Κοινή παρέμβαση για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής τεχνολογικής ανταγωνιστικότητας και τη διαμόρφωση ενός πιο φιλικού επενδυτικού περιβάλλοντος για τις τηλεπικοινωνίες υπογράφουν 17 CEOs μεγάλων ευρωπαϊκών ομίλων.
Με τη δήλωση, που δημοσιοποιήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2026 στις Βρυξέλλες υπό τον τίτλο «Correcting the course to support European Tech Leadership», οι επικεφαλής των εταιρειών καλούν τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να επανεξετάσουν κρίσιμες πτυχές των υπό διαμόρφωση μεταρρυθμίσεων για τα ψηφιακά δίκτυα και την κυβερνοασφάλεια.
Στο επίκεντρο της κοινής δήλωσης βρίσκεται η ανάγκη να ενισχυθούν οι επενδύσεις σε δίκτυα νέας γενιάς, χωρίς παράλληλα οι νέες ρυθμίσεις να δημιουργούν δυσανάλογα κόστη και περιορισμούς για τον κλάδο. Οι CEOs υποστηρίζουν ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη επιλογή: είτε θα ενισχύσει τις υποδομές συνδεσιμότητας, ώστε να στηρίξει την τεχνολογική της ηγεσία, είτε θα διακινδυνεύσει να χάσει τον έλεγχο σε ολόκληρη την τεχνολογική αλυσίδα.
Η συνδεσιμότητα ως βάση της τεχνολογικής οικονομίας
Σύμφωνα με τη δήλωση, το οικοσύστημα στις τηλεπικοινωνίες συνεισφέρει ήδη περίπου 5% στο ΑΕΠ της Ευρώπης, ενώ οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι επενδύουν συνολικά περίπου 64 δισ. ευρώ κάθε χρόνο. Παράλληλα, όμως, η Ευρώπη χρειάζεται περίπου 475 δισ. ευρώ μόνο για να αποκτήσει δίκτυα κινητών επικοινωνιών παγκόσμιας κλάσης, γεγονός που, όπως επισημαίνουν οι υπογράφοντες, απαιτεί σημαντική αύξηση των επενδύσεων.
Οι επικεφαλής των τηλεπικοινωνιακών ομίλων συνδέουν άμεσα την ανάπτυξη των δικτύων με την ευρωπαϊκή παρουσία σε στρατηγικούς τεχνολογικούς τομείς. Όπως αναφέρουν, η καθολική πρόσβαση σε gigabit συνδέσεις, η ανάπτυξη standalone 5G για τη βιομηχανία, οι επενδύσεις σε υποθαλάσσια καλώδια και δορυφορικά συστήματα, καθώς και η προετοιμασία για τα δίκτυα 6G, μπορούν να λειτουργήσουν ως βάση για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής τεχνολογικής κυριαρχίας.
Στο πλαίσιο αυτό, οι τηλεπικοινωνιακοί όμιλοι δηλώνουν έτοιμοι να συμβάλουν σε τρεις βασικούς άξονες:
- Τεχνητή Νοημοσύνη, μέσω της ανάπτυξης ευρωπαϊκών AI factories και AI Gigafactories, της αξιοποίησης ανοικτών και κυρίαρχων πλατφορμών AI και της ενίσχυσης των δικτύων για τη μεταφορά και επεξεργασία δεδομένων που παράγονται από εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης.
- Κυρίαρχο cloud, με τη δημιουργία υποδομών δεδομένων, edge cloud ενσωματωμένου στα δίκτυα κινητής, ευρωπαϊκών data centers και πανευρωπαϊκών cloud πλατφορμών.
- Αμυντική τεχνολογία και ανθεκτικότητα, μέσω ασφαλών στρατιωτικών επικοινωνιών, συστημάτων ανίχνευσης drones, υπηρεσιών κυβερνοασφάλειας, managed security operations, ειδικών 5G network slices και δορυφορικών επικοινωνιών.
