Η Ασία παγιώνεται ως βασικός εμπορικός εταίρος της Ρωσίας, η οποία δείχνει να εκμεταλλεύεται όλο και περισσότερο τις γεωπολιτικές συμμαχίες της, κυρίως μέσω των BRICS, για να προσπεράσει την, επίσης κλιμακούμενη, απώλεια της Ευρώπης, ως άλλοτε ισχυρού «πελάτη».
Έτσι, το εξωτερικό εμπόριο της Ρωσίας επέστρεψε σε ανάπτυξη κατά το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους, καθώς αυξήθηκαν τόσο οι εξαγωγές όσο και οι εισαγωγές και το εμπορικό πλεόνασμα αυξήθηκε κατά σχεδόν 14%, σύμφωνα με στοιχεία της Ομοσπονδιακής Τελωνειακής Υπηρεσίας.
Αύξηση του ρωσικού εμπορικού πλεονάσματος
Η Ασία παραμένει η κύρια πηγή αυτής της ανοδικής πορείας, καθώς, το μερίδιό της στον εμπορικό κύκλο εργασιών της Ρωσίας συνεχίζει να αυξάνεται, με αιχμή την ανάκαμψη του εμπορίου με την Κίνα.
Σύμφωνα, λοιπόν, με τα στοιχεία της ρωσικής Ομοσπονδιακής Τελωνειακής Υπηρεσίας, τα οποία δημοσίευσε ο ρωσικός Τύπος τη Δευτέρα, το εξωτερικό εμπόριο έχει αυξηθεί και προς τις δύο κατευθύνσεις.
Ειδικότερα, κατά το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους, οι εξαγωγές της Ρωσίας αυξήθηκαν κατά 12% και οι εισαγωγές κατά 11%.
Τον Ιανουάριο – Ιούνιο του 2026, ο κύκλος εργασιών του εξωτερικού εμπορίου της Ρωσίας αυξήθηκε κατά 11,4% σε ετήσια βάση στα 365,6 δισεκατομμύρια δολάρια.
Πέρυσι, αντίθετα, μειώθηκε κατά το πρώτο εξάμηνο.
Φέτος, οι ρωσικές εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 11,9% σε σύγκριση με τον Ιανουάριο – Ιούνιο του 2025, στα 219,5 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά παρόμοιο ποσοστό 10,8% στα 146,1 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ως αποτέλεσμα, το εμπορικό πλεόνασμα της Ρωσίας ανήλθε σε 73,4 δισεκατομμύρια δολάρια, σε σύγκριση με 64,4 δισεκατομμύρια δολάρια το προηγούμενο έτος, σημειώνοντας αύξηση σχεδόν 14%.
Η Ασία ο καλύτερος πελάτης
Η Ασία παραμένει ο κύριος προορισμός για το ρωσικό εμπόριο.
Κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, αντιπροσώπευε το 74,9% του συνολικού εμπορικού κύκλου εργασιών της Ρωσίας (72,2% το προηγούμενο έτος), με τον όγκο συναλλαγών να αυξάνεται κατά 15,5% σε ετήσια βάση.
Οι ρωσικές εξαγωγές προς την Ασία αυξήθηκαν κατά 17,2%, στα 174,9 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 12,6%, στα 98,9 δισεκατομμύρια δολάρια.
Έτσι, ο ρυθμός αύξησης των παραδόσεων στην Ασία ξεπέρασε τον συνολικό ρυθμό αύξησης των ρωσικών εξαγωγών.
Η κινεζική «ατμομηχανή»
Η επέκταση του διμερούς εμπορίου μεταξύ Ρωσίας και Κίνας συνέβαλε σημαντικά σε αυτή τη δυναμική: την περίοδο Ιανουαρίου – Ιουνίου, ο εμπορικός κύκλος εργασιών μεταξύ των δύο χωρών αυξήθηκε και πάλι απότομα, μετά από πτώση πέρυσι.
