Με τίτλο – που ήταν αδύνατον να φανταστεί κανείς πριν από μερικά χρόνια και μάλιστα σε γερμανική εφημερίδα – «Ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών ενθαρρύνει τη Γερμανία να εφαρμόσει μεταρρυθμίσεις» δημοσιεύει η Handelsblatt συνέντευξη του Κυριάκου Πιερρακάκη, στην οποία, μεταξύ άλλων, κατανομάζει τις τρεις προτεραιότητές του αυτή τη στιγμή ως επικεφαλής του Eurogroup.
Ο Κ. Πιερρακάκης, παροτρύνει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να εφαρμόσουν οικονομίες και μεταρρυθμίσεις και, όπως το θέτει η εφημερίδα, «έχει μια συγκεκριμένη πρόταση για τη Γερμανία, η οποία προέρχεται από τη χώρα καταγωγής του».
Οι τρεις προτεραιότητες
Απαντώντας στην ερώτηση για το αν προτρέπει τους συναδέλφους του στο Eurogroup να κάνουν πρόσθετες οικονομίες, ο Κ. Πιερρακάκης είπε ότι έχει τρεις προτεραιότητες.
«Πρώτον, τα κράτη πρέπει να διασφαλίσουν τη βιωσιμότητα των οικονομικών τους και να τηρήσουν τις συμφωνημένες πορείες δαπανών. Οι χώρες που κινδυνεύουν να παραβιάσουν τους κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης θα πρέπει να εφαρμόσουν πρόσθετα μέτρα εξυγίανσης.
Αλλά η εξοικονόμηση από μόνη της δεν επαρκεί.
Δεύτερον, οι δημόσιες δαπάνες πρέπει να συμβάλλουν περισσότερο στην ανάπτυξη.
Τα κράτη πρέπει να γίνουν πιο αποτελεσματικά και να χρησιμοποιούν τις επενδύσεις στην παραγωγικότητα, την ενέργεια, την ψηφιοποίηση και την άμυνα με πιο στρατηγικό τρόπο. Οι κοινές ευρωπαϊκές προμήθειες στον αμυντικό τομέα θα μπορούσαν να αποφέρουν σημαντικά κέρδη αποδοτικότητας».
Ως τρίτη προτεραιότητα, ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών είπε ότι «χρειαζόμαστε ταχεία πρόοδο στην Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (σσ: Στρατηγική της ΕΕ για τη διοχέτευση περισσότερων ιδιωτικών αποταμιεύσεων σε παραγωγικές επενδύσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία). Οι απαραίτητες επενδύσεις δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν αποκλειστικά από δημόσιους προϋπολογισμούς. Η Ευρώπη πρέπει να κάνει καλύτερη δουλειά στην κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων.».
Με αφορμή την επίσκεψή του στο Βερολίνο και τις σημερινές συναντήσεις του με τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και τον αντικαγκελάριο και υπουργό Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ, ο κ. Πιερρακάκης τοποθετείται για την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας, την άνοδο των αποδόσεων των ομολόγων, τη δημοσιονομική πολιτική, την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και τις διασυνοριακές τραπεζικές συγχωνεύσεις.
«Οι μεταρρυθμίσεις μπορεί να είναι επώδυνες, αλλά αποδίδουν»
Ερωτηθείς κατά πόσον η Ελλάδα, έχοντας περάσει την εμπειρία της κρίσης χρέους, μπορεί να δώσει συμβουλές στη Γερμανία, ο Κυριάκος Πιερρακάκης αποφεύγει να υιοθετήσει ρόλο «δασκάλου».
«Συνεργάζομαι πολύ στενά με τον αντικαγκελάριο Λαρς Κλίνγκμπαϊλ. Είναι εξαιρετικός συνάδελφος και δεν χρειάζεται συμβουλές από εμένα», αναφέρει.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι οι μεταρρυθμίσεις που αποδίδουν σε μία χώρα δεν είναι δεδομένο ότι μπορούν να εφαρμοστούν με τον ίδιο τρόπο σε μια άλλη.
Ωστόσο, εκτιμά ότι η πορεία της Ελλάδας μετά την κρίση μπορεί να λειτουργήσει ως παράδειγμα.
