Προς μια αντιπαράθεση υψηλού διακυβεύματος για την ηγεσία της Fed φαίνεται να οδεύουν Ντόναλντ Τραμπ και Τζερόμ Πάουελ, καθώς αυξάνεται η αβεβαιότητα σχετικά με το εάν ο προτιμώμενος από τον Τραμπ διάδοχος, Κέβιν Γουόρς, μπορεί να επιβεβαιωθεί πριν λήξει η θητεία του Πάουελ στις 15 Μαΐου.
Ο Γουόρς πρόκειται να εμφανιστεί ενώπιον της τραπεζικής επιτροπής της Γερουσίας, αλλά δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα λάβει το «πράσινο φως». Ο ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τομ Τίλις έχει δηλώσει ότι θα εμποδίσει την προώθηση του υποψηφίου, εάν το υπουργείο Δικαιοσύνης δεν σταματήσει την έρευνά του για τον Πάουελ, αναφέρουν οι Financial Times.
Αυτή η έρευνα, η οποία αφορά τον χειρισμό της ανακαίνισης των κεντρικών γραφείων της Fed ύψους 2,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων, έχει γίνει κεντρικό σημείο ανάφλεξης στη διαμάχη.
Ο Τραμπ έχει καταστήσει σαφές ότι δεν είναι διατεθειμένος να υποχωρήσει. Προειδοποίησε ότι θα απολύσει τον Πάουελ αν δεν παραιτηθεί «έγκαιρα», ενώ αρνείται επίσης να σταματήσει την έρευνα. Αυτό έχει αυξήσει την πιθανότητα άμεσης σύγκρουσης εάν ο Γουόρς δεν εγκριθεί εγκαίρως.
Ακόμα και πέρα από την επιτροπή, η ευρύτερη ανησυχία των Ρεπουμπλικανών για την έρευνα είναι ότι θα μπορούσε να δυσκολέψει τον Γουόρς να εξασφαλίσει τις 51 ψήφους της Γερουσίας που απαιτούνται για την επιβεβαίωση, καθώς ορισμένοι τη θεωρούν απειλή για την ανεξαρτησία της Fed.
Κέβιν Γουόρς
Μπορεί ο Πάουελ να παραμείνει επικεφαλής της Fed;
Στην καρδιά της διαμάχης βρίσκεται ένα νομικό και συνταγματικό ερώτημα: έχει ο Πάουελ το δικαίωμα να παραμείνει στη θέση του εάν δεν επικυρωθεί διάδοχος; Ο ίδιος ο Πάουελ ήταν κατηγορηματικός. «Εάν ο διάδοχός μου δεν επικυρωθεί μέχρι το τέλος της θητείας μου ως πρόεδρος, θα υπηρετήσω ως προσωρινός πρόεδρος μέχρι να επικυρωθεί», είπε. «Αυτό ορίζει ο νόμος και αυτό θα κάνουμε σε αυτή την περίπτωση».
Αυτή η θέση υποστηρίζεται από τον Νόμο περί Ομοσπονδιακής Τράπεζας, ο οποίος ορίζει ότι τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου «θα συνεχίσουν να υπηρετούν μέχρι να διοριστούν οι διάδοχοί τους». Το τετελεσμένο επίσης ευνοεί την ερμηνεία του Πάουελ. Ο ίδιος διετέλεσε προσωρινός πρόεδρος για αρκετούς μήνες το 2022, εν αναμονή της επικύρωσής του από τη Γερουσία για δεύτερη θητεία.
Ωστόσο, ορισμένοι από τους συμμάχους του Τραμπ υποστηρίζουν ότι ο πρόεδρος θα μπορούσε να διορίσει έναν άλλο διοικητή της Fed ως προσωρινό πρόεδρο στο μεσοδιάστημα. Επικαλούνται ένα νομικό υπόμνημα από την κυβέρνηση Κάρτερ που υποδηλώνει ότι μια τέτοια κίνηση μπορεί να είναι δυνατή. Ένα υπόμνημα του 1983 από τον Τζον Ρόμπερτς -νυν πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου- ανέφερε ομοίως ότι ο πρόεδρος «μπορεί να διορίσει οποιοδήποτε μέλος του διοικητικού συμβουλίου προσωρινό πρόεδρο» εάν εκκρεμεί υποψηφιότητα.
