Ευρώπη: Τι ισχύει με την ανεργία στην Ευρώπη

Η ανεργία στην Ευρώπη παραμένει ένα σημαντικό πρόβλημα, με τους νέους να υπερεκπροσωπούνται σταθερά μεταξύ των ανέργων.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει υψηλά ποσοστά ανεργίας των νέων, ιδίως σε χώρες όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ιταλία, η Ελλάδα αλλά και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Οι συνέπειες είναι βαθιές. Οι άνεργοι νέοι είναι πιο ευάλωτοι στη ριζοσπαστικοποίηση και την κοινωνική αναταραχή.  Το brain drain και η μετανάστευση είναι επίσης μία από τις συνέπειες.

Οι νέοι συχνά περνούν χρόνια αναζητώντας εργασία, κάτι που μπορεί να αναβάλει βασικά γεγονότα της ζωής, όπως ο γάμος, η απόκτηση κατοικίας και η συμμετοχή στα κοινά.

Το σημερινό οικονομικό σύστημα επιδεινώνει το μειονέκτημα, αφήνοντας πολλούς οικονομικά αποκλεισμένους.

Στην ανεργία οι νέοι με πτυχίο στην Ελλάδα

Η Ελλάδα, που ιστορικά πια είναι μία από τις χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας των νέων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, συνεχίζει να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις στην αγορά εργασίας.

Παρότι τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί μείωση των ποσοστών ανεργίας, η χώρα μας εξακολουθεί να βρίσκεται σε υψηλές θέσεις στην ευρωπαϊκή κατάταξη.

Μετά από μια μακροχρόνια οικονομική κρίση, που εκτόξευσε τη νεανική ανεργία, οι δείκτες απασχόλησης στην Ελλάδα ναι μεν ανακάμπτουν αλλά εξακολουθούν να παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.

Παρά τη μείωση του ποσοστού, τον Νοέμβριο του 2025 καταγράφηκαν νέες εγγραφές ανέργων, γεγονός που δείχνει ότι η νεανική ανεργία παραμένει μια δυναμική πρόκληση.

Η συνεχιζόμενη ακρίβεια και η συρρίκνωση του διαθέσιμου εισοδήματος φαίνεται πως λειτουργούν ως οι κύριοι επιταχυντές αυτής της φυγής. Το γεγονός ότι η τάση αυτή παραμένει ισχυρή, παρά τις προσδοκίες για ανάκαμψη, υπογραμμίζει το χάσμα μεταξύ των αναγκών επιβίωσης και των ευκαιριών που προσφέρει η χώρα.

Παράλληλα, η Ελλάδα φαίνεται ότι «εκδικείται» τους πτυχιούχους της.

Οι νέοι που δεν σπουδάζουν αλλά ούτε δουλεύουν, περιγράφονται στις διεθνείς και ευρωπαϊκές στατιστικές με το ακρωνύμιο ΝΕΕΤs – Νot in Employment, Education or Training.

Τα ποσοστά των ΝΕΕΤs ανάμεσα στους νέους θεωρούνται εξίσου αν όχι περισσότερο κρίσιμα από τη νεανική ανεργία, καθώς αντανακλούν τις δυσκολίες μετάβασης από την εκπαίδευση και την κατάρτιση στην απασχόληση.

Μετά από μια μακροχρόνια οικονομική κρίση, που εκτόξευσε τη νεανική ανεργία, οι δείκτες απασχόλησης στην Ελλάδα ανακάμπτουν και μαζί τους μειώνονται τα ποσοστά των NEETs.

Παρά τη βελτίωση, η χώρα μας εξακολουθεί να έχει αισθητά υψηλότερο ποσοστό νέων 15-29 ετών εκτός εργασίας, εκπαίδευσης ή κατάρτισης από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, στο 14,2% έναντι 11,1%. Πρόκειται για το τέταρτο υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ των 27, μετά τη Ρουμανία, την Ιταλία και τη Λιθουανία.

Επίσης παραμένει μακριά από τον στόχο που έχει θέσει η ΕΕ για μείωση των ΝΕΕΤs στο 9% ως το 2030.

Οι νεαροί Βρετανοί μαστίζονται από την ανεργία

«Η οικονομική πίεση ωθεί τους νέους προς την κρίση. Για πολλούς, η πρόσβαση σε ευκαιρίες δεν έχει να κάνει μόνο με το πού υπάρχουν θέσεις εργασίας, αλλά και με το ποιος μπορεί να αντέξει οικονομικά να τις αποκτήσει», δήλωσε η Άλις Χέντι, ιδρύτρια του φιλανθρωπικού οργανισμού Ripple, στο GB News.

«Δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να πληρώσουν το εισιτήριο των 18 λιρών την ημέρα με επιστροφή προς Μάντσεστερ ή Σέφιλντ».

Αυτές οι δύο πραγματικότητες καθορίζουν πλέον την εμπειρία μιας γενιάς νέων Βρετανών που επιθυμούν απεγνωσμένα να εργαστούν, αλλά μένουν ολοένα και πιο αποκλεισμένες από ευκαιρίες λόγω του αυξανόμενου κόστους πρόσβασης σε αυτές.