Όπως σημειώνει, η χώρα κατάφερε να εξέλθει από «μια δεκαετία γεμάτη στερήσεις» και από μια περίοδο υπαρξιακής οικονομικής κρίσης, βελτιώνοντας αισθητά τα βασικά μακροοικονομικά της μεγέθη.
«Τώρα βρισκόμαστε κοντά σε ένα ιστορικά χαμηλό επίπεδο ανεργίας. Πετυχαίνουμε πρωτογενή πλεονάσματα στον προϋπολογισμό και οι ρυθμοί ανάπτυξης της οικονομίας είναι διπλάσιοι από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης», τονίζει.
Το βασικό συμπέρασμα, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Eurogroup, είναι ότι «οι μεταρρυθμίσεις μπορεί αρχικά να είναι επώδυνες, αλλά αποδίδουν τόσο πολιτικά όσο και οικονομικά».
«Η Γερμανία παραμένει η βιομηχανική ατμομηχανή της Ευρώπης»
Παρά την παρατεταμένη αδυναμία της γερμανικής οικονομίας, ο Κυριάκος Πιερρακάκης εμφανίζεται αισιόδοξος για τις προοπτικές της.
Χαρακτηρίζει τη Γερμανία «βιομηχανική ατμομηχανή της Ευρώπης» και επισημαίνει ότι εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικές δυνατότητες για δημιουργία ανάπτυξης τόσο στο εσωτερικό όσο και συνολικά στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Παράλληλα, αναφέρεται στο συγκριτικά χαμηλό δημόσιο χρέος της χώρας, το οποίο, όπως εκτιμά, της δίνει μεγαλύτερα περιθώρια κινήσεων.
Εκφράζει επίσης την πεποίθηση ότι η κυβέρνηση Μερτς θα προχωρήσει στις μεταρρυθμίσεις που έχει ήδη εξαγγείλει και οι οποίες αποτελούν πάγιο αίτημα της γερμανικής επιχειρηματικής κοινότητας.
Η άνοδος των αποδόσεων και οι πιέσεις στους προϋπολογισμούς
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο κ. Πιερρακάκης στην άνοδο των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων στις διεθνείς αγορές.
Όπως εξηγεί, το φαινόμενο δεν αφορά αποκλειστικά την Ευρωζώνη, αλλά συνδέεται με παράγοντες που επηρεάζουν όλες τις μεγάλες οικονομίες.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνει τις υψηλότερες τιμές ενέργειας, τις αυξημένες πληθωριστικές προσδοκίες και την ισχυρή παγκόσμια ζήτηση για κεφάλαια, κυρίως λόγω των αυξημένων επενδύσεων στην Τεχνητή Νοημοσύνη.
Κατά τον ίδιο, τα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη της Ευρωζώνης παραμένουν ισχυρά, ενώ τα κράτη-μέλη συνεχίζουν να δανείζονται με χαμηλότερα επιτόκια σε σύγκριση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Βρετανία.
Παράλληλα, τα spreads μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης παραμένουν σε σχετικά περιορισμένα επίπεδα.
Ωστόσο, ο πρόεδρος του Eurogroup προειδοποιεί ότι η άνοδος των επιτοκίων δεν πρέπει να υποτιμηθεί.
«Τα υψηλότερα επιτόκια αυξάνουν την πίεση στους κρατικούς προϋπολογισμούς», σημειώνει.
Οι μεγάλες μέσες διάρκειες των κρατικών ομολόγων περιορίζουν προς το παρόν τον άμεσο αντίκτυπο, καθώς το υψηλότερο κόστος δανεισμού μεταφέρεται σταδιακά στους προϋπολογισμούς.
«Αυτό δίνει χρόνο στις κυβερνήσεις, αλλά δεν αποτελεί λόγο εφησυχασμού. Η υγιής δημοσιονομική πολιτική αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία», επισημαίνει.
«Δεν έχουμε την πολυτέλεια να περιμένουμε την επόμενη κρίση»
Ο κ. Πιερρακάκης θεωρεί ότι η Ευρώπη βρίσκεται σήμερα σε καλύτερη θέση για να αντιμετωπίσει μια νέα κρίση σε σχέση με πριν από μία δεκαετία.
