Μετοχές: Ποιες θα δώσουν τη μάχη για το «εισιτήριο» στον MSCI

Η περίοδος Αυγούστου – Σεπτεμβρίου αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα πλέον κρίσιμα ορόσημα για τις μετοχές και τη χρηματιστηριακή αγορά της Αθήνας τα τελευταία χρόνια. Η επικείμενη ανακατάταξη της Ελλάδας στις ανεπτυγμένες αγορές από τον MSCI δεν είναι απλώς μια συμβολική επιστροφή στην «κανονικότητα» των διεθνών κεφαλαιαγορών, αλλά ένα γεγονός με άμεσες επιπτώσεις στη διάρθρωση των επενδυτικών ροών, τη στάθμιση της χώρας στα διεθνή χαρτοφυλάκια και κυρίως για τη σύνθεση του νέου ελληνικού δείκτη.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της JP Morgan, το βασικό σενάριο θέλει τις τέσσερις συστημικές τράπεζες και τη ΔΕΗ να εξασφαλίζουν την αρχική τους ένταξη στον ελληνικό MSCI. Ωστόσο, η μάχη κάθε άλλο παρά έχει κριθεί. Στην αγορά δεν αποκλείεται μια ανατροπή της τελευταίας στιγμής από τον ΟΠΑΠ, ειδικά εφόσον ολοκληρωθεί εγκαίρως η στρατηγική συμφωνία με την Allwyn, η οποία δυνητικά θα μπορούσε να εκτινάξει την κεφαλαιοποίησή του προς τα 14,8 δισ. ευρώ και να μεταβάλει ριζικά το positioning του στα διεθνή benchmarks.

Τα «σιωπηλά» κεφάλαια του MSCI και οι μηχανικές ροές

Το εισιτήριο του MSCI αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική αγορά, καθώς η ανακατάταξη από τον MSCI συνεπάγεται αυτόματες ροές κεφαλαίων από παθητικά επενδυτικά προϊόντα (ETF), τα οποία είναι υποχρεωμένα να αναπαράγουν με ακρίβεια τη σύνθεση και τις σταθμίσεις του δείκτη.

Τα βασικά ETF που παρακολουθούν τον MSCI Greece διαχειρίζονται κεφάλαια που προσεγγίζουν συνολικά τα 700 έως 750 εκατ. δολάρια. Το πιο γνωστό εξ αυτών είναι το Global X MSCI Greece ETF, ενώ σημαντική παρουσία έχει και το αντίστοιχο UCITS ETF της Amundi (πρώην Lyxor). Τα προϊόντα αυτά δεν λαμβάνουν ενεργητικές επενδυτικές αποφάσεις, αλλά αντιγράφουν τον δείκτη. Όταν αλλάζει η σύνθεσή του ή οι σταθμίσεις των επιμέρους μετοχών, οι διαχειριστές οφείλουν να προσαρμόσουν τα χαρτοφυλάκια τους αναλόγως, ανεξαρτήτως αποτίμησης ή θεμελιωδών μεγεθών.

Τα passive funds υποχρεώνονται να αγοράσουν τη μετοχή ώστε να ευθυγραμμιστούν με τη νέα δομή του δείκτη

Η διαδικασία αυτή δημιουργεί μηχανικές ροές κεφαλαίων. Όταν μια εταιρεία εντάσσεται στον MSCI Greece ή αυξάνεται η στάθμισή της, τα passive funds υποχρεώνονται να αγοράσουν τη μετοχή ώστε να ευθυγραμμιστούν με τη νέα δομή του δείκτη. Αντίστροφα, όταν μια μετοχή διαγράφεται ή υποβαθμίζεται, οι ίδιες αυτές τοποθετήσεις ρευστοποιούνται. Οι κινήσεις αυτές πραγματοποιούνται συνήθως κατά τις τακτικές αναθεωρήσεις του MSCI, οι οποίες λαμβάνουν χώρα σε τριμηνιαία και εξαμηνιαία βάση, και συχνά συνοδεύονται από αυξημένους όγκους συναλλαγών στις τελικές δημοπρασίες.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι περίπου το 70% των κεφαλαίων που δραστηριοποιούνται στις ανεπτυγμένες αγορές παρακολουθούν δείκτες του MSCI. Αυτό σημαίνει ότι η ένταξη ή μη μιας ελληνικής μετοχής στον νέο δείκτη μπορεί να μεταφραστεί σε σημαντικές εισροές ή εκροές, ανεξάρτητα από τις επιδόσεις της εταιρείας.

FTSE: Πιο ελαστικά κριτήρια, λιγότερα κεφάλαια

Παράλληλα με τον MSCI, ο FTSE Russell αναμένεται επίσης να ανακατατάξει την Ελλάδα στις ανεπτυγμένες αγορές. Τα κριτήριά του θεωρούνται πιο ελαστικά, γεγονός που αυξάνει την πιθανότητα συμμετοχής περισσότερων ελληνικών εταιρειών στον αντίστοιχο δείκτη.

Ενδεικτικά, εκτιμάται ότι ο ελληνικός FTSE θα μπορούσε να περιλαμβάνει τις τέσσερις συστημικές τράπεζες, αλλά και τις ΔΕΗ, ΟΠΑΠ, ΟΤΕ, Titan Cement, Τράπεζα Κύπρου και Cenergy Holdings.

Ωστόσο, τα κεφάλαια που παρακολουθούν τους δείκτες του FTSE υπολείπονται αισθητά εκείνων που ευθυγραμμίζονται με τον MSCI, γεγονός που περιορίζει τον δυνητικό αντίκτυπο των εισροών.

Η ετυμηγορία του Stoxx

Η επόμενη κρίσιμη απόφαση αναμένεται από τον STOXX στο πλαίσιο της ετήσιας αναθεώρησης του 2026, με ισχύ από τον προσεχή Σεπτέμβριο.

Στον ελληνικό Stoxx εκτιμάται ότι θα συμμετέχουν οι τέσσερις συστημικές τράπεζες, ΔΕΗ, ΟΠΑΠ, Metlen και Jumbo.