Η ρωσική κυβέρνηση αποφάσισε να χρησιμοποιήσει το ειδικό δικαίωμα («χρυσή μετοχή») συμμετοχής της Ρωσικής Ομοσπονδίας στη διοίκηση της ΑΕ «Διεθνές Αεροδρόμιο Σερεμέτιεβο», η οποία διαχειρίζεται το ομώνυμο και μεγαλύτερο αεροδρόμιο της Ρωσίας, που βρίσκεται περίπου 29 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Μόσχας.
Η σχετική εντολή καταρτίστηκε σε εκτέλεση του διατάγματος του προέδρου που εκδόθηκε στις αρχές Αυγούστου, με το οποίο το «Σερεμέτιεβο» εξαιρέθηκε από τον κατάλογο των στρατηγικών επιχειρήσεων και επιτράπηκε η ιδιωτικοποίησή του.
Ο πρωθυπουργός Μιχαήλ Μισούστιν υπέγραψε το έγγραφο στις 18 Αυγούστου.
«Να χρησιμοποιηθεί το ειδικό δικαίωμα συμμετοχής της Ρωσικής Ομοσπονδίας στη διοίκηση της ανώνυμης εταιρείας “Διεθνές Αεροδρόμιο Σερεμέτιεβο”», αναφέρεται στο κείμενο της απόφασης.
Η «Χρυσή Μετοχή»
Η απόφαση ελήφθη στο πλαίσιο της εκτέλεσης του προεδρικού διατάγματος, με το οποίο το Σερεμέτιεβο εξαιρέθηκε από τον κατάλογο των στρατηγικών επιχειρήσεων και επιτράπηκε η ιδιωτικοποίησή του.
Η εφαρμογή της θα επιτρέψει να αποκλειστούν οι κίνδυνοι που συνδέονται με την προστασία των συμφερόντων του κράτους λόγω της παύσης της συμμετοχής της Ρωσικής Ομοσπονδίας στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας, να αποτραπεί η μεταβίβαση των τίτλων στην ιδιοκτησία αλλοδαπών και οργανισμών που ελέγχονται από αυτούς.
Η εταιρεία διαχείρισης του αεροδρομίου είναι η Sheremetyevo International Airport JSC (SIA JSC).
Από το 2022, περίπου το 66% των μετοχών της ανήκει στην Sheremetyevo Holding LLC, θυγατρική της MKOOO TPS Avia Holding LTD. Η Rosimushchestvo κατέχει το 30,46% της SIA JSC. Οι υπόλοιπες μετοχές ανήκουν στην Aeroflot, την VEB Capital και την VTB.
Ο μεγαλομέτοχος με 66,06% των μετοχών, η «Σερεμέτιεβο Χόλντινγκ» έχει ως μοναδικό ιδιοκτήτη την είναι η «TPS Avia Holding LTD», που σήμερα εδρεύει στο νησό Οκτιάμπρσκι στην περιοχή του ρωσικού θύλακαν του Καλίνινγκραντ.
Οι ιδρυτές της «TPS Avia Holding LTD» δεν αποκαλύπτονται, αλλά, σύμφωνα με τον ρωσικό Τύπο, πριν από την επαναπατρισμό της έδρας, που πραγματοποιήθηκε στα τέλη του 2022, η εταιρεία ήταν εγγεγραμμένη στην Κύπρο με την ονομασία «TPS Avia Holding».
Μια μικρή προϊστορία
Τον Φεβρουάριο του 2025, το Διαιτητικό Δικαστήριο της Περιφέρειας της Μόσχας έκανε δεκτή την αίτηση του ρωσικού Υπουργείου Μεταφορών για την αναστολή των εταιρικών δικαιωμάτων των εταιρειών TPS Avia Holding Inc. και Sandy Investments Ltd. σε σχέση με τον «οικονομικά σημαντικό οργανισμό» MKOOO TPS Avia Holding LTD, ιδιοκτήτη της Sheremetyevo Holding LLC, σύμφωνα με τη δικογραφία.
«Το αίτημα θα γίνει δεκτό στο ακέραιο», ανέφερε τότε η ανακοίνωση.
Τα τρίτα μέρη ήταν η MKOOO TPS Avia Holding LTD και η Ομοσπονδιακή Φορολογική Υπηρεσία της Ρωσίας για την Περιφέρεια του Καλίνινγκραντ.
Το 2022, η MKOOO “TPS Avia Holding LTD” επανεγγράφηκε από την Κύπρο σε μια ειδική διοικητική περιοχή στο νησίΟκτιάμπρσκι (Oktyabrsky) στην περιοχή του Καλίνινγκραντ.
Τον Νοέμβριο του 2024, η ρωσική κυβέρνηση πρόσθεσε την TPS Avia Holding LTD στον κατάλογο των οικονομικά σημαντικών οργανισμών (ESO).
Αυτό το καθεστώς παρέχει στους μετόχους που ασκούν τον έλεγχο το δικαίωμα να μεταφέρουν τις μετοχές και τα μερίδια της εταιρείας που κατέχονται από ξένους επενδυτές, από μη φιλικές χώρες στη ρωσική δικαιοδοσία και να λαμβάνουν μερίσματα από αυτούς.
Ο προφανής λόγος που εντάχθηκε η TPS Avia Holding LTD στο παραπάνω καθεστώς, ήταν το γεγονός ότι ιδρύθηκε στην Κύπρο το 2012, με έδρα τη Λευκωσία.
Η ιδιωτικοποίηση
Στις 6 Αυγούστου 2026, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν υπέγραψε διάταγμα με το οποίο αφαιρέθηκε το Διεθνές Αεροδρόμιο Σερεμέτιεβο από τον κατάλογο των στρατηγικών επιχειρήσεων, επιτρέποντας την ιδιωτικοποίηση του 30,34% του μεριδίου του κράτους στην εταιρεία.
Το κράτος διατηρεί το μερίδιό του στη διαχείριση του αεροδρομίου μέσω ενός ειδικού δικαιώματος – της «χρυσής μετοχής» – που παρέχει δικαίωμα αρνησικυρίας σε βασικές αποφάσεις και το δικαίωμα συμμετοχής στη διαχείριση της εταιρείας.
Σύμφωνα με το διάταγμα, οι μετοχές του Σερεμέτιεβο δεν μπορούν να μεταβιβαστούν σε ξένα άτομα ή εταιρείες που βρίσκονται υπό τον άμεσο ή έμμεσο έλεγχό τους.
