Η Κίνα επιχειρεί να διατηρήσει την κυριαρχία της στις μπαταρίες παγκοσμίως, μεταφέροντας σταδιακά την παραγωγή και τους προμηθευτές της εκτός των συνόρων της.
Εταιρείες όπως οι CATL, BYD, Gotion και CALB επενδύουν δισεκατομμύρια δολάρια σε εργοστάσια και μονάδες παραγωγής υλικών σε Ευρώπη και Ασία, καθώς οι δυτικές κυβερνήσεις προωθούν πολιτικές που ευνοούν την εγχώρια παραγωγή και περιορίζουν την εξάρτηση από κινεζικές αλυσίδες εφοδιασμού, αναφέρουν οι Financial Times.
Σύμφωνα με στοιχεία της ερευνητικής ομάδας Climate Energy Finance, οι κινεζικές εταιρείες ανακοίνωσαν επενδύσεις 12 δισ. δολαρίων σε 14 συμφωνίες εκτός Κίνας μέσα στο 2026. Από το 2023, οι συνολικές επενδύσεις τους στο εξωτερικό πλησιάζουν τα 90 δισ. δολάρια: 52 δισ. αφορούν την παραγωγή κυψελών μπαταριών και 38 δισ. την κατασκευή υλικών.
Η Ευρώπη αποτελεί βασικό προορισμό, με επενδύσεις 31,5 δισ. δολαρίων από το 2023. Μεγαλύτερο ποσό, 35,2 δισ. δολάρια, κατευθύνθηκε στη Νοτιοανατολική Ασία, όπου οι εταιρείες αξιοποιούν τις αναπτυσσόμενες βιομηχανικές υποδομές και την πρόσβαση σε περιφερειακές αγορές.
Από το κινεζικό εργοστάσιο στην παγκόσμια παραγωγή
Η στρατηγική στηρίζεται στο σημαντικό πλεονέκτημα κόστους που έχει αναπτύξει η Κίνα. Σύμφωνα με στελέχη του κλάδου, η κατασκευή ενός γιγαεργοστασίου μπαταριών στην κινεζική αγορά μπορεί να κοστίζει περίπου το ένα τρίτο σε σύγκριση με αντίστοιχη εγκατάσταση στην Ευρώπη και να ολοκληρώνεται έως και τρεις φορές ταχύτερα.
Η πολυετής επένδυση σε τεχνογνωσία, εξοπλισμό και προμηθευτές έχει δημιουργήσει ένα εκτεταμένο βιομηχανικό οικοσύστημα. Οι μπαταρίες δεν χρησιμοποιούνται μόνο στα ηλεκτρικά οχήματα, αλλά και στα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας που υποστηρίζουν τα δίκτυα ηλεκτρισμού και τα ενεργοβόρα κέντρα δεδομένων της τεχνητής νοημοσύνης.
Ωστόσο, η πολιτική κατεύθυνση σε ΗΠΑ και Ευρώπη αλλάζει τους όρους του ανταγωνισμού. Οι κυβερνήσεις θέλουν περισσότερα εξαρτήματα, υλικά και τεχνολογικές δυνατότητες να παράγονται τοπικά. Για τις κινεζικές εταιρείες, η δημιουργία εγκαταστάσεων στο εξωτερικό αποτελεί πλέον όχι μόνο ευκαιρία ανάπτυξης, αλλά και τρόπο διατήρησης της πρόσβασης στις αγορές.
Η Ευρώπη στο επίκεντρο της νέας στρατηγικής
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η συμφωνία της Gotion με τον όμιλο Volkswagen για την ανάπτυξη αλυσίδας παραγωγής μπαταριών στην Ισπανία, τη Σλοβακία και το Μαρόκο. Η συνεργασία, που ανακοινώθηκε τον Σεπτέμβριο, προβλέπει κοινές επιχειρηματικές δραστηριότητες για την παραγωγή κυψελών και ενεργών υλικών καθόδου, με στόχο την ενίσχυση της περιφερειακής παραγωγής.