Κριτική στο Digital Networks Act
Οι CEOs στις τηλεπικοινωνίες υποστηρίζουν ότι η ευρωπαϊκή ατζέντα για την ανταγωνιστικότητα πρέπει να μεταφραστεί σε συγκεκριμένες ρυθμιστικές αλλαγές. Αναγνωρίζουν θετικά βήματα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως τον Cloud and AI Development Act και το νέο πλαίσιο για το φάσμα των κινητών δορυφορικών επικοινωνιών, ζητούν όμως αντίστοιχη κατεύθυνση και στις μεταρρυθμίσεις που αφορούν τον τηλεπικοινωνιακό κλάδο.
Ιδιαίτερη κριτική ασκούν στην υφιστάμενη πρόταση για το Digital Networks Act, εκτιμώντας ότι δεν βελτιώνει επαρκώς τις συνθήκες για επενδύσεις και καινοτομία στις υποδομές συνδεσιμότητας. Στο πλαίσιο αυτό, καλούν τους Ευρωπαίους νομοθέτες να προχωρήσουν σε αλλαγές σε τέσσερις βασικές κατευθύνσεις:
Απελευθέρωση κεφαλαίων για τα δίκτυα
Οι επικεφαλής των ομίλων ζητούν να υποστηριχθούν άδειες χρήσης φάσματος αόριστης διάρκειας ως βασική επιλογή, με ελάχιστη διάρκεια 40 ετών σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως προβλέπει η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Όπως σημειώνουν, τα τελευταία 12 χρόνια ο ευρωπαϊκός τηλεπικοινωνιακός κλάδος έχει δαπανήσει 110 δισ. ευρώ για άδειες φάσματος. Η απομάκρυνση από τις συχνές δημοπρασίες, υποστηρίζουν, θα μπορούσε να απελευθερώσει κεφάλαια για επενδύσεις σε δίκτυα 5G, δίκτυα οπτικών ινών και μελλοντικές υποδομές 6G.
Επενδύσεις με βάση τη ζήτηση
Οι υπογράφοντες επισημαίνουν ότι οι ευρωπαϊκοί τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι επενδύουν ήδη περισσότερα από 30 δισ. ευρώ ετησίως σε δίκτυα FTTH. Ωστόσο, εκφράζουν την αντίθεσή τους σε μια υποχρεωτική και οριζόντια διακοπή λειτουργίας υφιστάμενων δικτύων χαλκού, όταν αυτά εξακολουθούν να εξυπηρετούν λειτουργικές ανάγκες.
Κατά την άποψή τους, μια τέτοια προσέγγιση θα μπορούσε να περιορίσει τις επιλογές των καταναλωτών, να αποδυναμώσει τον ανταγωνισμό μεταξύ υποδομών και να αγνοήσει τις διαφορετικές συνθήκες που επικρατούν στις ευρωπαϊκές αγορές. Η μετάβαση στις οπτικές ίνες, αναφέρουν, θα πρέπει να στηρίζεται σε καλύτερες συνθήκες ανάπτυξης, στη ζήτηση και στην επιλογή των καταναλωτών και όχι αποκλειστικά σε κανονιστικές εντολές.
Εκσυγχρονισμός της ρύθμισης
Οι 17 CEOs ζητούν, επίσης, αναθεώρηση του υφιστάμενου μοντέλου ex ante ρύθμισης στις τηλεπικοινωνίες, το οποίο, σύμφωνα με τη δήλωση, δημιουργήθηκε σε μια εποχή που κυριαρχούσαν τα δίκτυα χαλκού και πλέον μπορεί να λειτουργεί αποτρεπτικά για τις επενδύσεις και την ανάληψη κινδύνου.
