Στο εργοστάσιο Thomas Tunnock, λίγο πιο έξω από τη Γλασκώβη, μια ροή ζεστής καραμέλας κυλάει από τον πάνω όροφο προς τα κάτω, γεμίζοντας τον χώρο με γλυκό άρωμα.
Είναι μια καθημερινή διαδικασία που απαιτεί εμπειρία, αίσθηση και ανθρώπινα χέρια – δεξιότητες που η τεχνολογία ακόμη δυσκολεύεται να μιμηθεί.
Όπως αναφέρει το BBC στο ρεπορτάζ του, εταιρείες σε όλο τον κόσμο πειραματίζονται με ρομποτικά συστήματα που υπόσχονται μεγαλύτερη ταχύτητα και ακρίβεια, δημιουργώντας ένα δίλημμα: πόσο από την παράδοση πρέπει να θυσιάσουμε στον βωμό της αυτοματοποίησης;
Πόσο από την παράδοση πρέπει να θυσιάσουμε στον βωμό της αυτοματοποίησης;
Αρτοποιία, ρομπότ και ανθρώπινη δεξιοτεχνία
Η παραγωγή της καραμέλας στο Tunnock’s απαιτεί περίπου 12 άτομα για να απλώσουν πέντε στρώσεις πάνω στις βάφλες. «Οι χειριστές απλά πλησιάζουν την καραμέλα και την πιέζουν για να ελέγξουν την υφή», εξηγεί ο Stuart Louden, πέμπτης γενιάς μέλος της οικογένειας Tunnock.
Παρόλο που υπάρχουν μηχανές που μπορούν να απλώσουν την καραμέλα, οι άνθρωποι παραμένουν πιο ευέλικτοι και καταλαμβάνουν λιγότερο χώρο.
Η διαδικασία αυτή παράγει περίπου 7 εκατομμύρια μπάρες βάφλας και 4,5 εκατομμύρια tea cakes ετησίως. Κάθε βήμα είναι προσεκτικά σχεδιασμένο ώστε να συνδυάζει παράδοση και αποδοτικότητα.
Ο ρόλος των μηχανών και η ανάγκη για ταχύτητα
Η Tunnock’s, μικρός παίκτης σε σύγκριση με κολοσσούς όπως η McVitie’s, χρησιμοποιεί τεχνολογία για να παραμείνει ανταγωνιστική.
Η συσκευασία της βάφλας, για παράδειγμα, δεν σφραγίζεται μηχανικά, κάτι που θα επέτρεπε ταχύτερη παραγωγή, αλλά θα αλλοίωνε την παραδοσιακή εμπειρία.
Στην άλλη πλευρά του κόσμου, εταιρείες όπως η Unifiller στο Καναδά αναπτύσσουν ρομποτικούς βραχίονες, ικανούς να διακοσμούν κέικ με καραμέλα ή άλλες επαλείψεις, προσφέροντας μεγαλύτερη συνέπεια και ταχύτητα.
Αλλά η βιομηχανία τροφίμων απαιτεί αυστηρή υγιεινή και ευκολία στον καθαρισμό, κάτι που καθιστά κάθε ρομπότ πιο πολύπλοκο από τα αντίστοιχα σε άλλες βιομηχανίες.
Η πρόκληση των ακανόνιστων προϊόντων
Ένα ακόμη πρόβλημα για την αυτοματοποίηση είναι η ποικιλομορφία των προϊόντων.
Τα κέικ δεν είναι πάντα ομοιόμορφα: μερικά μπορεί να είναι λίγο πιο ψηλά, στρογγυλά ή οβάλ, κάτι που δυσκολεύει την προσαρμογή του ρομπότ.
Όπως λέει στο BBC ο Derek Lanoville της Coperion: «Η λύση μας πρέπει να μπορεί να προσαρμοστεί σε μικρές διαφορές χωρίς να παρεμβαίνει στη δουλειά των ανθρώπων».
Το ανθρώπινο άγγιγμα στη ζύμη
Στο Λονδίνο, στο The Bread Factory που παράγει ψωμί για την αλυσίδα καφέ Gail’s, η ζύμη ζυμώνεται με μηχανές, αλλά το σχήμα της δίνεται με τα χέρια.
Χρησιμοποιούνται περίπου 16 τόνοι αλευριού για μέχρι 40.000 καρβέλια ημερησίως.
Ο Anomarel Ogen, υπεύθυνος αρτοποιίας, τονίζει ότι η ζύμη είναι ευαίσθητη και η λεπτή πίεση των χεριών απαιτεί χρόνια εμπειρίας.
Η ανθρώπινη παρουσία δίνει επίσης ευελιξία: αν αλλάξει η συνταγή, οι αρτοποιοί μπορούν να προσαρμόσουν τη διαδικασία ζύμωσης ή ψησίματος άμεσα, κάτι που τα ρομπότ δεν μπορούν να κάνουν.
Υβριδικό μέλλον
Οι αναλυτές συμφωνούν ότι η λύση είναι η ισορροπία: αυτοματοποίηση εκεί που η ταχύτητα, η ακρίβεια και η συνέπεια έχουν σημασία, αλλά ανθρώπινη παρέμβαση στα σημεία που καθορίζουν την αξία και τη «ψυχή» του προϊόντος.
Οι εταιρείες εξοπλισμού συνεχίζουν να εξελίσσουν ρομποτικούς βραχίονες με καλύτερα συστήματα όρασης και ασφάλειας, ώστε να ενσωματώνονται ομαλά στις υπάρχουσες διαδικασίες, χωρίς να αντικαθιστούν πλήρως το ανθρώπινο χέρι.
Η ισορροπία ανάμεσα στην παράδοση και την τεχνολογία δεν είναι απλή.
Στην αρτοποιία και τη ζαχαροπλαστική, το ζητούμενο δεν είναι ποιος θα επικρατήσει, αλλά πώς τα ανθρώπινα χέρια και τα ρομπότ μπορούν να συνεργαστούν ώστε να παραμείνει ζωντανή η γεύση και η εμπειρία που συνδέεται με κάθε προϊόν.
