Με το πρώτο εξάμηνο του έτους να έχει δημιουργήσει, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, μια ισχυρή βάση για νέα ρεκόρ, ο ελληνικός τουρισμός μπαίνει στην τελική ευθεία της σεζόν ποντάροντας πλέον σε μεγάλο βαθμό στις κρατήσεις της τελευταίας στιγμής.
Ο τουρισμός και οι «κρίσιμοι» μήνες
Σεπτέμβριος και Οκτώβριος, αλλά ακόμη και οι πρώτες ημέρες του Νοεμβρίου, αναμένεται να κρίνουν εάν το 2026 θα κλείσει με νέα ιστορικά υψηλά τόσο στις διεθνείς αφίξεις όσο και στις ταξιδιωτικές εισπράξεις.
Χθες η Τράπεζα της Ελλάδος ανακοίνωσε ότι στο πρώτο εξάμηνο του 2026 οι ταξιδιωτικές εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 1,2% τον Ιούνιο του 2026 (στα 3.476,5 εκατ. ευρώ, έναντι 3.434,6 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του 2025) και κατά 14,8% την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουνίου 2026 (στα 8.796,3 εκατ. ευρώ), ενώ η εισερχόμενη ταξιδιωτική κίνηση αυξήθηκε κατά 6,9% τον Ιούνιο του 2026 (σε 4.921,7 χιλ. ταξιδιώτες) και κατά 15,4% την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουνίου 2026 (13.491,1 χιλ. ταξιδιώτες).
Πιέσεις στο περιθώριο κέρδους
Πίσω, ωστόσο, από τη θετική εικόνα των επίσημων μεγεθών, η πραγματικότητα που περιγράφουν άνθρωποι της αγοράς είναι πιο σύνθετη. Η αυξημένη προσφορά αεροπορικών θέσεων δεν συνοδεύεται μέχρι στιγμής από αντίστοιχο ρυθμό κρατήσεων, οι ξενοδόχοι δέχονται πιέσεις στις τιμές ακόμη και μέσα στον Αύγουστο, ενώ το λειτουργικό κόστος εξακολουθεί να αυξάνεται ταχύτερα από τα έσοδα.
Το αποτέλεσμα είναι ένας τουρισμός που μπορεί να καταγράφει περισσότερους επισκέπτες και υψηλότερες συνολικές εισπράξεις, αλλά με ολοένα μεγαλύτερη πίεση στα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων.
Τουρισμός και ο Αύγουστος – βαρόμετρο
Ο Αύγουστος αποτελεί βαρόμετρο για την πορεία του τουρισμού, όπως επισημαίνει ο κ. Κωνσταντίνος Μαρινάκος, πρόεδρος Τουριστικού Οργανισμού Πελοποννήσου (Τ.Ο.Π.), αντιπρόεδρος Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων (Π.Ο.Ξ.) και Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Διοίκησης Τουρισμού, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής.
Κωνσταντίνος Μαρινάκος, πρόεδρος Τουριστικού Οργανισμού Πελοποννήσου (Τ.Ο.Π.), αντιπρόεδρος Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων (Π.Ο.Ξ.)
Τα μέχρι τώρα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν μια θετική πορεία, όμως η εικόνα που εισπράττουν οι επιχειρήσεις στην καθημερινή λειτουργία τους δεν είναι πάντοτε αντίστοιχη. Ακόμη και μέσα στον μήνα αιχμής καταγράφονται διαθέσιμα δωμάτια και προσφορές της τελευταίας στιγμής, με μειωμένες τιμές προκειμένου να καλυφθούν τα κενά.
Η τάση αυτή μεταφράζεται σε περισσότερες last minute κρατήσεις, περισσότερες προσφορές και μικρότερα περιθώρια κέρδους, τονίζει ο κ. Μαρινάκος.
Την ίδια στιγμή, το ενεργειακό κόστος, οι αμοιβές προσωπικού, οι προμήθειες και συνολικά τα λειτουργικά έξοδα των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων κινούνται ανοδικά, δημιουργώντας ένα περιβάλλον στο οποίο η αύξηση του τζίρου δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη και αντίστοιχη αύξηση της κερδοφορίας.
Περισσότερες θέσεις, λιγότερες προκρατήσεις
Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται με χαρακτηριστικό τρόπο στα στοιχεία του προγραμματισμού των αεροπορικών θέσεων για εισερχόμενες διεθνείς πτήσεις. Για τη θερινή περίοδο του 2026 έχουν προγραμματιστεί συνολικά 30,66 εκατ. θέσεις, αριθμός αυξημένος κατά 7,5% έναντι του 2025.
