωνικός στρατός και το ναυτικό των Φιλιππίνων
Το κυβερνών κόμμα της πρωθυπουργού Σανάε Τακαΐτσι ενέκρινε τις αλλαγές αυτή την εβδομάδα, καθώς η ίδια προσπαθεί να αναζωογονήσει τη στρατιωτική βιομηχανική βάση της χώρας που μετά τον πυρηνικό όλεθρο που βίωσε σε Χιροσίμα και Ναγκασάκι ακολουθούσε φιλειρηνική πολιτική. Η κυβέρνησή της θα υιοθετήσει επίσημα τους νέους κανόνες ήδη από αυτό το μήνα, όπως δήλωσαν τρεις Ιάπωνες κυβερνητικοί αξιωματούχοι στο Reuters.
Παρά το γεγονός ότι έχει απομονωθεί σε μεγάλο βαθμό από τις παγκόσμιες αγορές όπλων μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Ιαπωνία δαπανά αρκετά για τις δικές της ένοπλες δυνάμεις – 60 δισεκατομμύρια δολάρια φέτος – ώστε να διατηρεί μια σημαντική αμυντική βιομηχανία, ικανή να κατασκευάζει προηγμένα συστήματα όπως υποβρύχια και μαχητικά αεροσκάφη.
Μεταξύ των πιθανών νέων πελατών συγκαταλέγονται ο πολωνικός στρατός και το ναυτικό των Φιλιππίνων, τα οποία βρίσκονται σε διαδικασία εκσυγχρονισμού εν μέσω περιφερειακών προκλήσεων ασφαλείας, σύμφωνα με συνεντεύξεις του Reuters με Ιάπωνες αξιωματούχους και ξένους διπλωμάτες στο Τόκιο. Οι αμυντικοί κλάδοι των κολοσσών Toshiba και Mitsubishi Electric
προσλαμβάνουν προσωπικό και αυξάνουν την παραγωγική τους ικανότητα για να αξιοποιήσουν τη ζήτηση, δήλωσαν στελέχη τους, παρέχοντας λεπτομέρειες που δεν είχαν δημοσιοποιηθεί προηγουμένως.
Η Ιαπωνία εξάγει μεταχειρισμένες φρεγάτες στις Φιλιππίνες
Μία από τις πρώτες συμφωνίες που η κυβέρνηση της Τακαΐτσι αναμένεται να εγκρίνει αφορά τις εξαγωγές μεταχειρισμένων φρεγατών στις Φιλιππίνες, οι οποίες βρίσκονται σε ναυτική αντιπαράθεση με το Πεκίνο στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας, σύμφωνα με δύο Ιάπωνες αξιωματούχους. Το Reuters είναι το πρώτο που αναφέρει το χρονοδιάγραμμα της πιθανής πώλησης, η οποία ενδέχεται να ακολουθηθεί από συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας, ανέφεραν οι αξιωματούχοι.
Η Βαρσοβία και το Τόκιο μπορούν να βοηθήσουν στην κάλυψη των κενών στα οπλοστάσια της κάθε πλευράς, συνεργαζόμενες σε τομείς όπως τα συστήματα αντι-drone και ηλεκτρονικού πολέμου, δήλωσε ο Μαρίους Μπογκούζεφσκι, αναπληρωτής επικεφαλής της αποστολής της πολωνικής πρεσβείας στην Ιαπωνία.
«Υπάρχουν ορισμένα εμπόδια που μπορούμε να ξεπεράσουμε με τη συμμετοχή της Ιαπωνίας», πρόσθεσε, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες για συγκεκριμένες συμφωνίες. Η πολωνική WB Group, ένας από τους μεγαλύτερους ιδιωτικούς αμυντικούς εργολάβους της Ευρώπης, υπέγραψε πέρυσι μια προσωρινή συμφωνία για drones με τον ιαπωνικό κατασκευαστή αεροσκαφών ShinMaywa.
