Την επανεκλογή των εκλεκτών τους στο Κογκρέσο δεν κατάφεραν να πετύχουν οι δισεκατομμυριούχοι της Silicon Valley στις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου. Αλλά τη φορολόγησή τους κατάφεραν να την αποτρέψουν, αφού διεξήγαγαν την πλέον δαπανηρή προεκλογική εκστρατεία στην ιστορία της Καλιφόρνια. Οι κροίσοι των τεχνολογικών κολοσσών και των επενδύσεων υπολογίζεται ότι ξόδεψαν πάνω από 400 εκατ. δολάρια για να μην περάσει η περίφημη «Πρόταση 40», που θα τους ανάγκαζε να βάλουν το χέρι στην τσέπη. Και στο δημοψήφισμα που διεξήχθη παράλληλα με τις ενδιάμεσες εκλογές, κατάφεραν να καταψηφιστεί η ιδέα της φορολόγησής τους με ποσοστό 52,8% έναντι 47,2% των Καλιφορνέζων που ψήφισαν υπέρ.
Από τη μια πλευρά βρίσκονταν οι ισχυροί των τεχνολογικών κολοσσών και οι υποψήφιοι του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος (κι αν κάποιος διαφωνούσε, ευλόγως σιώπησε). Από την άλλη πλευρά βρίσκονταν πολιτικοί του Δημοκρατικού Κόμματος. Όχι όμως όλοι. Το μέτωπο υπέρ της φορολόγησης ήταν διασπασμένο. Ακόμα και ο Δημοκρατικός κυβερνήτης της Καλιφόρνια Γκάβιν Νιούσομ (ο πρώην σύζυγος της αξέχαστης Κίμπερλι) είχε αντιταχθεί σθεναρά στη φορολόγηση.
Η επίμαχη Πρόταση 40
Έτσι καταψηφίστηκε η Πρόταση 40, όπως είχε γίνει γνωστή η εισήγηση να φορολογηθούν όσοι κάτοικοι της Πολιτείας έχουν καθαρά περιουσιακά στοιχεία άνω του 1 δισ. δολαρίων με έναν έκτακτο, εφάπαξ φόρο προκειμένου για να καλυφθούν οι περικοπές κονδυλίων άνω του 1 τρισ. δολαρίων που αποφάσισε ο Ντόναλντ Τραμπ για την υγειονομική περίθαλψη (Medicaid) σε βάθος δεκαετίας με το νόμο «One Big Beautiful Bill Act».
Συγκεκριμένα, η Πρόταση 40 εισηγείτο έναν εφάπαξ φόρο 5% στους διόλου ευάριθμους, συγκριτικά με άλλες αμερικανικές Πολιτείες, Καλιφορνέζους δισεκατομμυριούχους. Σύμφωνα με το ειδικευόμενο στους πλούσιους αμερικανικό περιοδικό Forbes, στη συγκεκριμένη Πολιτεία έχουν τη μόνιμη κατοικία τους 255 κάτοικοι με προσωπική περιουσία άνω του 1 δισ. δολαρίων. Το California Billionaire Wealth Tracker ανεβάζει τον αριθμό στους 260.
Σε κάθε περίπτωση πρόκειται για πολύ περισσότερους κροίσους από όσους φιλοξενεί ας πούμε η Νέα Υόρκη (153), η Φλόριντα (138) ή το πετρελαιοπαραγωγικό Τέξας (88). Ο φόρος προβλεπόταν να επιβληθεί από την 1η Ιανουαρίου 2026 αναδρομικά – και ήταν ένα προβληματάκι αυτό.
Εν πάση περιπτώσει, η ιδέα υποστηρίχθηκε από το συνδικάτο των εργαζομένων στην υγειονομική περίθαλψη SEIU-United Healthcare Workers West και προέβλεπε τα έσοδα από τον φόρο να χρηματοδοτούσαν προγράμματα υγειονομικής περίθαλψης, μαζί με κάποια εκπαιδευτική και επισιτιστική βοήθεια που θα χορηγούνταν σε ευάλωτους πολίτες και νοικοκυριά.
