Ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο για το πώς θα εξελιχθούν η ναυτιλιακή τεχνολογία, οι λιμένες, τα πλοία και συνολικά ο υδάτινος τομέας έως το 2050 επιχειρούν να δημιουργήσουν οι εννέα Τεχνολογικοί Χάρτες Πορείας της Waterborne Technology Platform, οι οποίοι παρουσιάστηκαν στις Βρυξέλλες στο πλαίσιο των Connecting Europe Days 2026.
Οι χάρτες δεν αποτελούν απλώς μια καταγραφή τεχνολογικών τάσεων. Φιλοδοξούν να λειτουργήσουν ως πρακτικός οδικός χάρτης για τη σύνδεση της έρευνας, της ανάπτυξης και της καινοτομίας με συγκεκριμένες επενδύσεις, εφαρμογές και εμπορικά προϊόντα. Θέτουν ενδιάμεσους στόχους για το 2035, το 2040 και το 2050 και καλύπτουν κρίσιμα πεδία, όπως η ναυτιλιακή τεχνολογία, τα λιμενικά οικοσυστήματα, οι εσωτερικές πλωτές μεταφορές, οι θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων, τα επιβατηγά πλοία, η κρουαζιέρα, η ποντοπόρος ναυτιλία, τα πλοία υπεράκτιων δραστηριοτήτων και η γαλάζια οικονομία.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η μετάβαση σε καθαρότερες μορφές ενέργειας, η ψηφιοποίηση, τα «έξυπνα» πλοία και λιμάνια, η ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγικής βάσης και η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών σε ολόκληρη τη ναυτιλιακή αλυσίδα. Παράλληλα, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο ανθρώπινο δυναμικό και στις δεξιότητες που θα απαιτηθούν για να σχεδιαστούν, να πιστοποιηθούν, να λειτουργήσουν και να εξελιχθούν οι νέες τεχνολογίες.
Όπως ανέφερε ο γενικός γραμματέας της Waterborne, Jaap Gebraad, οι χάρτες καταρτίστηκαν μέσα σε πέντε μήνες, ύστερα από ανοικτή διαβούλευση στην οποία καταγράφηκαν 520 συνεισφορές από μέλη και μη μέλη της πλατφόρμας. Παράλληλα, μέσω της Ευρωπαϊκής Σύμπραξης για τις Μηδενικών Εκπομπών Θαλάσσιες Μεταφορές, τεχνολογικές λύσεις έχουν ήδη δοκιμαστεί εν πλω και σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν ακολουθήσει οι πρώτες εμπορικές παραγγελίες.
Δύο ελληνικές υπογραφές
Από ελληνικής πλευράς, τους εννέα χάρτες συνυπέγραψαν ο πρόεδρος του Ιδρύματος Ευγενίδου, Λεωνίδας Δημητριάδης-Ευγενίδης, και η πρόεδρος του ERMA TECH GROUP, Ελένη Πολυχρονοπούλου, στο πλαίσιο του Waterborne Leadership Event. Οι χάρτες παραδόθηκαν στον Ευρωπαίο Επίτροπο Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολο Τζιτζικώστα.
Η ελληνική παρουσία αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς εκφράζει δύο συμπληρωματικές πλευρές της τεχνολογικής μετάβασης: από τη μία την εκπαίδευση, τις δεξιότητες και την προετοιμασία του ανθρώπινου δυναμικού και από την άλλη την παραγωγή και εφαρμογή ναυτιλιακής τεχνολογίας.
Ο Λεωνίδας Δημητριάδης-Ευγενίδης έδωσε έμφαση ακριβώς στην ανάγκη οι οδικοί χάρτες να μεταφραστούν σε πράξη.
«Η αξία των χαρτών θα κριθεί από το αν οι προτεραιότητές τους θα μετατραπούν σε συγκεκριμένα έργα, επενδύσεις και εφαρμογή», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι οι δεξιότητες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της τεχνολογικής μετάβασης.
Όπως σημείωσε, «οι νέες λύσεις χρειάζονται ανθρώπους που μπορούν να τις σχεδιάσουν, να τις κατασκευάσουν, να τις πιστοποιήσουν, να τις λειτουργήσουν και να τις βελτιώνουν». Παράλληλα, τόνισε ότι οι κανόνες πρέπει να είναι σαφείς, εφαρμόσιμοι και να βασίζονται σε τεκμηριωμένες εκτιμήσεις επιπτώσεων, ενώ για έναν παγκόσμιο κλάδο όπως η ναυτιλία η διεθνής συνεργασία, ιδίως μέσω του ΙΜΟ, παραμένει κρίσιμη.
Η τοποθέτηση αυτή συνδέεται άμεσα με τον διαχρονικό ρόλο του Ιδρύματος Ευγενίδου στη ναυτική εκπαίδευση και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων. Το 2026, άλλωστε, το Ίδρυμα συμπληρώνει 70 χρόνια παρουσίας στην εκπαίδευση, τη γνώση και την καλλιέργεια δεξιοτήτων.
Πολυχρονοπούλου: Από την έρευνα στην παραγωγή
Από την πλευρά της, η Ελένη Πολυχρονοπούλου στάθηκε κυρίως στη βιομηχανική και παραγωγική διάσταση των χαρτών.
Η πρόεδρος του ERMA TECH GROUP ήταν μεταξύ των 19 εκπροσώπων του ευρωπαϊκού υδάτινου τομέα που συνυπέγραψαν τους οδικούς χάρτες, εκπροσωπώντας ουσιαστικά την ελληνική ναυτιλιακή τεχνολογική βιομηχανία στη διαδικασία.
«Οι εννέα Waterborne Technology Roadmaps αποτελούν ένα σημαντικό βήμα για τη διαμόρφωση μιας κοινής ευρωπαϊκής πορείας στον τομέα της ναυτιλιακής τεχνολογίας και της καινοτομίας», δήλωσε.
Όπως πρόσθεσε, η βασική πρόκληση για την ευρωπαϊκή ναυτιλιακή βιομηχανία δεν είναι μόνο η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, αλλά η δημιουργία των προϋποθέσεων ώστε αυτές να περάσουν από το στάδιο της έρευνας και της ανάπτυξης «στην παραγωγή και την ευρεία εφαρμογή».
Κατά την ίδια, το επόμενο και κρίσιμο βήμα είναι οι στόχοι των χαρτών να μετατραπούν σε «συγκεκριμένα έργα, επενδύσεις, τεχνολογίες και παραγωγικές δυνατότητες στην Ευρώπη».
Σε ευρύτερο επίπεδο, οι χάρτες συνδέονται με την προσπάθεια της Ευρώπης να ενισχύσει την τεχνολογική της αυτονομία και τη βιομηχανική της ανταγωνιστικότητα.
