Περισσότερα από 100 ελληνόκτητα πλοία βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου και του Κόλπου του Ομάν, σύμφωνα με το Υπουργείο Ναυτιλίας, αριθμός πάντως ελαφρώς μειωμένος σε σχέση με τα 184 πλοία που είχαν καταγραφεί στις αρχές Μαρτίου.
Ειδικότερα, στον Περσικό Κόλπο βρίσκονται αυτή τη στιγμή 11 πλοία με ελληνική σημαία, καθώς και δύο ακόμη εκτός αυτού, ενώ στην ευρύτερη περιοχή δραστηριοποιούνται 103 ελληνόκτητα πλοία, την ώρα που η σύγκρουση μεταξύ Ιράν και Ηνωμένες Πολιτείες στα Στενά του Ορμούζ βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.
Αν και οι άμεσες στρατιωτικές επιχειρήσεις έχουν περιοριστεί στο πλαίσιο εκεχειρίας, η ένταση έχει μεταφερθεί πλέον στη ναυσιπλοΐα και στο παγκόσμιο εμπόριο, με καταλήψεις και κατασχέσεις πλοίων και από τις δύο πλευρές. Η φράση «οφθαλμόν αντί οφθαλμού και τάνκερ αντί τάνκερ», που αποδίδεται στον Ιμπραήμ Ρεζαεΐ, εκπρόσωπο της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων και Εθνικής Ασφαλείας του ιρανικού κοινοβουλίου, αποτυπώνει χαρακτηριστικά τη λογική της κλιμάκωσης.
Η κατάληψη δύο πλοίων
Σε αυτό το πλαίσιο, το Ιράν προχώρησε στην κατάληψη δύο πλοίων που συνδέονται με την MSC Mediterranean Shipping Company, ως αντίποινα για προηγούμενη κατάσχεση ιρανικού πλοίου από τις ΗΠΑ. Πρόκειται για τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων «Epaminondas» και «MSC Francesca», τα οποία δέχθηκαν επίθεση ενώ επιχειρούσαν να εξέλθουν από τον Περσικό Κόλπο.
Πιο συγκεκριμένα, το πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων «Epaminondas», ελληνικών συμφερόντων, ναυλωμένο από την MSC, χωρητικότητας περίπου 6.673 TEU και με σημαία Λιβερίας, διέπλεε τα Στενά όταν δέχθηκε επίθεση από ιρανικό κανονιοφόρο, καθώς κατευθυνόταν προς τον Κόλπο του Ομάν. Η επίθεση προκάλεσε σοβαρές ζημιές στη γέφυρα, γεγονός που επηρέασε τη δυνατότητα πλοήγησης. Παρά τις αρχικές αντικρουόμενες πληροφορίες, και την διέψευση απο το ελληνικό Υπουργείο Ναυτιλίας ότι το πλοίο κρατείται, τελικά η πλοιοκτήτρια πλευρά επιβεβαίωσε με νεότερη ανακοίνωση της, σύμφωνα με διεθνή μέσα ενημέρωσης, ότι στο πλοίο έγινε και επιβίβαση από ιρανικές ένοπλες δυνάμεις, ενώ εδώ και δώδεκα ωρες δεν δίνει στίγμα συμφωνα με το marinetraffic. Το πλήρωμα των 21 ναυτικών παραμένει ασφαλές.
Το δεύτερο πλοίο, το «MSC Francesca», επίσης υπό επιχειρησιακή διαχείριση της MSC, είναι μεγαλύτερης χωρητικότητας (περίπου 11.660 TEU). Κατά τη διέλευσή του από τα Στενά δέχθηκε επίσης επίθεση και υπέστη ζημιές τόσο στο κύτος όσο και στη γέφυρα. Σε αντίθεση με το «Epaminondas», το «MSC Francesca» δεν φαίνεται να μετακινήθηκε άμεσα, αλλά παρέμεινε αγκυροβολημένο στο σημείο του περιστατικού, στα εξερχόμενα ύδατα των Στενών, έπειτα από εντολή των ιρανικών αρχών. Το καθεστώς του παραμένει ασαφές, με τις ιρανικές δυνάμεις να υποστηρίζουν ότι έχει καταληφθεί.
Ένα τρίτο περιστατικό αφορά το πλοίο «Euphoria», μικρότερης χωρητικότητας (περίπου 2.468 TEU) και με σημαία Παναμά. Το πλοίο δέχθηκε πυρά ενώ κινούνταν ανατολικά, περίπου οκτώ ναυτικά μίλια δυτικά του Ιράν. Σε αυτή την περίπτωση, δεν αναφέρθηκαν ζημιές ή τραυματισμοί, και το πλοίο κατάφερε να απομακρυνθεί από την περιοχή, καταφεύγοντας κοντά στο λιμάνι του Khor Fakkan στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι Φρουροί της Επανάστασης υποστήριξαν ότι οι ενέργειες αυτές δικαιολογούν την επέμβαση για λόγους «ασφάλειας της ναυσιπλοΐας», ενώ παράλληλα συνέδεσαν τα πλοία με δυτικά συμφέροντα.
Η «απάντηση» των ΗΠΑ
Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες εντείνουν τις επιχειρήσεις επιβολής κυρώσεων και εκτός της περιοχής του Περσικού Κόλπου. Δυνάμεις τους επιβιβάστηκαν στο δεξαμενόπλοιο «Tifani» στον Ινδικό Ωκεανό, στο πλαίσιο επιχείρησης της INDOPACOM, ενώ το πλοίο κατευθυνόταν προς τη Σιγκαπούρη. Το σκάφος είχε ήδη τεθεί σε «μαύρη λίστα» για εμπλοκή σε μεταφορές ιρανικού πετρελαίου, και το Πεντάγωνο χαρακτήρισε την ενέργεια ως μέρος της παγκόσμιας εφαρμογής των αμερικανικών κυρώσεων.