Τα διδάγματα της κρίσης δημόσιου χρέους, όπως επισημαίνει, επέτρεψαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση να αντιδράσει ταχύτερα στην πανδημία του κορωνοϊού και αργότερα στις οικονομικές συνέπειες της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.
Παράλληλα, όμως, προειδοποιεί ότι η δημοσιονομική κατάσταση των περισσότερων κρατών-μελών είναι σήμερα δυσκολότερη σε σύγκριση με το 2022.
«Δεν μπορούμε να έχουμε την πολυτέλεια να περιμένουμε μέχρι να ξεσπάσει μια κρίση», αναφέρει.
Για τον λόγο αυτό ζητεί ταχύτερες μεταρρυθμίσεις στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, με ιδιαίτερη έμφαση στις κεφαλαιαγορές, στον τραπεζικό τομέα και στην τεχνολογία.
Τα «κρυφά δασμολογικά τείχη» στο εσωτερικό της ΕΕ
Ο πρόεδρος του Eurogroup επικαλείται στοιχεία μελέτης του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για τα εμπόδια που εξακολουθούν να υφίστανται στην ενιαία αγορά.
Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά, οι περιορισμοί στις υπηρεσίες μεταξύ των κρατών-μελών ισοδυναμούν με δασμό 110%, ενώ στα βιομηχανικά προϊόντα το αντίστοιχο κόστος υπολογίζεται σε 44%.
«Πρόκειται για τεράστιο αναπτυξιακό δυναμικό και είναι εύκολο να το αξιοποιήσουμε. Αρκεί να καταργήσουμε τα εμπόδια, για παράδειγμα στις κεφαλαιαγορές», σημειώνει.
Αναφέρεται ακόμη στο μεγάλο χάσμα που χωρίζει τις ευρωπαϊκές από τις αμερικανικές κεφαλαιαγορές.
Το 2024, η χρηματιστηριακή κεφαλαιοποίηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση αντιστοιχούσε περίπου στο 73% του ΑΕΠ, έναντι 270% στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τράπεζες: «Χρειαζόμαστε ευρωπαϊκούς πρωταθλητές»
Για την κοινή ευρωπαϊκή εγγύηση καταθέσεων, ο Κυριάκος Πιερρακάκης παραδέχεται ότι οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν έχουν ακόμη καταλήξει σε συμφωνία.
Εκτιμά, ωστόσο, ότι η Ευρώπη μπορεί να προχωρήσει αρχικά σε τομείς στους οποίους υπάρχει μεγαλύτερο περιθώριο συναίνεσης, όπως η ενοποίηση των αγορών, η εποπτεία, οι τιτλοποιήσεις και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του τραπεζικού κλάδου.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στις διασυνοριακές συγχωνεύσεις και εξαγορές.
Κατά τον ίδιο, η Ελλάδα έχει ήδη αποδείξει ότι αυτού του είδους η ενοποίηση δεν είναι μόνο εφικτή, αλλά και αναγκαία.
Ως παραδείγματα αναφέρει την είσοδο της UniCredit στην Alpha Bank, την εξαγορά ελληνικού τηλεπικοινωνιακού ομίλου από την Deutsche Telekom και την εξαγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών από τη Euronext, η οποία, όπως επισημαίνει, προσφέρει πρόσβαση σε μεγαλύτερη δεξαμενή ρευστότητας.
Ερωτηθείς για την αντίθεση που είχε εκφράσει η γερμανική κυβέρνηση στο ενδεχόμενο εξαγοράς της Commerzbank από τη UniCredit, ο κ. Πιερρακάκης αποφεύγει να σχολιάσει τη συγκεκριμένη υπόθεση.
Καθιστά, ωστόσο, σαφή τη γενικότερη θέση του:
«Για κάθε κλάδο στην Ευρώπη ισχύει ότι η διασυνοριακή ενοποίηση αποτελεί υπαρξιακή αναγκαιότητα. Χρειαζόμαστε ευρωπαϊκούς πρωταθλητές — όσο το δυνατόν περισσότερους και όσο το δυνατόν γρηγορότερα».
