Μια σιωπηλή οικονομική κρίση φαίνεται να διαμορφώνεται στους διαδρόμους του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), καθώς εσωτερικά έγγραφα αποκαλύπτουν ένα σχέδιο περικοπής δαπανών κατά 10% για το 2026.
Η εξέλιξη έρχεται σε μια στιγμή που ολοένα και περισσότερα κράτη-μέλη καθυστερούν τις εισφορές τους, ενώ οι ΗΠΑ έχουν επιστρέψει σε καθεστώς οφειλών.
Πίεση στα οικονομικά του ΠΟΕ
Σύμφωνα με έγγραφα που περιήλθαν σε γνώση του Reuters, ο οργανισμός – θεματοφύλακας των κανόνων του παγκόσμιου εμπορίου από το 1995 – σχεδιάζει δραστικά μέτρα εξοικονόμησης.
Αυτά περιλαμβάνουν πάγωμα προσλήψεων, μείωση προσωπικού ορισμένου χρόνου και περιορισμό λειτουργικών εξόδων, όπως η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.
Η δημοσιονομική πίεση εντείνεται από το γεγονός ότι 29 μέλη βρίσκονται πλέον υπό διοικητικά μέτρα λόγω καθυστερήσεων πληρωμών. Το πρόβλημα θεωρείται το σοβαρότερο της τελευταίας δεκαετίας.
Το πρόβλημα θεωρείται το σοβαρότερο της τελευταίας δεκαετίας
Οι ΗΠΑ και η «επιστροφή» στις οφειλές
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, παραδοσιακά ο μεγαλύτερος χρηματοδότης του οργανισμού, συγκαταλέγονται σε 10 χώρες που έχουν καθυστερήσει τις εισφορές τους για διάστημα άνω του ενός έτους.
Σύμφωνα με τα ίδια έγγραφα, το ύψος της οφειλής τους ανέρχεται σε 23,09 εκατομμύρια ελβετικά φράγκα, περίπου το 11% του ετήσιου προϋπολογισμού του οργανισμού.
Παραμένει ασαφές πότε – ή αν – η Ουάσινγκτον θα καταβάλει το ποσό.
Όπως δήλωσε νωρίτερα ο εκπρόσωπος εμπορίου των ΗΠΑ, Jamieson Greer, «ο ρόλος του ΠΟΕ στο μέλλον θα είναι περιορισμένος». Πρόσθεσε ότι η χώρα θα στραφεί περισσότερο σε διμερείς και περιφερειακές συμφωνίες.
Οι ιστορικές προκλήσεις και οι πολιτικές εντάσεις
Ο οργανισμός έχει ήδη δοκιμαστεί τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ.
Οι επιθετικοί δασμοί που επιβλήθηκαν τότε ανέτρεψαν τις ισορροπίες στο παγκόσμιο εμπόριο, ενώ από το 2019 παραμένει σε αδράνεια το ανώτατο όργανο επίλυσης διαφορών, λόγω μπλοκαρίσματος των διορισμών.
Το σχέδιο περικοπών και τα επόμενα βήματα
Ο προτεινόμενος προϋπολογισμός προβλέπει μείωση από 204,9 εκατ. σε 183,4 εκατ. ελβετικά φράγκα για το 2026, προκειμένου να καλυφθεί το χρηματοδοτικό κενό μέχρι την καταβολή των οφειλών.
Μεταξύ των μέτρων που εξετάζονται είναι:
- Κατάργηση 39 θέσεων πλήρους απασχόλησης βραχυπρόθεσμου χαρακτήρα
- Αύξηση χρήσης χαμηλόμισθων ασκουμένων
- Περικοπή λειτουργικών εξόδων
Το ζήτημα αναμένεται να συζητηθεί στο προσεχές Γενικό Συμβούλιο του οργανισμού στη Γενεύη.
Οι κλιμακούμενες κυρώσεις για τους οφειλέτες
Βάσει των κανόνων του οργανισμού, τα μέλη που καθυστερούν τις πληρωμές τους υπόκεινται σε κλιμακούμενες κυρώσεις. Στην πρώτη κατηγορία, όπου βρίσκονται σήμερα οι ΗΠΑ, οι εκπρόσωποι δεν μπορούν να προεδρεύσουν σε επιτροπές ούτε να λαμβάνουν ορισμένα επίσημα έγγραφα.
Η οικονομική δυσχέρεια του οργανισμού αναδεικνύει βαθύτερα ζητήματα για το μέλλον της πολυμερούς εμπορικής συνεργασίας, σε μια περίοδο που οι γεωπολιτικές και οικονομικές ισορροπίες μεταβάλλονται ραγδαία.