Σύμφωνα με τα αντίστοιχα στατιστικά στοιχεία της Κίνας, οι εξαγωγές της Κίνας προς τη Ρωσία ξεπέρασαν τα 60 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ οι ρωσικές εισαγωγές ξεπέρασαν τα 74 δισεκατομμύρια δολάρια.
Και τα δύο στοιχεία αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 20% σε ετήσια βάση.
Κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, η Κίνα αύξησε τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Η αυξημένη ζήτηση για ενεργειακούς πόρους οφειλόταν, εν μέρει, σε διαταραχές εφοδιασμού από τη Μέση Ανατολή.
Ταυτόχρονα, οι εξαγωγές ορισμένων κινεζικών προϊόντων προς τη Ρωσία ανέκαμψαν: οι αποστολές αυτοκινήτων αυξήθηκαν κατά 2,5 φορές, ο ηλεκτρικός εξοπλισμός κατά 32% και τα χημικά προϊόντα κατά 26%.
Η δυναμική με την Ινδία
Ταυτόχρονα, η Ρωσία ελπίζει να επεκτείνει το εμπόριο με άλλες ασιατικές χώρες. Η Ινδία παραμένει βασικός προορισμός. Η Ευρασιατική Οικονομική Ένωση και η Ινδία διαπραγματεύονται μια συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών, και η Μόσχα και το Νέο Δελχί στοχεύουν να αυξήσουν τον διμερή εμπορικό κύκλο εργασιών στα 100 δισεκατομμύρια δολάρια έως το 2030 (αυτήν τη στιγμή βρίσκεται περίπου στα 60 δισεκατομμύρια δολάρια).
Ελεύθερη πτώση με Ευρώπη
Ταυτόχρονα, το μερίδιο της Ευρώπης στο εξωτερικό εμπόριο της Ρωσίας συνέχισε να μειώνεται κατά το πρώτο εξάμηνο: ανήλθε στο 17,8% από 19,4% πέρυσι.
Οι εξαγωγές προς τις ευρωπαϊκές χώρες μειώθηκαν κατά 5,6% στα 28 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ οι εισαγωγές από αυτές αυξήθηκαν κατά 8,7% στα 37,1 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ο ρόλος της Ρωσίας ως προμηθευτή ενέργειας στην ΕΕ συνεχίζει να μειώνεται: σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, η χώρα αντιπροσώπευε το 3,6% των εισαγωγών ενέργειας σε αξία το πρώτο τρίμηνο, σε σύγκριση με περίπου 4,2% το προηγούμενο τρίμηνο. Η αύξηση των ρωσικών εισαγωγών από την Ευρώπη μπορεί να εξηγηθεί από τις αυξημένες αγορές φαρμακευτικών προϊόντων από την ΕΕ, καθώς και από τις διευρυμένες προμήθειες από τη Λευκορωσία (κατηγοριοποιημένη ως «Ευρώπη» στα στατιστικά στοιχεία της Ομοσπονδιακής Τελωνειακής Υπηρεσίας).
Ορυκτά
Μια ανάλυση των βασικών προϊόντων δείχνει ότι οι ρωσικές εξαγωγές ορυκτών προϊόντων, κυρίως πετρελαίου και φυσικού αερίου, αυξήθηκαν κατά 9,1% στα 120,7 δισεκατομμύρια δολάρια από τον Ιανουάριο έως τον Ιούνιο, ενώ τα μέταλλα και τα μεταλλικά προϊόντα αυξήθηκαν κατά 24,8% στα 40,1 δισεκατομμύρια δολάρια και τα τρόφιμα και οι γεωργικές πρώτες ύλες κατά 25,9% στα 22,4 δισεκατομμύρια δολάρια.
Μαζί, αυτές οι τρεις ομάδες αντιπροσώπευαν σχεδόν ολόκληρη την αύξηση των εξαγωγών.