Παράλληλα, η CATL, ο μεγαλύτερος κατασκευαστής μπαταριών παγκοσμίως, εξετάζει νέες τοποθεσίες εργοστασίων στην Ευρώπη, πέρα από τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις της στη Γερμανία, την Ουγγαρία και την Ισπανία. Ο τεχνολογικός διευθυντής της, Zhu Lingbo, έχει δηλώσει ότι η τοπική παραγωγή βασικών εξαρτημάτων αποτελεί αναγκαιότητα ανεξάρτητα από τις τελικές ρυθμιστικές απαιτήσεις.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να ενισχύσει την εγχώρια αλυσίδα εφοδιασμού μπαταριών έως το τέλος της δεκαετίας. Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες προειδοποιούν ότι απαιτείται περισσότερος χρόνος, καθώς η περιοχή εξακολουθεί να υστερεί σε τεχνογνωσία, διαθεσιμότητα υλικών και ανταγωνιστικότητα τιμών.
Η τοπική παραγωγή δεν εξασφαλίζει αυτομάτως χαμηλότερο κόστος. Οι κινεζικές επιχειρήσεις πρέπει να εντοπίσουν ευρωπαϊκούς προμηθευτές, να οργανώσουν νέες γραμμές παραγωγής και να διασφαλίσουν ότι τα εργοστάσια θα λειτουργούν κερδοφόρα. Επιπλέον, η μεταφορά τεχνολογίας και η πραγματοποίηση επενδύσεων στο εξωτερικό μπορεί να απαιτούν εγκρίσεις από τις κινεζικές αρχές.
Υπερπροσφορά και πολιτικοί κίνδυνοι
Η επέκταση στο εξωτερικό συνδέεται και με την κατάσταση της εγχώριας αγοράς. Η επιβράδυνση της ανάπτυξης στην Κίνα και η υπερβάλλουσα παραγωγική δυναμικότητα σε μπαταρίες για ηλεκτρικά οχήματα και αποθήκευση ενέργειας εντείνουν την ανάγκη αναζήτησης νέων πελατών.
Την ίδια στιγμή, οι επενδύσεις αντιμετωπίζουν αυξημένο πολιτικό και ρυθμιστικό έλεγχο. Η Βρετανία έχει περιορίσει την πρόσβαση κινεζικών προϊόντων σε έργα υπεράκτιας αιολικής ενέργειας, επικαλούμενη ζητήματα εθνικής ασφάλειας, ενώ η Γερμανία έχει μπλοκάρει κινεζική εξαγορά εταιρείας στον τομέα των λιμενικών υποδομών. Οι εξελίξεις αυτές δείχνουν ότι η εγκατάσταση παραγωγικών μονάδων στο εξωτερικό δεν εξαλείφει τους γεωπολιτικούς κινδύνους.
Ιδιαίτερα αβέβαιη παραμένει η πρόσβαση στην αμερικανική αγορά, όπου οι δασμοί και οι ανησυχίες για την ασφάλεια του εξοπλισμού δημιουργούν πρόσθετα εμπόδια.
Η κινεζική κυριαρχία στις μπαταρίες παραμένει
Παρά τη γεωγραφική μετατόπιση της παραγωγής, η κυριαρχία της Κίνας δεν αναμένεται να υποχωρήσει γρήγορα. Σύμφωνα με την Wood Mackenzie, οι κινεζικές εταιρείες διατηρούν μερίδιο άνω του 80% σε τέσσερα βασικά στάδια της αλυσίδας παραγωγής μπαταριών. Οι προβλέψεις της εταιρείας δείχνουν ότι το μερίδιό τους ενδέχεται να παραμείνει σχεδόν αμετάβλητο έως το 2034, ακόμη και αν περισσότερη παραγωγή μεταφερθεί στο εξωτερικό.
Η δημιουργία ανταγωνιστικών εργοστασίων απαιτεί τεράστια κεφάλαια, εξειδικευμένο προσωπικό και εμπειρία στη μαζική παραγωγή. Η μετάβαση από μια επιτυχημένη πιλοτική μονάδα σε δυναμικότητα δεκάδων γιγαβατωρών αποτελεί δύσκολο βιομηχανικό εγχείρημα.
Έτσι, η κινεζική στρατηγική συνδυάζει δύο κατευθύνσεις: συνέχιση των εξαγωγών από τα εγχώρια εργοστάσια και ταυτόχρονη ανάπτυξη παραγωγής στο εξωτερικό. Η πρόκληση για τη Δύση δεν είναι πλέον μόνο να προσελκύσει επενδύσεις, αλλά να δημιουργήσει ανταγωνιστικές αλυσίδες εφοδιασμού, χωρίς να χάσει την πρόσβαση στην τεχνολογία και την κλίμακα που έχουν ήδη αποκτήσει οι κινεζικοί όμιλοι.
