Βρυξέλλες: Αγροτικό «μπλόκο» στο Κίεβο

Οι Βρυξέλλες θα «περιορίσουν σημαντικά» την πρόσβαση της Ουκρανίας στις γεωργικές αγορές της ΕΕ και τις γεωργικές επιδοτήσεις εάν το Κίεβο γίνει μέλος της, σύμφωνα με νέες προτάσεις για τη διεύρυνσή της.

Οι περιορισμοί, οι οποίοι περιλαμβάνονται σε εσωτερικό έγγραφο της Επιτροπής της ΕΕ που είδαν οι Financial Times, έχουν σχεδιαστεί για να μειώσουν τους φόβους των κρατών – μελών ότι θα κατακλυστούν από την τεράστια παραγωγή δημητριακών και σπορέλαιων της Ουκρανίας.

Περιορισμένη πρόσβαση

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει αναβιώσει την μέχρι τότε «ετοιμοθάνατη» διαδικασία διεύρυνσης της ΕΕ, με την υποψήφια ένταξη του Κιέβου να αναδεικνύεται σε καταλύτη στη συζήτηση σχετικά με το εάν οι πολιτικές και οι διαδικασίες της Ένωσης μπορούν να ενσωματώσουν νέα μέλη, ισχυρίζεται το δημοσίευμα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σκοπεύει να χορηγήσει στην Ουκρανία μόνο περιορισμένη πρόσβαση στις αγορές τροφίμων της Ένωσης και στις γεωργικές επιδοτήσεις ύψους 55 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως, στο πλαίσιο μιας αναθεωρημένης διαδικασίας ένταξης, ως «καθησυχαστική» προσφορά σε ενδιαφερόμενες χώρες, όπως η Πολωνία, η Γαλλία και η Ιταλία.

Οι προτάσεις επιδιώκουν επίσης να συνδέσουν τα οικονομικά οφέλη της ένταξης στην ΕΕ με νομικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις από τις υπό ένταξη χώρες και να διευκολύνουν την αφαίρεση του δικαιώματος ψήφου από τα μέλη που παραβιάζουν τους κανόνες.

Οι προτάσεις συζητούνται από ανώτερους αξιωματούχους της Επιτροπής αυτή την εβδομάδα ενόψει της προβλεπόμενης υιοθέτησής τους την Τρίτη.

Το αντάλλαγμα

«Για την Ουκρανία, η κλίμακα και η δομή του γεωργικού τομέα και τα πολύ υψηλά επίπεδα παραγωγικότητας δικαιολογούν την εξέταση στοχευμένων ρυθμίσεων που θα περιόριζαν σημαντικά τη χρηματοοικονομική στήριξη και την πρόσβαση στην αγορά για προϊόντα όπως το σιτάρι και τα άλλα δημητριακά», ανέφερε η Επιτροπή στο εσωτερικό έγγραφο.

Σε αντάλλαγμα, οι Βρυξέλλες θα υποστηρίξουν την Ουκρανία «στην ανάκτηση της πρόσβασης στις ιστορικές εξαγωγικές αγορές της», αναφερόμενη στις παγκόσμιες αποστολές του Κιέβου που έχουν διαταραχθεί σοβαρά από τον πόλεμο της Ρωσίας.

Το έγγραφο προσδιορίζει την Ουκρανία, τη Μολδαβία, το Μαυροβούνιο και την Αλβανία ως τις χώρες που είναι επί του παρόντος «πιο μπροστά» στις υποψηφιότητές τους για ένταξη στην ΕΕ.

Σε αυτές τις τέσσερις θα παρασχεθούν προσαρμοσμένα σχέδια ένταξης – γνωστά ως «οδικοί χάρτες» – που δεν δεσμεύουν σε καθορισμένες ημερομηνίες εισόδου, αλλά θα πρέπει να βελτιστοποιήσουν την πρόοδό τους.

Ωστόσο, η γεωπολιτική πίεση για επιτάχυνση της διεύρυνσης που δημιουργήθηκε από τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει οδηγήσει ορισμένες πρωτεύουσες της ΕΕ να ανησυχούν ότι οι Βρυξέλλες θα μπορούσαν να παρακάμψουν τα πρότυπα κράτους δικαίου και καταπολέμησης της διαφθοράς για τα νέα μέλη.

Μια σειρά από σκάνδαλα διαφθοράς στην Ουκρανία έχουν αυξήσει τις ανησυχίες ότι το Κίεβο δεν έχει προχωρήσει τόσο πολύ όσο υποδηλώνει η ρητορική υπέρ της διεύρυνσης.

Νέοι κανόνες

Η επίτροπος διεύρυνσης της ΕΕ, Μάρτα Κος, δήλωσε στους Financial Times πέρυσι ότι οι Βρυξέλλες χρειάζονται νέους κανόνες για να διασφαλίσουν ότι δεν θα υπάρξουν «Δούρειοι Ίπποι» που θα ενταχθούν στο μπλοκ.

Οι προτάσεις μεταρρύθμισης της Επιτροπής περιλαμβάνουν οικονομικές και νομοθετικές κυρώσεις για να «διασφαλιστεί η συνεχής εκπλήρωση των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν κατά τη διάρκεια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων και να προβλεφθούν στοχευμένες λύσεις σε περιπτώσεις όπου σοβαρές ελλείψεις κινδυνεύουν να υπονομεύσουν την ορθή λειτουργία της Ένωσης», σύμφωνα με το έγγραφο.

«Τα αντικειμενικά χρηματοδοτικά μέσα» θα συνδέουν την πρόσβαση σε μετρητά της ΕΕ με την πρόοδο των μεταρρυθμίσεων, ενώ «μετά την ένταξη, θα αναπτυχθεί πλήρως η εργαλειοθήκη της Ένωσης για το κράτος δικαίου για να διασφαλιστεί η συνεχής συμμόρφωση», συνεχίζει.

Εκτός από την απειλή απώλειας πρόσβασης στα κονδύλια του προϋπολογισμού της ΕΕ, η Επιτροπή προτείνει επίσης τη μεταρρύθμιση του μηχανισμού της για την αφαίρεση των δικαιωμάτων ψήφου από τα μέλη – γνωστός ως διαδικασία του «Άρθρου 7» – ώστε να διευκολυνθεί η ανάπτυξή του και να διασφαλιστεί μια «πιο έγκαιρη και αποτελεσματική» αντίδραση στις παραβιάσεις.