Μείωση εξάρτησης από αμερικανικά όπλα
Τρεις άλλοι Ευρωπαίοι διπλωμάτες ανέφεραν ότι η χαλάρωση της ιαπωνικής πολιτικής προσέφερε την ευκαιρία να μειωθεί η έντονη εξάρτησή τους από την αμερικανική παραγωγή όπλων, η οποία έχει επιβαρυνθεί λόγω των συγκρούσεων. Η απρόβλεπτη συμπεριφορά του Τραμπ, όπως οι απειλές του να αποχωρήσει από τη συμμαχία ασφαλείας του ΝΑΤΟ και να εισβάλει στη Γροιλανδία, έχουν επίσης εντείνει την προσπάθεια για διαφοροποίηση, σύμφωνα με τους διπλωμάτες, οι οποίοι ζήτησαν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους για να συζητήσουν ευαίσθητα θέματα.
«Οι προσφορές έρχονται από παντού», δήλωσε ο Masahiko Arai, ανώτερος αντιπρόεδρος της μονάδας άμυνας της Mitsubishi Electric, η οποία έχει προσθέσει προσωπικό στο Λονδίνο και τη Σιγκαπούρη για να διευκολύνει τις εξαγωγές αμυντικού εξοπλισμού.
Το γραφείο της Τακαΐτσι αρνήθηκε να απαντήσει σε συγκεκριμένες ερωτήσεις για αυτό το θέμα, παραπέμποντας αντ’ αυτού το Reuters σε μια ομιλία της στις 20 Φεβρουαρίου, όπου δήλωσε ότι επανεξετάζει τους ελέγχους για να ενισχύσει την αμυντική παραγωγή της Ιαπωνίας και να ενισχύσει τις δυνατότητες των συμμάχων.
Η αναθεώρηση της εξαγωγικής πολιτικής του Τόκιο είχε ενθαρρυνθεί στο παρελθόν από διαδοχικές αμερικανικές κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένης και αυτής του Τραμπ, οι οποίες επιθυμούσαν οι σύμμαχοι να συνεισφέρουν περισσότερο στις συλλογικές αμυντικές προσπάθειες.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι δεν απάντησε σε ερωτήσεις του Reuters σχετικά με τις αλλαγές στην ιαπωνική πολιτική, αλλά ανέφερε ότι οι δύο χώρες ήταν πιο κοντά από ποτέ υπό την ηγεσία του Τραμπ και της Τακαΐτσι.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας δεν απάντησε αμέσως σε ερωτήσεις σχετικά με την πιθανή αποστολή ιαπωνικών φρεγατών στις Φιλιππίνες. Η εκπρόσωπος του υπουργείου, Μάο Νινγκ, δήλωσε στους δημοσιογράφους τον Απρίλιο ότι το Πεκίνο ανησυχεί για τις αλλαγές στην πολιτική εξαγωγών όπλων του Τόκιο και ότι θα πρέπει να «ενεργεί με σύνεση στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας».
Επιχειρηματική δραστηριότητα με ρίσκο
Τα πρώτα βήματα της Ιαπωνίας για τη χαλάρωση των κανόνων ξεκίνησαν πριν από περισσότερο από μια δεκαετία, όταν ο μέντορας της Τακαΐτσι, ο Σίνζο Άμπε, χαλάρωσε μια σχεδόν καθολική απαγόρευση των εξαγωγών, προκειμένου να ενθαρρύνει την κοινή ανάπτυξη όπλων με συμμάχους, η οποία θα βοηθούσε στην αντιμετώπιση της αυξανόμενης στρατιωτικής ισχύος της Κίνας.
Ωστόσο, η προσπάθεια αυτή σε μεγάλο βαθμό σταμάτησε, καθώς παρέμειναν σε ισχύ πολλοί περιορισμοί, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούσαν τον θανατηφόρο εξοπλισμό. Οι εταιρείες συνέχισαν να αποφεύγουν τις πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού στο εξωτερικό.