Διότι μπορεί η Καλιφόρνια, αν ήταν ανεξάρτητο κράτος να συμμετείχε στο G7, όμως κι εκεί υπάρχουν κάποιοι που «τα φέρνουν δύσκολα βόλτα». Όχι από άποψη, όπως υποστηρίζει η τραμπική κοσμοθεωρία.
Επιχειρήματα κατά του μέτρου
«Ενώ οι υποστηρικτές της πρότασης την παρουσίασαν ως λύση στις δραστικές περικοπές του Τραμπ, οι αντίπαλοι με επικεφαλής τους κροίσους της Silicon Valley οργάνωσαν και χρηματοδότησαν αδρά μια ισχυρή καμπάνια, υποστηρίζοντας ότι ο φόρος δεν αφορούσε μόνο τους δισεκατομμυριούχων αλλά ήταν ένας ‘φόρος για όλους’», γράφει η ανταποκρίτρια του βρετανικού «Guardian» στις ΗΠΑ, Ντάρα Κερ.
Όντως, ένα από τα δύο βασικά επιχειρήματα των πολεμίων της φορολόγησης (κινδυνολογική προπαγάνδα κατά ορισμένους) ήταν ότι ο πήχης του 1 δισεκατομμυρίου συν τω χρόνω θα κατέβαινε και η φορολογική βάση θα διευρυνόταν. Θα πλήρωναν έξτρα φόρο και οι λιγότερο πλούσιοι δηλαδή.
Το άλλο επιχείρημα ήταν ότι η φορολόγηση θα είχε ως αποτέλεσμα να «αδειάσει» η Καλιφόρνια από δισεκατομμυριούχους. Θα ήταν δηλαδή η αφορμή για να ετοιμάσουν τις βαλίτσες τους για… άλλες Πολιτείες οι υπερ-πλούσιοι, ίσως και άλλοι απλώς «ευκατάστατοι» Καλιφορνέζοι που θα τρομοκρατούνταν ότι θα τους έπιανε κι αυτούς η «μπάλα».
Θα μετακόμιζαν σε άλλες αμερικανικές Πολιτείες με περισσότερο φιλική προς αυτούς νομοθεσία. Στο Ντελαγουέρ ή στη Νότια Ντακότα, για παράδειγμα, που θεωρούνται από τους κορυφαίους φορολογικούς παραδείσους του πλανήτη «κλέβοντας» πελάτες από τα Νησιά Κέιμαν, τις Βρετανικές Παρθένες Νήσους, τις Βερμούδες, το Λιχτενστάιν και βέβαια από την Ελβετία και το Λουξεμβούργο.
Υποστηρικτές και πολέμιοι
Τα περισσότερα και μεγαλύτερα συνδικάτα της Πολιτείας καθώς και προοδευτικοί πολιτικοί από ολόκληρη την αμερικανική επικράτεια, όπως ο γερουσιαστής του Βερμόντ Μπέρνι Σάντερς και ο βουλευτής της Καλιφόρνια Ρο Κάνα, τάχθηκαν υπέρ της Πρότασης 40. Ωστόσο, οι Δημοκρατικοί υποψήφιοι για τη θέση του κυβερνήτη, καθώς και οργανώσεις όπως η «Planned Parenthood Affiliates of California» (πρόκειται για ένα καλιφορνέζικο λόμπι στον τομέα της υγείας), εναντιώθηκαν σε αυτήν υποστηρίζοντας ότι αφορά έναν εφάπαξ φόρο, ο οποίος θα χρηματοδοτούσε αποκλειστικά συγκεκριμένα προγράμματα υγείας.
Οι πιο έντονοι επικριτές της Πρότασης 40 βεβαίως ήταν αυτοί που στόχευε το μέτρο: οι δισεκατομμυριούχοι της Πολιτείας. Μεταξύ των χρηματοδοτών της εκστρατείας κατά της φορολόγησης συγκαταλέγονταν κορυφαίες προσωπικότητες της Silicon Valley. Μιλάμε για κορυφαία στελέχη της Google, της Palantir, της DoorDash, της Stripe, του Reddit, καθώς και αρκετοί εξέχοντες επενδυτές επιχειρηματικών κεφαλαίων (venture capitalists), όπως γράφει η ανταποκρίτρια του Guardian.
