Ως «πλάνη» απέρριψε ο υπουργός Οικονομικών της Πολωνίας το σχέδιο του προέδρου να πουλήσει τα αποθέματα χρυσού της κεντρικής τράπεζας για τη χρηματοδότηση του στρατού αντί να αξιοποιήσει φθηνά δάνεια της ΕΕ που προορίζονται για τον ίδιο σκοπό.
Ο Αντρέι Ντομάνσκι δήλωσε ότι η Βαρσοβία θα επιδιώξει να έχει πρόσβαση στο αμυντικό ταμείο της ΕΕ, ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ, για τη Δράση Ασφάλειας για την Ευρώπη, παρά το προεδρικό βέτο, ακόμη και αν αυτό σήμαινε μειωμένη «ευελιξία» στη χρήση των δανείων για μη στρατιωτικές επενδύσεις.
Αντέδρασε στις προτάσεις του Προέδρου Καρόλ Ναβρόκι και του διοικητή της κεντρικής τράπεζας Άνταμ Γκλαπίνσκι να χρησιμοποιηθούν τα έσοδα από τις πωλήσεις χρυσού ως εναλλακτικός τρόπος χρηματοδότησης των στρατιωτικών δαπανών.
«Αρνούμαι να αποδεχτώ την [ιδέα] του εκσυγχρονισμού του πολωνικού στρατού με βάση την αντανάκλαση των μελλοντικών κερδών της κεντρικής τράπεζας — αρνούμαι», δήλωσε ο Ντομάνσκι στους FT κατά τη διάρκεια ταξιδιού στην Ουάσινγκτον.
Ενώ εναπόκειται στην κεντρική τράπεζα να αποφασίσει πώς θα χρησιμοποιήσει τα αποθεματικά της, το ίδρυμα δεν θα έχει μια τελική εικόνα των ετήσιων κερδών του μέχρι την άνοιξη του 2027, είπε.
«Χρειαζόμαστε πόρους για να εκσυγχρονίσουμε τον πολωνικό στρατό τώρα. Δεν βλέπω κανένα λόγο να περιμένουμε και γι’ αυτό θα χρησιμοποιήσουμε το Safe το συντομότερο δυνατό».
Πέρυσι, η Πολωνία ήταν μεταξύ των μεγαλύτερων αγοραστών χρυσού από τις κεντρικές τράπεζες, κλείνοντας το 2025 με περίπου 550 τόνους μετάλλου, αξίας άνω του ενός τετάρτου των συνολικών αποθεματικών της. Τον Ιανουάριο, ο Γκλαπίνσκι έθεσε έναν νέο στόχο για την Εθνική Τράπεζα της Πολωνίας να κατέχει 700 τόνους.
Πρόεδρος και κεντρικός τραπεζίτης εναντίον κυβέρνησης
Δύο μήνες αργότερα, ο Γκλαπίνσκι τάχθηκε με τον Ναβρόκι στη διαμάχη του με την φιλοευρωπαϊκή κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ για το Safe. Ο Γκλαπίνσκι και ο Ναβρότσκι είναι υποψήφιοι του δεξιού αντιπολιτευόμενου κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη.
Ενώ ο Ναβρότσκι άσκησε βέτο στο νομοσχέδιο Safe της κυβέρνησης, ο Γκλαπίνσκι πρότεινε ότι ο πολωνικός χρυσός θα μπορούσε να πωληθεί και ίσως αργότερα να επαναγοραστεί, ως εναλλακτική λύση στα δάνεια της ΕΕ του προγράμματος Safe.
Ωστόσο, ο Ντομάνσκι δήλωσε ότι τυχόν κέρδη από τις πωλήσεις αποθεμάτων θα μπορούσαν να αντισταθμιστούν από τις κινήσεις των συναλλαγματικών ισοτιμιών κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους και η κεντρική τράπεζα είχε πρόσφατα καταγράψει ζημίες.
Ο Τουσκ έχει αντιταχθεί στο σχέδιο χρήσης των αποθεμάτων χρυσού. Η κυβέρνησή του βρίσκεται σε συνομιλίες με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με τη διοχέτευση δανείων Safe σε ένα υπάρχον ταμείο του πολωνικού στρατού, το οποίο έχει ορισμένους περιορισμούς δαπανών, αλλά δεν απαιτεί προεδρική έγκριση.
Ο Ντομάνσκι δήλωσε ότι η ομάδα του βρίσκεται επίσης σε συνομιλίες για μια άλλη διεθνή πρόταση χρηματοδότησης της άμυνας, που ονομάζεται πολυμερής αμυντικός μηχανισμός.
Υποστηριζόμενο από χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ολλανδία και η Φινλανδία, το MDM θα εκδώσει χρέος που θα υποστηρίζεται από εγγυήσεις από τα μέλη του και θα το χρησιμοποιήσει για αμυντικές προμήθειες, επιτυγχάνοντας οικονομίες κλίμακας και μειώνοντας το κόστος χρηματοδότησης των χωρών μελών.
Η πρόταση, είπε, μπορεί να είναι μια «ενδιαφέρουσα επιλογή» για την Πολωνία. «Η κορυφαία προτεραιότητά μου αυτή τη στιγμή είναι η ασφάλεια, αλλά η ομάδα μου συμμετέχει επίσης στο MDM».
Οι Ντομάνσκι και Γκλαπίνσκι χρησιμοποίησαν επίσης το ταξίδι τους στην Ουάσινγκτον για την εαρινή σύνοδο του ΔΝΤ για να προωθήσουν την υποψηφιότητα της Πολωνίας για ένταξη στην G20.
Οι ΗΠΑ, οι οποίες ασκούν την προεδρία της G20, έχουν προσκαλέσει την Πολωνία να παραστεί στη συνάντηση της ομάδας τον Δεκέμβριο στο Μαϊάμι ως προσκεκλημένη χώρα.
