Για χρόνια, οι ευρωπαϊκές αγορές πλημμυρίζουν από φθηνά προϊόντα κινεζικών πλατφορμών, με τις κυβερνήσεις και την Ευρωπαϊκή Ένωση να παρακολουθούν αδρανείς. Τώρα, ύστερα από τεράστια πίεση των εμπορικών φορέων και αφού η ζημιά στην ευρωπαϊκή αγορά έχει ήδη γίνει, οι Βρυξέλλες εμφανίζονται να εξετάζουν μέτρα και δασμούς. Για τις ελληνικές και ευρωπαϊκές επιχειρήσεις όμως, η αντίδραση έρχεται πολύ αργά και είναι πολύ λίγη.
Μόνο το 2025 υπολογίζεται ότι περισσότερα από 4,5 δισεκατομμύρια μικροδέματα εισήχθησαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στη συντριπτική τους πλειονότητα από την Κίνα. Τα περισσότερα αξιοποιούσαν το καθεστώς απαλλαγής δασμών για προϊόντα αξίας κάτω των 150 ευρώ, δημιουργώντας μια τεράστια “τρύπα” στην αγορά. Την ίδια στιγμή, οι ελληνικές και ευρωπαϊκές μικρομεσαίες επιχειρήσεις λειτουργούσαν υπό καθεστώς αυστηρής φορολογίας, ενεργειακού κόστους, ασφαλιστικών εισφορών και γραφειοκρατίας.
Το πρόβλημα δεν ήταν άγνωστο. Οι σύνδεσμοι ηλεκτρονικού εμπορίου, οι εμπορικοί σύλλογοι και τα επιμελητήρια προειδοποιούσαν εδώ και χρόνια για αθέμιτο ανταγωνισμό, ανεξέλεγκτες εισαγωγές και προϊόντα αμφίβολης ποιότητας που εισέρχονταν χωρίς ουσιαστικούς ελέγχους. Ωστόσο, οι κυβερνήσεις περιορίστηκαν σε συσκέψεις, ανακοινώσεις και διαπιστώσεις, χωρίς πραγματική πολιτική βούληση για παρέμβαση.
Μερίδιο ευθύνης φέρει και η ελληνική κυβέρνηση, η οποία παρά τις συνεχείς εκκλήσεις της αγοράς δίστασε να προχωρήσει έγκαιρα σε ουσιαστικούς ελέγχους και μέτρα προστασίας του ελληνικού εμπορίου.
Τα στοιχεία πλέον είναι αποκαλυπτικά. Σύμφωνα με έρευνα της ΕΣΕΕ, μόνο το 2025 οι Έλληνες καταναλωτές δαπάνησαν από 529 έως 627 εκατ. ευρώ. Οι αγορές αυτές αντιστοιχούν σχεδόν στο ένα πέμπτο του συνόλου των ηλεκτρονικών συναλλαγών στη χώρα. Οι συνέπειες για την ελληνική οικονομία είναι ήδη βαριές: απώλειες άνω των 100 εκατ. ευρώ σε φόρους, εισφορές και δασμούς, αλλά και έως 5.600 χαμένες θέσεις εργασίας. Αν συνυπολογιστούν οι ευρύτερες επιπτώσεις στην οικονομία, η συνολική ζημιά εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 200 εκατ. ευρώ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται πλέον έτοιμη να επιβάλει νέα τέλη στις πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου και να καταργήσει την απαλλαγή δασμών, όμως το βασικό μέτρο μετατίθεται για το 2028. Για την πραγματική οικονομία, το 2028 μοιάζει αιώνας μακριά. Μέχρι τότε, χιλιάδες επιχειρήσεις θα συνεχίσουν να λειτουργούν υπό καθεστώς άνισου ανταγωνισμού, χάνοντας τζίρο, θέσεις εργασίας και μερίδια αγοράς.
Το κόστος της πολυετούς απραξίας δεν διαγράφεται εκ των υστέρων, καθώς η ζημιά στην αγορά και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις έγινε, παραμένει τεράστια και για πολλούς το παιχνίδι έχει ήδη χαθεί.
Ευδόκιμος (Μάκης) Σαββίδης -Αντιπρόεδρος Εμπορικού συλλόγου Αθηνών (ΕΣΑ),
Αντιπρόεδρος Ελληνικού συνδέσμου ηλεκτρονικού εμπορίου (GRECA) -Εκπρόσωπος για την Ελλάδα & μέλος του ΔΣ της Ευρωπαϊκής ομοσπονδίας ηλεκτρονικού εμπορίου (Ecommerce Europe)