Όπως υποστηρίζουν, στις αγορές όπου ο ανταγωνισμός λειτουργεί αποτελεσματικά, θα πρέπει να έχει τον πρώτο λόγο, ενώ η ρύθμιση να λειτουργεί ως δικλείδα ασφαλείας. Παράλληλα, ζητούν να διατηρηθούν οι αρχές του ανοικτού διαδικτύου, αλλά με μεγαλύτερη νομική σαφήνεια για την ανάπτυξη καινοτόμων υπηρεσιών σε δίκτυα 5G και 6G, όπως το network slicing, η διαφοροποίηση ποιότητας και οι νέες βιομηχανικές εφαρμογές.
Απλούστερο κανονιστικό πλαίσιο
Τέταρτη προτεραιότητα είναι η ουσιαστική απλοποίηση των κανόνων. Οι τηλεπικοινωνιακοί όμιλοι ζητούν από το Digital Networks Act να υλοποιήσει την αρχή «simplicity by design», με λιγότερη γραφειοκρατία, μεγαλύτερη εναρμόνιση μεταξύ των κρατών-μελών και περισσότερο χώρο για επενδύσεις και καινοτομία.
Το κόστος του Cybersecurity Act
Το πιο έντονο σημείο της παρέμβασης αφορά τη σχέση μεταξύ του Digital Networks Act και του Cybersecurity Act. Οι CEOs υποστηρίζουν ότι, ενώ το πρώτο νομοθέτημα προορίζεται να ενισχύσει την επενδυτική ικανότητα των τηλεπικοινωνιακών επιχειρήσεων, ορισμένες προβλέψεις του Cybersecurity Act θα μπορούσαν να δεσμεύσουν κεφάλαια που διαφορετικά θα κατευθύνονταν σε δίκτυα οπτικών ινών, 5G και 6G.
Ειδικότερα, εκτιμούν ότι οι οριζόντιες απαιτήσεις (ειδικά στις τηλεπικοινωνίες) για την απομάκρυνση και αντικατάσταση εξοπλισμού από τηλεπικοινωνιακά δίκτυα θα μπορούσαν να προκαλέσουν κόστος έως και 40 δισ. ευρώ για τον ευρωπαϊκό κλάδο. Παράλληλα, επικαλούνται πιθανές λειτουργικές διαταραχές και αρνητικές επιπτώσεις στους πελάτες από μια μεγάλης κλίμακας υποχρεωτική αντικατάσταση υφιστάμενων υποδομών.
Η θέση των υπογραφόντων δεν είναι η αποδυνάμωση των απαιτήσεων κυβερνοασφάλειας. Αντίθετα, ζητούν μια αναλογική προσέγγιση που θα βασίζεται στην αξιολόγηση του κινδύνου και θα λαμβάνει υπόψη εναλλακτικά μέτρα περιορισμού του, τον κύκλο ζωής των επενδύσεων, τις υφιστάμενες δικλίδες ασφαλείας και το κόστος για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές.
Οι CEOs καταλήγουν ότι οι μεταρρυθμίσεις για το Digital Networks Act και το Cybersecurity Act πρέπει να επαναπροσδιοριστούν, ώστε να ενισχύουν —και όχι να περιορίζουν— την ικανότητα του κλάδου να επενδύει. Όπως υπογραμμίζουν, η Ευρώπη χρειάζεται ένα συνεκτικό πλαίσιο που θα συνδυάζει κυβερνοασφάλεια, τεχνολογική κυριαρχία και επενδύσεις στις κρίσιμες υποδομές, προκειμένου να παραμείνει ανταγωνιστική απέναντι στις διεθνείς τεχνολογικές εξελίξεις.
Την κοινή δήλωση συνυπογράφουν οι επικεφαλής συνολικά 17 εταιρειών που δραστηριοποιούνται στις τηλεπικοινωνίες στην Ευρώπη: MEO, BH Telecom, Telenor Group, Telekom Slovenije, Orange Group, Swisscom Group, Cyta, KPN, Telefónica, Liberty Global, TIM, United Group, Proximus Group, A1 Telekom Austria Group, Deutsche Telekom, CETIN και Elisa Corporation.