Αυτή η αύξηση υποστηρίχθηκε τόσο από την αύξηση των φυσικών αποστολών στις ασιατικές αγορές όσο και από την άνοδο των τιμών ορισμένων βασικών προϊόντων, ιδίως του πετρελαίου.
Όσον αφορά τις εισαγωγές, η κύρια αύξηση προήλθε από τον εξοπλισμό, τα μηχανήματα και τα οχήματα: οι παραδόσεις τους αυξήθηκαν κατά 12,4%, στα 70,9 δισεκατομμύρια δολάρια. Οι εισαγωγές χημικών προϊόντων αυξήθηκαν κατά 10,1%, στα 29,4 δισεκατομμύρια δολάρια, των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και των υποδημάτων κατά 11,8%, στα 9,8 δισεκατομμύρια δολάρια, και των τροφίμων κατά 5,8%, στα 22 δισεκατομμύρια δολάρια.
Και οι «σκιές»
Ωστόσο, οι εμπορικές σχέσεις με την Κίνα φέρνουν και «γκρίνιες» στη ρωσική αγορά.
Πρόσφατο, χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το «τσουνάμι» των κινεζικών ελαστικών αυτοκινήτων που έπληξε τους Ρώσους παραγωγούς.
Οι αποστολές ελαστικών επιβατικών αυτοκινήτων από την Κίνα προς τη Ρωσία τον Ιούνιο διπλασιάστηκαν σε ετήσια βάση, τόσο σε μοναδιαία όσο και σε χρηματική αξία, φτάνοντας τα 2,99 εκατομμύρια ελαστικά και τα 85 εκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με στοιχεία της Τελωνειακής Διοίκησης της Κίνας. Σε σύγκριση με τον Μάιο, οι εξαγωγές αυξήθηκαν 1,8 φορές σε όγκο ανά μονάδα και 1,9 φορές σε χρηματική αξία. Τα στοιχεία του Ιουνίου αντιπροσωπεύουν ένα ρεκόρ μηνιαίου αριθμού, με βάση όλα τα διαθέσιμα στοιχεία των κινεζικών τελωνείων από το 2015. Κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, οι αποστολές σε μονάδες αυξήθηκαν κατά 60%, στα 12,7 εκατομμύρια ελαστικά, και σε χρηματική αξία κατά 40%, στα 322 εκατομμύρια δολάρια.
Ο κύριος λόγος για την αύξηση των εισαγωγών τον Ιούνιο ήταν η πολύ ευνοϊκή συναλλαγματική ισοτιμία, η οποία επέτρεψε στους εισαγωγείς να διατηρήσουν υψηλά κέρδη, σύμφωνα με τον Ντμίτρι Γκορμπατσόφ, Διευθύνοντα Σύμβουλο της εταιρείας χαρτοφυλακίου Cordiant, που μίλησε στη ρωσική επιχειρηματική – οικονομική εφημερίδα «Kommesrant».
Σύμφωνα με τον ίδιο η Κίνα ασκεί σημαντική πίεση στις τιμές, προκαλώντας ζημίες στους Ρώσους παραγωγούς. Αυτό επηρεάζει τόσο τις πωλήσεις όσο και τον όγκο παραγωγής, οι οποίοι μειώνονται.
«Οι εγχώριοι παραγωγοί έχουν βρεθεί σε μια πολύ δύσκολη θέση. Εν τω μεταξύ, τα ανταγωνιστικά μέτρα που έλαβαν οι Κινέζοι παραγωγοί εγείρουν ερωτήματα σχετικά με την ακεραιότητά τους», σημειώνει ο Γκορμπατσόφ.
Η ρωσική εταιρεία Ikon Tyres επιβεβαιώνει ότι η ρωσική αγορά ελαστικών συνεχίζει να δέχεται σημαντικές πιέσεις από τους εισαγωγείς.
Ο αριθμός των κινεζικών εμπορικών σημάτων στη Ρωσία αυξάνεται σταθερά: στις αρχές του τρέχοντος έτους, υπήρχαν πάνω από 250, σημειώνουν.