Η προσφορά παραμένει αυξημένη και στο τελευταίο κομμάτι της σεζόν. Για τον Σεπτέμβριο έχουν προγραμματιστεί περίπου 4,81 εκατ. αεροπορικές θέσεις, αυξημένες κατά 5,8%, ενώ ακόμη ισχυρότερη είναι η εικόνα του Οκτωβρίου: οι προγραμματισμένες θέσεις ανέρχονται σε 3,60 εκατ., καταγράφοντας άνοδο 18,8% σε σχέση με πέρυσι. Τον Αύγουστο οι διαθέσιμες θέσεις φθάνουν τα 5,70 εκατ., αυξημένες κατά 6,1%.
Συνολικά, από την τρέχουσα περίοδο μέχρι το τέλος της σεζόν απομένουν περίπου 14,11 εκατ. αεροπορικές θέσεις, αριθμός αυξημένος κατά 9% έναντι του 2025.
Το παράδοξο
Η μεγάλη πρόκληση είναι κατά πόσο αυτή η αυξημένη χωρητικότητα θα μετατραπεί τελικά σε πραγματικές αφίξεις. Και εδώ βρίσκεται το παράδοξο της φετινής χρονιάς: ενώ οι αεροπορικές εταιρείες έχουν αυξήσει σημαντικά την προσφορά, οι κρατήσεις που είχαν πραγματοποιηθεί έως το τέλος Ιουλίου υπολείπονταν αισθητά των αντίστοιχων περσινών επιπέδων.
Στη μεγαλύτερη αγορά για τον ελληνικό τουρισμό, τη Γερμανία, οι κρατήσεις εμφανίζονταν μειωμένες κατά 33,4% σε σχέση με το 2025. Στο Ηνωμένο Βασίλειο η υστέρηση έφθανε το 28%, στις ΗΠΑ το 21,5%, στη Γαλλία το 22,8%, στην Ιταλία το 34,6% και στην Ολλανδία το 33,4%.
Για τους ανθρώπους της αγοράς, τα στοιχεία αυτά δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι η ζήτηση θα καταλήξει τελικά σε αντίστοιχη πτώση. Αντίθετα, ενισχύουν την εκτίμηση ότι το λεγόμενο booking window, δηλαδή το χρονικό διάστημα μεταξύ της κράτησης και του ταξιδιού, έχει μικρύνει σημαντικά. Οι τουρίστες περιμένουν περισσότερο πριν αποφασίσουν και κλείνουν ολοένα πιο κοντά στην ημερομηνία αναχώρησης.
Άρης Ίκκος, Επιστημονικός Διευθυντής του ΙΝΣΕΤΕ
Όπως επισημαίνει ο Άρης Ίκκος, Επιστημονικός Διευθυντής του ΙΝΣΕΤΕ, η προσφορά αεροπορικών θέσεων έχει αυξηθεί σημαντικά. Το γεγονός ότι οι θέσεις για τον Σεπτέμβριο είναι αυξημένες περίπου 6% και για τον Οκτώβριο σχεδόν 19%, την ώρα που οι μέχρι τώρα κρατήσεις κινούνται χαμηλότερα, δείχνει ακριβώς πόσο κρίσιμος θα είναι φέτος ο παράγοντας των κρατήσεων της τελευταίας στιγμής.
Ο καιρός στη βόρεια Ευρώπη μπορεί να κρίνει το φθινόπωρο
Στην εξίσωση μπαίνει και ένας παράγοντας που δεν μπορεί να προβλεφθεί από τους τουριστικούς δείκτες: ο καιρός στη βορειοδυτική Ευρώπη.
Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδοχείων Χαλκιδικής Γρηγόρης Τάσιος, ένα πρώιμο και έντονο φθινόπωρο στη Γερμανία, στη Βρετανία, στη Γαλλία και στις υπόλοιπες αγορές της βόρειας Ευρώπης θα μπορούσε να λειτουργήσει ευνοϊκά για την Ελλάδα.
Χαμηλότερες θερμοκρασίες και περισσότερες βροχοπτώσεις στις χώρες προέλευσης συχνά λειτουργούν ως κίνητρο για μια απόφαση της τελευταίας στιγμής προς έναν ηλιόλουστο μεσογειακό προορισμό.
