Shrinkflation: ‘Ερχονται βαριές «καμπάνες»

Ένα ακόμη «όπλο στη φαρέτρα» κατά της ακρίβειας προσθέτει το υπουργείο Ανάπτυξης, αυτή τη φορά για να αντιμετωπίσει το φαινόμενο Shrinkflation. Την πρακτική, δηλαδή, να μειώνεται η ποσότητα προϊόντων, χωρίς όμως να μειώνεται αντιστοίχως και η τιμή πώλησης προς τον καταναλωτή.

Η ρύθμιση για το Shrinkflation

Ειδικότερα, στο πλαίσιο ενίσχυσης του πλαισίου προστασίας του καταναλωτή έναντι αθέμιτων πρακτικών στο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης περιλαμβάνεται ρύθμιση, που επιβάλλει την υποχρεωτική σήμανση σε προϊόντα των οποίων η ποσότητα μειώνεται χωρίς να υπάρχει αντίστοιχη μείωση της τιμής.

Στόχος εν προκειμένω είναι οι καταναλωτές να γνωρίζουν ότι στα εν λόγω προϊόντα έχουν γίνει έμμεσες ανατιμήσεις – κάτι δηλαδή ως «τιμωρία» προς τις επιχειρήσεις που έχουν ακολουθήσει αυτή την εμπορική πρακτική. Η πρακτική Shrinkflation εμφανίστηκε στην εγχώρια αγορά και είχε λάβει διαστάσεις περί το 2022, μετά την κρίση που προκάλεσε ο πόλεμος στην Ουκρανία.

Ούτως ή άλλως η πρακτική αυτή μόνον απαρατήρητη δεν μπορούσε να περάσει από τους καταναλωτές. Μάλιστα, στο πλαίσιο της έρευνας ΕΥ Future Consumer Index Ελλάδα 2025, τέσσερις στους πέντε καταναλωτές (79%) δήλωναν ότι έχουν παρατηρήσει ότι κάποια brands έχουν μειώσει το μέγεθος συσκευασίας τους, ενώ οι τιμές τους είναι ίδιες ή υψηλότερες.

«Τσουχτερά» πρόστιμα

Στην περίπτωση που επιχειρήσεις μειώσουν ποσότητα προϊόντος και δεν έχουν την ανάλογη σήμανση επί της συσκευασίας τότε θα βρεθούν αντιμέτωπες με υψηλά πρόστιμα, τα οποία φτάνουν έως και τα 2.000.000 ευρώ.

Οι τεχνικές λεπτομέρειες της σήμανσης, το είδος, το περιεχόμενο και το μέγεθος, καθώς και η διαδικασία ελέγχου, η κλιμάκωση των προστίμων και κάθε αναγκαία εφαρμοστική διάταξη, θα γίνουν γνωστά με σχετική υπουργική απόφαση. Και φυσικά αρμόδια Αρχή για την παρακολούθηση εφαρμογής της ρύθμισης θα είναι η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχους της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή.

Συμβαίνει και …αλλού

Η πρακτική του shrinkflation φυσικά και δεν είναι ελληνικό φαινόμενο και μέτρα για την αντιμετώπισή του έχουν ήδη υιοθετηθεί σε χώρες όπως η Γαλλία και η Ιταλία, όπου οι κυβερνήσεις εφάρμοσαν κανόνες το 2024 που υποχρεώνουν τους λιανοπωλητές να ενημερώνουν τους πελάτες για τέτοιες πρακτικές.

Εκπρόσωποι γνωστών πολυεθνικών είχαν «δικαιολογήσει» την τακτική τους αυτή με αναφορές στις αυξημένες τιμές των πρώτων υλών. Είναι χαρακτηριστικό ότι το shrinkflation ήταν και σημείο αντιπαράθεσης προμηθευτών και λιανεμπόρων, με τους τελευταίους να διαμαρτύρονται γι’ αυτήν την πρακτική.

Αλυσίδες όπως η Intermarché και η Carrefour το 2024 είχαν τοποθετήσει ειδικές προς τον καταναλωτή προειδοποιητικές σημάνσεις σε προϊόντα των οποίων ο όγκος είχε μειωθεί αλλά όχι η τιμή.