Ενθουσιασμένη από τη συντριπτική εκλογική νίκη και χωρίς πλέον τον μακροχρόνιο εταίρο της συνασπιστικής κυβέρνησης που αντιτάχθηκε σε πιο ριζοσπαστικές αλλαγές, η Τακαΐτσι ελπίζει ότι η τελευταία χαλάρωση των περιορισμών θα ωθήσει τις βιομηχανίες όπλων να αυξήσουν την παραγωγική ικανότητα που χρειάζεται η Ιαπωνία για μια σημαντική στρατιωτική ενίσχυση.
Ορισμένες ιαπωνικές εταιρείες άμυνας δηλώνουν ότι είναι έτοιμες να αλλάξουν κατεύθυνση.
Η Toshiba, κατασκευάστρια συστημάτων αεροπορικής άμυνας, δήλωσε στο Reuters ότι σχεδιάζει να προσλάβει περίπου 500 άτομα τα επόμενα τρία χρόνια και κατασκευάζει νέες εγκαταστάσεις δοκιμών και παραγωγής. Έχει επίσης ιδρύσει ένα νέο τμήμα για τη διαχείριση των εξαγωγών αμυντικού εξοπλισμού.
«Ο κίνδυνος για τη φήμη δεν είναι αυτός που ήταν παλιά», δήλωσε ο Κέντζι Κομπαγιάσι, αντιπρόεδρος του τμήματος άμυνας της Toshiba.
Ορισμένες μεγάλες ιαπωνικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται παράλληλα στον τομέα του αμυντικού εξοπλισμού και παράγουν επίσης καταναλωτικά αγαθά έχουν εκφράσει ανησυχίες ότι οι πωλήσεις όπλων θα αποθαρρύνουν το ευρύτερο φάσμα των πελατών τους.
«Αντί να ανησυχούμε για αυτό, εστιάζουμε στην εκπλήρωση του ρόλου μας και στην ανάπτυξη της επιχείρησης», δήλωσε ο Kobayashi.
Μια αγγελία πρόσληψης της Mitsubishi Electric – της οποίας τα προϊόντα περιλαμβάνουν ψυγεία και πυραύλους – που εξέτασε το Reuters, δείχνει ότι η εταιρεία προσλαμβάνει προσωπικό για θέση πωλήσεων στο εξωτερικό που καλύπτει μαχητικά αεροσκάφη και άλλες στρατιωτικές εξαγωγές.
Η ζήτηση για ολοκληρωμένα συστήματα είναι ισχυρότερη στην Ασία, ενώ η Ευρώπη, η Αυστραλία και οι Ηνωμένες Πολιτείες προσφέρουν αγορές για εξαρτήματα και συν-ανάπτυξη νέων προϊόντων, δήλωσε ο Arai, στέλεχος του τμήματος άμυνας της Mitsubishi Electric.
Αναμένει ότι οι συνολικές πωλήσεις της μονάδας του, συμπεριλαμβανομένων των εγχώριων και των διεθνών, θα αυξηθούν κατά 50% και θα φτάσουν τα 600 δισεκατομμύρια γιεν (3,8 δισεκατομμύρια δολάρια) έως το 2031.
Ενώ το Τόκιο αναμένεται να διατηρήσει αυστηρούς ελέγχους στην αποστολή όπλων σε ζώνες συγκρούσεων, ακόμη και η Ουκρανία διέκρινε μια ευκαιρία.
Το εμπορικό επιμελητήριο του Κιέβου στο Τόκιο θα ιδρύσει σύντομα μια νέα βιομηχανική ομάδα ουκρανικών και ιαπωνικών εταιρειών κατασκευής drones για να προωθήσει την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, σε χρονική στιγμή που συμπίπτει με τις αλλαγές στους κανόνες, όπως δήλωσε αποκλειστικά στο Reuters η επικεφαλής του, Kateryna Yavorska.