Γρηγόρης Τάσιος, πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδοχείων Χαλκιδικής
Με δεδομένο μάλιστα ότι μεγάλο μέρος της διαθέσιμης αεροπορικής χωρητικότητας παραμένει ακόμη προς πώληση, οι καιρικές συνθήκες των επόμενων εβδομάδων ενδέχεται να έχουν πολύ μεγαλύτερη θετική επίδραση από άλλες χρονιές στην τελική επίδοση του Σεπτεμβρίου και κυρίως του Οκτωβρίου.
Μέχρι στιγμής πάντως η εικόνα στην Χαλκιδική είναι θετική σύμφωνα με τον κ. Τάσιο, παρά το γεγονός ότι το ξεκίνημα τον Μάιο δεν ήταν καλό. Από τα μέσα Ιουνίου η εικόνα βελτιώθηκε σημαντικά αλλά ακόμη και τον Αύγουστο, είμαστε «σβήσε γράψε» με την έννοια ότι έχουμε και ακυρώσεις αλλά και νέες κρατήσεις της τελευταίας στιγμής, με το πρόσημο να είναι βέβεια θετικό.
«Έχει κουζινάκι το δωμάτιο;»
Υπάρχει, όμως, και μια δεύτερη αλλαγή που προβληματίζει ιδιαίτερα τους επαγγελματίες του τουρισμού: η καταναλωτική συμπεριφορά των επισκεπτών.
Για πρώτη φορά φέτος, όπως αναφέρουν ο κ.Μαρινάκος, καταγράφεται σε αισθητά μεγαλύτερη έκταση ένα ερώτημα από ξένους επισκέπτες πριν προχωρήσουν σε κράτηση: «Έχει κουζινάκι το δωμάτιο;»
Η ερώτηση αυτή θεωρείται ενδεικτική της πίεσης που δέχεται το διαθέσιμο εισόδημα των Ευρωπαίων ταξιδιωτών. Οι επισκέπτες εξακολουθούν να επιλέγουν τις διακοπές και την Ελλάδα, αλλά προσπαθούν ταυτόχρονα να περιορίσουν το συνολικό κόστος παραμονής τους, μειώνοντας κυρίως τις δαπάνες για φαγητό και κατανάλωση εκτός καταλύματος.
«Τα σούπερ μάρκετ θησαυρίζουν», είναι η χαρακτηριστική περιγραφή ανθρώπων της αγοράς, οι οποίοι βλέπουν ένα μέρος της τουριστικής κατανάλωσης να μεταφέρεται από την εστίαση προς την αγορά τροφίμων και την προετοιμασία γευμάτων μέσα στο κατάλυμα.
Η εξέλιξη αυτή εξηγεί εν μέρει γιατί η αύξηση των αφίξεων δεν μεταφράζεται πάντοτε με την ίδια ένταση σε αύξηση της κατά κεφαλήν δαπάνης. Σημαντικές αγορές, όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Βρετανία, εξακολουθούν να παρουσιάζουν θετικές τάσεις στις συνολικές τουριστικές δαπάνες, όμως η εικόνα ανά επισκέπτη είναι περισσότερο συγκρατημένη, ενώ στην αμερικανική αγορά παρατηρούνται μεγαλύτερες διακυμάνσεις.
Το στοίχημα δεν είναι μόνο τα νέα ρεκόρ
Για τον κλάδο, επομένως, το πραγματικό στοίχημα ξεπερνά πλέον το εάν η Ελλάδα θα καταγράψει ένα ακόμη ρεκόρ αφίξεων.
Το ζητούμενο είναι η ανταγωνιστικότητα και η ποιότητα της προσφοράς, η διαφοροποίηση του ελληνικού τουριστικού προϊόντος, οι καλύτερες υποδομές και κυρίως η καλύτερη κατανομή των τουριστικών ροών, τόσο γεωγραφικά όσο και χρονικά.
Όπως τονίζει ο κ. Μαρινάκος, η πραγματική πρόκληση είναι να καταφέρει η χώρα να αναδιανείμει μεγαλύτερο μέρος των επισκεπτών προς λιγότερο επιβαρυμένους προορισμούς και πέρα από τους μήνες της απόλυτης αιχμής. Η μεγάλη αύξηση των αεροπορικών θέσεων τον Οκτώβριο αποτελεί προς αυτή την κατεύθυνση μια σημαντική ευκαιρία.