Ο Πολ Μπόχαν, διευθύνων σύμβουλος του φιλανθρωπικού οργανισμού Zink με έδρα το Μπάξτον, δήλωσε στο GB News ότι για πολλούς νέους σε απομονωμένες πόλεις, ακόμη και η εξασφάλιση καλύτερα αμειβόμενων θέσεων εργασίας είναι οικονομικά αδύνατη.

«Επομένως, εργάζονται τοπικά σε θέσεις εργασίας με κατώτατο μισθό, οι οποίες συχνά είναι μερικής απασχόλησης ή εποχιακές λόγω της εξάρτησης της οικονομίας της Peak District από τον τουρισμό», είπε.

«Η χαμηλά αμειβόμενη, προσωρινή εργασία οδηγεί τους νέους σε έναν κύκλο όπου δυσκολεύονται να ανέβουν την επαγγελματική τους κλίμακα».

Η Άλις Χέντι, ιδρύτρια του φιλανθρωπικού οργανισμού Ripple, δήλωσε στο GB News ότι οι συνέπειες δεν είναι μόνο οικονομικές, αλλά βαθιά προσωπικές.

«Για τους νέους, το φοιτητικό χρέος, τα δυσβάσταχτα ενοίκια και το χάσμα μεταξύ μισθών και κόστους διαβίωσης δημιουργούν μια γενιά που αισθάνεται αποκλεισμένη από τη σταθερότητα πριν καν ξεκινήσει», είπε.

Σοκάρουν οι αριθμοί

Σε αυτό το πλαίσιο, νέα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας (ONS) αποκαλύπτουν το μέγεθος της πρόκλησης.

Περίπου το 16,1% των ατόμων ηλικίας 16 έως 24 ετών είναι άνεργοι, ποσοστό υπερτριπλάσιο του εθνικού ποσοστού 5,1%. Το ποσοστό αυτό δεν περιλαμβάνει όσους δεν αναζητούν ενεργά εργασία λόγω ασθένειας ή σπουδών, γεγονός που υποδηλώνει ότι η πραγματική κλίμακα της αποδέσμευσης μπορεί να είναι υψηλότερη.

Σχεδόν ένα εκατομμύριο νέοι δεν συμμετέχουν σε εκπαίδευση, απασχόληση ή κατάρτιση, σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση που υποστηρίχθηκε από την κυβέρνηση, με τις μεγαλύτερες αυξήσεις να συγκεντρώνονται σε πρώην βιομηχανικές περιοχές.

Τομείς που παραδοσιακά παρείχαν τις πρώτες ευκαιρίες, συμπεριλαμβανομένου του λιανικού εμπορίου και της φιλοξενίας, μειώνουν το προσωπικό ή παγώνουν τις προσλήψεις, καθώς οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν το αυξανόμενο κόστος. Οι θέσεις αποφοίτων έχουν επίσης γίνει πιο δύσκολο να προσπελαστούν, με αποτέλεσμα ακόμη και οι υποψήφιοι με πανεπιστημιακή εκπαίδευση να δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν επαγγελματικές θέσεις εισαγωγικού επιπέδου.

Η Λούσι Γκαμπ, απόφοιτος του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ από τον Ιούλιο του 2025, δήλωσε στο BBC ότι εργάζεται σε ένα καφέ του Λονδίνου ενώ παράλληλα υποβάλλει αιτήσεις για θέσεις εκδοτών, έχοντας υποβάλει περισσότερες από 50 αιτήσεις με μόνο μία συνέντευξη.

«Οι θέσεις εργασίας εισαγωγικού επιπέδου είναι τόσο ανταγωνιστικές και απαιτούν εμπειρία που είναι αδύνατο να αποκτήσεις ενώ παράλληλα σπουδάζεις», είπε.

Ο Άλεξ Χιουκ, 21 ετών, από την κομητεία Ντάραμ, δήλωσε στο BBC ότι πέρασε τέσσερις μήνες άνεργος προτού εξασφαλίσει μια θέση φροντίδας, αφού υπέβαλε αίτηση για 40 θέσεις εργασίας.

Η φυγή μοναδική επιλογή

Ταυτόχρονα, ορισμένοι νέοι εργαζόμενοι επιλέγουν να φύγουν.

Περίπου 90.000 Βρετανοί μετανάστευσαν κατά το έτος έως τα μέσα του 2022, ενώ τομείς όπως η υγειονομική περίθαλψη ήδη βλέπουν μια εκροή ταλέντων, με σχεδόν 10.000 γιατρούς να εγκαταλείπουν το εργατικό δυναμικό του Ηνωμένου Βασιλείου πέρυσι.

Τα πραγματικά εισοδήματα προβλέπεται να μειωθούν κατά περίπου επτά% σε μια περίοδο δύο ετών, σύμφωνα με το Γραφείο Προϋπολογιστικής Ευθύνης (OBR), ενώ η συνολική φορολογική επιβάρυνση βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδό της από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Για κάποιους, ο υπολογισμός είναι όλο και πιο απλός.

Οι υψηλότεροι μισθοί, οι χαμηλότεροι φόροι και η βελτιωμένη ποιότητα ζωής στο εξωτερικό προκαλούν αυτό που ορισμένοι αναλυτές περιγράφουν ως brain drain.