Ο μεγαλύτερος χορηγός στην προεκλογική εκστρατεία για την καταψήφιση της Πρότασης 40 ήταν με διαφορά ο συνιδρυτής της Google Σεργκέι Μπριν, ο οποίος δαπάνησε τουλάχιστον 132 εκατ. δολάρια, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία. Συνολικά, οι δισεκατομμυριούχοι δαπάνησαν σχεδόν 425 εκατομμύρια δολάρια για την καταψήφιση της Πρότασης 40, καθιστώντας την «την πιο δαπανηρή εκστρατεία εναντίωσης στην ιστορία της Πολιτείας».
Κατά τις δύο πρώτες εβδομάδες του Οκτωβρίου, οι προεκλογικές δαπάνες υπέρ του «ΟΧΙ» ξεπερνούσαν τα 2,5 εκατ. δολάρια ημερησίως, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία χρηματοδότησης της αρνητικής καμπάνιας.
Τα «δηλητηριώδη χάπια»
Μέρος της στρατηγικής των πολεμίων της φορολόγησης ήταν η προώθηση δύο ξεχωριστών, εναλλακτικών προτάσεων στο ψηφοδέλτιο: της Πρότασης 41 και της Πρότασης 42 (ιδιαίτερα της 42) που με τη διατύπωση παραπλήσιων ερωτημάτων αποσκοπούσαν στην αποδυνάμωση της Πρότασης 40 μέσω του περισπασμού του κρίσιμου διλήμματος που αυτή έθετε (ναι ή όχι στη φορολόγηση).
Η Πρόταση 41 στόχευε άμεσα στον φόρο κατά των δισεκατομμυριούχων (όσοι την ψήφιζαν… καταψήφιζαν το φόρο), ενώ η Πρόταση 42 είχε ως στόχο να απαγορευθεί αορίστως η επιβολή νέων φόρων στο μέλλον, άρα και η φορολόγηση των δισεκατομμυριούχων. «Εάν κάποια από αυτές τις δύο προτάσεις συγκέντρωνε περισσότερες θετικές ψήφους από την Πρόταση 40, θα εμπόδιζε την εφαρμογή του φόρου κατά των δισεκατομμυριούχων, ακόμη και αν η Πρόταση 40 εγκρινόταν», διευκρινίζει η ανταποκρίτρια του «Guardian».
Εν τέλει, το ερώτημα της Πρότασης 42 κέντρισε τα φοροφοβικά αισθήματα των ψηφοφόρων και η πρόταση υπερψηφίστηκε με ποσοστό λίγο υψηλότερο του 51%, κάτι που πιθανότατα σημαίνει ότι το συνδικάτο που προώθησε την επίμαχη Πρόταση 40 δεν θα έχει τη δυνατότητα να την επαναδιατυπώσει. Οι υποστηρικτές του φόρου κατά των δισεκατομμυριούχων χαρακτήρισαν τις Προτάσεις 41 και 42 ως «δηλητηριώδη χάπια» (poison pills).
«Η υπερψήφιση της Πρότασης 40 θα μπορούσε να ενισχύσει τη δυναμική σε εθνικό επίπεδο σχετικά με το αίτημα για μεγαλύτερη φορολογική δικαιοσύνη και να δώσει το παράδειγμα και σε άλλες Πολιτείες να θεσπίσουν νόμους που θα υποχρέωναν τους πολύ πλούσιους πολίτες να πληρώνουν το μερίδιο που τους αναλογεί για τη χρηματοδότηση των αναγκών του αμερικανικού κράτους, ανάλογα με τη φοροδοτική τους ικανότητα», γράφει από τις ΗΠΑ η Ντάρα Κερ.