Παρά τα επιχειρήματα αυτά, πολλοί νομικοί εμπειρογνώμονες παραμένουν επιφυλακτικοί. Ο Λεβ Μενάντ, καθηγητής νομικής στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, δήλωσε στους FT: «Η σύντομη απάντηση είναι ότι ο Πάουελ έχει την εξουσία να παραμείνει», προσθέτοντας ότι δεν υπάρχει «νομική βάση» για να διορίσει ο πρόεδρος κάποιον άλλο στη θέση του. Χαρακτήρισε επίσης την ανάλυση της εποχής Κάρτερ ως «πολύ αδύναμα αιτιολογημένη».
Αν ο Τραμπ επιχειρούσε να απολύσει τον Πάουελ, ο πρόεδρος της Fed σχεδόν σίγουρα θα προσέφευγε σε αγωγή, πυροδοτώντας ενδεχομένως μια περίοδο αβεβαιότητας σχετικά με το ποιος είναι υπεύθυνος για την πιο σημαντική κεντρική τράπεζα στον κόσμο.
Ο Πάουελ παραμένει στο ΔΣ
Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από τον ευρύτερο ρόλο του Πάουελ. Αν και η θητεία του ως προέδρου λήγει τον Μάιο, η θέση του ως μέλους του διοικητικού συμβουλίου της Fed διαρκεί έως τον Ιανουάριο του 2028. Παραδοσιακά, οι πρόεδροι της Fed αποχωρούν από το διοικητικό συμβούλιο μόλις αναλάβει τα καθήκοντά του ένας διάδοχος, αλλά ο Πάουελ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι μπορεί να μην ακολουθήσει αυτό το προηγούμενο αυτήν τη φορά.
Έχει υποδείξει ότι θα παραμείνει στο διοικητικό συμβούλιο μέχρι το υπουργείο Δικαιοσύνης περατώσει την έρευνα, δηλώνοντας ότι δεν θα παραιτηθεί μέχρι να «τελειώσει οριστικά, με διαφάνεια και οριστικότητα». Ο Πάουελ και ορισμένοι από τους συμμάχους του πιστεύουν ότι η έρευνα έχει πολιτικά κίνητρα, συνδεδεμένη με την επανειλημμένη κριτική του Τραμπ προς την Fed επειδή δεν μείωσε τα επιτόκια. Ο Τραμπ έχει επιτεθεί στο παρελθόν στον Πάουελ με προσωπικούς όρους, αποκαλώντας τον «ηλίθιο» και «πεισματάρη».
Καθώς οι εντάσεις κλιμακώνονται, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η διαμάχη κινδυνεύει να υπονομεύσει τόσο την ανεξαρτησία της Fed όσο και την πιθανή ηγεσία του Γουόρς.
Ακόμα κι αν τελικά επιβεβαιωθεί ο διορισμός του Γουόρς, η συνεχιζόμενη παρουσία του Πάουελ στο διοικητικό συμβούλιο – σε συνδυασμό με την πολιτική διαμάχη γύρω από τη θέση του – θα μπορούσε να περιπλέξει τις προσπάθειες αναμόρφωσης της νομισματικής πολιτικής.
Εν τω μεταξύ, η αντιπαράθεση υπογραμμίζει ένα ευρύτερο θεσμικό ερώτημα: πόση επιρροή μπορεί να ασκήσει ένας πρόεδρος σε μια ανεξάρτητη κεντρική τράπεζα και τι συμβαίνει όταν αυτή η ανεξαρτησία δοκιμάζεται σε πραγματικό χρόνο.
